HOT TOPICS ORGANISATIE VAN ZORG
Communicatie
1. Verticale communicatie: Informatie die relevant is voor de besturing, de controle en
de bijsturing van organisatorische activiteiten loopt via de hiërarchische lijn.
Informatie van boven naar beneden en weer terug, doorgegeven via
leidinggevenden.
2. Horizontale communicatie: Informatie die relevant is voor de besturing, de controle
en de bijsturing van organisatorische activiteiten, wordt doorgegeven aan
medewerkers en organisatorische eenheden op hetzelfde niveau.
3. Laterale communicatie: Medewerkers en leidinggevenden van verschillende niveaus
en verschillende afdelingen hebben rechtstreeks contact met elkaar, zonder van de
horizontale of verticale kanalen gebruik te hoeven maken.
Samenwerking
Doelmatige samenwerking kan op grond van twee onafhankelijke criteria worden vastgesteld:
- Productiviteit: dit is vast te stellen aan de hand van de hoeveelheid en kwaliteit van
het werk dat wordt afgeleverd door het team.
- Tevredenheid: dit is vast te stellen aan de hand van de tevredenheid van de
teamleden met elkaar en met de onderlinge samenwerking.
Zelfsturend team
Een zelfsturend team is een relatief vaste groep van medewerkers in een organisatie die
gezamenlijk verantwoordelijk is voor het totale proces waarin diensten tot stand komen die
aan de klant worden geleverd. Kenmerken zijn gezamenlijke verantwoording, zelfsturing en
resultaatgerichtheid.
Voordelen zelfsturend team:
- Meer vrijheid
- Kostenbesparend doordat er geen management meer nodig is
- Sneller oplossing voor problemen doordat het niet via een bureaucratische weg
hoeft
Valkuilen/nadelen zelfsturend team:
- Rotklussen blijven liggen
- Er is toch altijd een leider, hierdoor komt het hele idee van een zelfsturend team te
vervallen
- Te snel van start willen gaan (het kost namelijk in het begin veel tijd om een
zelfsturend team op te starten)
- Zelfsturing past niet binnen de zorginstelling/organisatie (er moet wel een draagvlak
zijn)
- Zorgmedewerkers gaan over hun grenzen heen. (Zelfaansturende teams kunnen
vaak slecht de balans vinden tussen werk en privé)
Persoonsgerichte zorg
Persoonsgerichte zorg is een vorm van gedrag van de zorgverlener. De zorg vindt plaats
tussen twee personen, draagt bij dat zorgafhankelijke oudere als uniek persoon tot recht
, komen en houdt rekening met de individuele zorgcontext als omgeving en cultuur. De kern
van persoonsgerichte zorg is de directe zorgverlening en bestaat uit 4 fases:
- Opmerken van de vraag om zorg
- Organiseren van een antwoord op de vraag
- Zorgvuldig en aandachtig geven van zorg
- Zorg ontvangen
Werkcultuur die persoonsgerichte zorg bevordert
- Collega’s complimenteren
- Collega’s ondersteunen en adviseren
- Familie en vrijwilligers betrekken bij het leven van de zorgvrager
Werkcultuur die persoonsgerichte zorg belemmert
- Nadruk op het volgen van regels en procedure
- Geen of weinig overleg onderling of me naasten
- Onveilig dilemma’s bespreken
- Feedback gezien als kritiek
Motivatie en behoefte
Motivatie is het totaal van beweegredenen of motieven dat op een bepaald ogenblik
werkzaam is binnen een individu. Deze motieven kunnen leiden tot bereidheid om bepaalde
inspanningen te verrichten. Motovatie wordt bepaald door:
- Interne kracht (behoeften)
- Externe kracht (situatie)
- Betekenisgeving aan situatie en behoeften
De twee tegenovergestelde kanten van de motivatie tot gedrag zijn de trekkende kracht
(vertonen van gedrag die wordt uitgelokt door de situatie) en de duwende kracht (gedrag
vanuit eigen behoeften). Soms moet er hierin een keuze worden gemaakt waarbij de
motivatie om bepaalt gedrag wel of niet te vertonen de uitkomst is van een overweging
proces.
Motieven zorgen voor het motiveren van mensen. Werk intrinsieke motieven hebben te
maken met de uitdaging en plezier van het werk. Het gaat hier niet om beloningen maar
omdat zij het werk leuk vinden. Dit hangt samen met zelfontplooiing met de behoefde ergens
goed in te zijn en aan zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Werk extrinsieke motieven
hebben te maken met de opbrengsten die worden verkregen door het goed presteren. Werk
intrinsieke opbrengsten hebben een hogere motiverende werking dan werk extrinsieke
opbrengsten.
Behoeften zijn interne krachten en zijn aangeboren, situatieafhankelijk en een combinatie van
deze twee. Er zijn verschillende soorten behoeften:
Theorie van Maslow: Maslow gaat ervan uit dat aan het gedrag van alle mensen een vijftal
behoeften ten grondslag ligt. Deze behoefde worden door hem onderscheiden:
- Fysiologische behoeften: behoefte aan zaken die nodig zijn om in leven te blijven
(voedsel, water, slaap, goede lichaamstempratuur).
- Veiligheidsbehoeften: behoefte aan veiligheid, zekerheid en bescherming.
- Sociale behoeften: behoefte aan sociaal contact, vriendschap, liefde en ergens bij
horen.
Communicatie
1. Verticale communicatie: Informatie die relevant is voor de besturing, de controle en
de bijsturing van organisatorische activiteiten loopt via de hiërarchische lijn.
Informatie van boven naar beneden en weer terug, doorgegeven via
leidinggevenden.
2. Horizontale communicatie: Informatie die relevant is voor de besturing, de controle
en de bijsturing van organisatorische activiteiten, wordt doorgegeven aan
medewerkers en organisatorische eenheden op hetzelfde niveau.
3. Laterale communicatie: Medewerkers en leidinggevenden van verschillende niveaus
en verschillende afdelingen hebben rechtstreeks contact met elkaar, zonder van de
horizontale of verticale kanalen gebruik te hoeven maken.
Samenwerking
Doelmatige samenwerking kan op grond van twee onafhankelijke criteria worden vastgesteld:
- Productiviteit: dit is vast te stellen aan de hand van de hoeveelheid en kwaliteit van
het werk dat wordt afgeleverd door het team.
- Tevredenheid: dit is vast te stellen aan de hand van de tevredenheid van de
teamleden met elkaar en met de onderlinge samenwerking.
Zelfsturend team
Een zelfsturend team is een relatief vaste groep van medewerkers in een organisatie die
gezamenlijk verantwoordelijk is voor het totale proces waarin diensten tot stand komen die
aan de klant worden geleverd. Kenmerken zijn gezamenlijke verantwoording, zelfsturing en
resultaatgerichtheid.
Voordelen zelfsturend team:
- Meer vrijheid
- Kostenbesparend doordat er geen management meer nodig is
- Sneller oplossing voor problemen doordat het niet via een bureaucratische weg
hoeft
Valkuilen/nadelen zelfsturend team:
- Rotklussen blijven liggen
- Er is toch altijd een leider, hierdoor komt het hele idee van een zelfsturend team te
vervallen
- Te snel van start willen gaan (het kost namelijk in het begin veel tijd om een
zelfsturend team op te starten)
- Zelfsturing past niet binnen de zorginstelling/organisatie (er moet wel een draagvlak
zijn)
- Zorgmedewerkers gaan over hun grenzen heen. (Zelfaansturende teams kunnen
vaak slecht de balans vinden tussen werk en privé)
Persoonsgerichte zorg
Persoonsgerichte zorg is een vorm van gedrag van de zorgverlener. De zorg vindt plaats
tussen twee personen, draagt bij dat zorgafhankelijke oudere als uniek persoon tot recht
, komen en houdt rekening met de individuele zorgcontext als omgeving en cultuur. De kern
van persoonsgerichte zorg is de directe zorgverlening en bestaat uit 4 fases:
- Opmerken van de vraag om zorg
- Organiseren van een antwoord op de vraag
- Zorgvuldig en aandachtig geven van zorg
- Zorg ontvangen
Werkcultuur die persoonsgerichte zorg bevordert
- Collega’s complimenteren
- Collega’s ondersteunen en adviseren
- Familie en vrijwilligers betrekken bij het leven van de zorgvrager
Werkcultuur die persoonsgerichte zorg belemmert
- Nadruk op het volgen van regels en procedure
- Geen of weinig overleg onderling of me naasten
- Onveilig dilemma’s bespreken
- Feedback gezien als kritiek
Motivatie en behoefte
Motivatie is het totaal van beweegredenen of motieven dat op een bepaald ogenblik
werkzaam is binnen een individu. Deze motieven kunnen leiden tot bereidheid om bepaalde
inspanningen te verrichten. Motovatie wordt bepaald door:
- Interne kracht (behoeften)
- Externe kracht (situatie)
- Betekenisgeving aan situatie en behoeften
De twee tegenovergestelde kanten van de motivatie tot gedrag zijn de trekkende kracht
(vertonen van gedrag die wordt uitgelokt door de situatie) en de duwende kracht (gedrag
vanuit eigen behoeften). Soms moet er hierin een keuze worden gemaakt waarbij de
motivatie om bepaalt gedrag wel of niet te vertonen de uitkomst is van een overweging
proces.
Motieven zorgen voor het motiveren van mensen. Werk intrinsieke motieven hebben te
maken met de uitdaging en plezier van het werk. Het gaat hier niet om beloningen maar
omdat zij het werk leuk vinden. Dit hangt samen met zelfontplooiing met de behoefde ergens
goed in te zijn en aan zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Werk extrinsieke motieven
hebben te maken met de opbrengsten die worden verkregen door het goed presteren. Werk
intrinsieke opbrengsten hebben een hogere motiverende werking dan werk extrinsieke
opbrengsten.
Behoeften zijn interne krachten en zijn aangeboren, situatieafhankelijk en een combinatie van
deze twee. Er zijn verschillende soorten behoeften:
Theorie van Maslow: Maslow gaat ervan uit dat aan het gedrag van alle mensen een vijftal
behoeften ten grondslag ligt. Deze behoefde worden door hem onderscheiden:
- Fysiologische behoeften: behoefte aan zaken die nodig zijn om in leven te blijven
(voedsel, water, slaap, goede lichaamstempratuur).
- Veiligheidsbehoeften: behoefte aan veiligheid, zekerheid en bescherming.
- Sociale behoeften: behoefte aan sociaal contact, vriendschap, liefde en ergens bij
horen.
