AFP2:
Ademhalingsstelsel:
De basale functies van het ademhalingsstelsel:
1. Het vormt een groot oppervlak voor de gaswisseling tussen de lucht en het bloed.
2. Het verplaatsen van lucht van en naar het gaswisselingsoppervlak in de longen.
3. Bescherming van alveolaire oppervlakken tegen uitdroging, temperatuurveranderingen en
verdediging tegen binnendringende ziektewekkers.
4. De vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere vormen van communicatie
mogelijk zijn.
5. De reukzin bevorderen door de reukcellen in de neusholte.
Onderdelen van het ademhalingsstelsel:
Uitwendige neusopeningen Neusholte + Neusbijholten Keelholte (Farynx) Het
Strottenhoofd (Larynx) Luchtpijp (Trachea) Bronchiën Bronchiolen Alveoli (longblaasjes)
Luchtwegen : De buizen waardoor lucht van en naar de uitwisselingsoppervlakken van de longen
wordt vervoerd. Opgedeeld in 2 gedeelte:
1. Luchtwegen voor geleiding van lucht: Van neus tot de bronchiën en grote bronchiolen
2. Luchtwegen voor de gaswisseling: Van kleinste kwetsbare bronchiolen en aveoli.
Respiratie: Verwijst naar de processen Longventilatie en Gaswisseling
Externe respiratie: Betreft alle processen die zijn betrokken bij de uitwisseling van zuurstof en
kooldioxide tussen de interstitiële vloeistoffen van het lichaam en het externe milieu. Dit vindt plaats
in 3 stappen:
1. Longventilatie: ademhaling waarbij lucht in en uit de longen wordt verplaatst via fysieke
verplaatsing
2. Gaswisseling: Dit gebeurd op twee plaatse, ten eerde over de respiratorische membraan
tussen de luchtruimen in de aveoli en de aveolaire capillairen en ten tweede over de
wanden van de capillairen tussen bloed en de weefsels in het lichaam.
3. Transport: transport van zuurstof en kooldioxide tussen de longcapillairen en de capillaire
neten en andere weefsels.
Interne respiratie: De uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen interstitiële vloeistof en cellen.
Aveolaire ventilatie: De verplaatsing van lucht in en uit de aveoli.
Drukgradiënt: Het verschil tussen hoge en lage druk.
,Ademhaling:
Bij inademen wordt het volume van de longen groter, dit zorgt ervoor dat de druk in de longen lager
wordt. Doordat de druk in de longen lager is dan de druk buiten de longen, wordt er lucht
ingeademd om de druk gelijk te maken. (meer moleculen)
Bij uitademen wordt het volume van de longen kleiner, dit zorgt ervoor dat de druk in de longen
groter wordt. Doordat de druk in de longen hoger is dan de druk buiten de longen, wordt er lucht
uitgeademd.
Diafragma: Het diafragma vormt de bodem van de borstholte. Wanneer deze oprekt, neemt het
volume in de borstholte toe, waardoor de longen worden uitgerekt. Wanneer deze ontspant, drukt
het diafragma tegen de onderkant van de longen waardoor het volume van de borstholte weer
afneemt, en de longen weer “krimpen”.
Borstkas: De borstholte wordt groter, wanneer de ribben zich omhoog bewegen, en kleiner als ze
zich omlaag bewegen. De spieren die de borstkas omhoogtillen zijn de uitwendige tussenribspieren
en hulpademhalingsspieren (sternocleidomastoidus). Om de borstkas weer omlaag te trekken
worden de inwendige tussenribspieren en hulpademhalingsspieren (rechte buikspier en andere
buikspieren) gebruikt.
Compliantie: De compliantie van de longen is de maat voor de elasticiteit en voor het vermogen tot
uitzetting. Hoe kleiner de compliantie, hoe meer kracht er nodig is om de longen te vullen en leeg te
maken. Hoe groter de compliantie, hoe gemakkelijke de longen zich vullen en legen.
Rustige ademhaling: Bij deze vorm van ademhaling is het diafragma verantwoordelijk voor circa 75%
van de longventilatie, en de uitwendige tussenribspieren voor 25%. Ook zijn er alleen
spiercontracties nodig bij de inademing, maar is de uitademing passief.
Geforceerde ademhaling: Bij deze vorm van ademhaling is zowel de inademing als uitademing
actief. Hierbij trekken de hulpademhalingsspieren zich samen bij de inademing, en contraheren de
inwendige tussenribspieren en de buikspieren zich bij de uitademing.
Ademvolume: Tidal volume (Vt) Is de hoeveelheid lucht die in rust in één ademhalingscyclus in of uit
de longen wordt verplaatst.
Expiratoir reservevolume: ERV is de hoeveelheid lucht die kan worden uitgeblazen aan het eind van
een ademhalingscyclus. De Vt bij een normale ademhalingscyclus is gemiddeld ongeveer 500ml, de
ERV bij zo een cyclus is gemiddeld dan ongeveer 1000 ml.
Inspiratoir reservevolume: IRV is de hoeveelheid lucht die bovenop het ademvolume kan worden
ingeademd. IRV is bij mannen 3300 ml eb bij vrouwen 1900 ml.
Vitale capaciteit: IRV+Vt+ERV dit is de maximale hoeveelheid lucht die in een enkele
ademhalingscyclus in of uit de luchtwegen kan worden gebracht.
Residuvolume: De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft zelfs na een maximale uitademing.
Dit volume is er omdat de longen aan de borstwand vastgekleefd blijven, waardoor deze elastische
vezels niet verder kunnen samentrekken. Het residuvolume bij een man is ca 1200 en bij de vrouw
1100 ml.
, Minimumvolume: Wanneer de longen ineengedrukt worden, bijv door aanleiding van een
pneumothorax, neemt het volume van de longen af tot een minimum. Dit minimumvolume is er
omdat er een surfactant de oppervlakken van de alveoli bedekt, en zo voorkomt dat deze volledig
ingedrukt kunnen worden.
Dode ruimte: De lucht die bij de inademing wordt ingeademd, maar niet verder komt dan de begin
van de luchtwegen, en dus ook niet bij de alveoli terecht komt, dus ook geen deel neemt aan de
gaswisseling met het bloed. Bij een gemiddelde inademing is het volume van deze dode ruimte
150ml, dus 350ml komt wel bij de alveoli terecht en doet wel mee met de gaswisseling.
Bij sporten hebben cellen energie nodig, ATP, voor deze energie is O2 en glucose nodig om dat te
maken. Als afvalstof van de chemische reactie om ATP te maken, krijg je CO2. Dat komt terug terecht
in de bloedbaan. De chemosensoren in je Aorta merken dan de verhoging van de CO2, deze geven
dan een prikkel door naar de chemosensoren in je hersenstam, en vervolgens naar je
ademhalingscentrum (die bevind zich ook in de hersenen). Dit geeft dan de prikkel door naar je
longen, die vervolgens sneller gaan ademhalen. Omdat sporten veel energie kost, is er ook door de
cellen veel vraag naar zuurstof, daardoor gaat je hart ook weer sneller kloppen om de O2 te leveren
en de CO2 weer af te voeren.
Gaswisseling:
De lucht bestaat uit: 78,6% N2 (Stikstofmoleculen)
20,9% O2
0,5% H2O (waterstofdampen)
0,04% CO2
Partiële druk: De druk die door één enkel gas wordt uitgeoefend, en is te berekenen door het
percentage van de gas af te leiden uit de atmosferische druk van 760 mm Hg. De afkorting hiervan is
P.
Atmosferische druk: De druk die door alle gassen in de lucht wordt uitgeoefend, deze is gelijk aan
760 mm Hg. Dus: PN2+PO2+PH2O+PCO2= 760 mm Hg
Zuurstoftransport:
Slechts 1,5% van de zuurstof in arterieel bloed is opgeloste zuurstofmoleculen, de rest van de
zuurstofmoleculen zijn gebonden aan hemoglobinemoleculen (Hb), in het bijzonder ijzerionen en in
het centrum van de haemgroepen. Samen vormen zij HbO2 (oxyhemoglobine)
Het proces is een omkeerbare reactie : Hb + O2 ↔ HbO2
De hoeveelheid O2 die door de hemoglobine wordt gebonden of afgegeven, is afhankelijk van de
PO2 in de omgeving. Hoe lager de PO2 in een weefsel, hoe meer O2 wordt afgegeven door de
hemoglobinemoleculen. Verder wordt deze hoeveelheid ook bepaald door de Ph en temperatuur.
Een lagere Ph en hoge temperatuur zorgen ook dat de hemoglobinemoleculen hun O2 gemakkelijker
afgeven.
Ademhalingsstelsel:
De basale functies van het ademhalingsstelsel:
1. Het vormt een groot oppervlak voor de gaswisseling tussen de lucht en het bloed.
2. Het verplaatsen van lucht van en naar het gaswisselingsoppervlak in de longen.
3. Bescherming van alveolaire oppervlakken tegen uitdroging, temperatuurveranderingen en
verdediging tegen binnendringende ziektewekkers.
4. De vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere vormen van communicatie
mogelijk zijn.
5. De reukzin bevorderen door de reukcellen in de neusholte.
Onderdelen van het ademhalingsstelsel:
Uitwendige neusopeningen Neusholte + Neusbijholten Keelholte (Farynx) Het
Strottenhoofd (Larynx) Luchtpijp (Trachea) Bronchiën Bronchiolen Alveoli (longblaasjes)
Luchtwegen : De buizen waardoor lucht van en naar de uitwisselingsoppervlakken van de longen
wordt vervoerd. Opgedeeld in 2 gedeelte:
1. Luchtwegen voor geleiding van lucht: Van neus tot de bronchiën en grote bronchiolen
2. Luchtwegen voor de gaswisseling: Van kleinste kwetsbare bronchiolen en aveoli.
Respiratie: Verwijst naar de processen Longventilatie en Gaswisseling
Externe respiratie: Betreft alle processen die zijn betrokken bij de uitwisseling van zuurstof en
kooldioxide tussen de interstitiële vloeistoffen van het lichaam en het externe milieu. Dit vindt plaats
in 3 stappen:
1. Longventilatie: ademhaling waarbij lucht in en uit de longen wordt verplaatst via fysieke
verplaatsing
2. Gaswisseling: Dit gebeurd op twee plaatse, ten eerde over de respiratorische membraan
tussen de luchtruimen in de aveoli en de aveolaire capillairen en ten tweede over de
wanden van de capillairen tussen bloed en de weefsels in het lichaam.
3. Transport: transport van zuurstof en kooldioxide tussen de longcapillairen en de capillaire
neten en andere weefsels.
Interne respiratie: De uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen interstitiële vloeistof en cellen.
Aveolaire ventilatie: De verplaatsing van lucht in en uit de aveoli.
Drukgradiënt: Het verschil tussen hoge en lage druk.
,Ademhaling:
Bij inademen wordt het volume van de longen groter, dit zorgt ervoor dat de druk in de longen lager
wordt. Doordat de druk in de longen lager is dan de druk buiten de longen, wordt er lucht
ingeademd om de druk gelijk te maken. (meer moleculen)
Bij uitademen wordt het volume van de longen kleiner, dit zorgt ervoor dat de druk in de longen
groter wordt. Doordat de druk in de longen hoger is dan de druk buiten de longen, wordt er lucht
uitgeademd.
Diafragma: Het diafragma vormt de bodem van de borstholte. Wanneer deze oprekt, neemt het
volume in de borstholte toe, waardoor de longen worden uitgerekt. Wanneer deze ontspant, drukt
het diafragma tegen de onderkant van de longen waardoor het volume van de borstholte weer
afneemt, en de longen weer “krimpen”.
Borstkas: De borstholte wordt groter, wanneer de ribben zich omhoog bewegen, en kleiner als ze
zich omlaag bewegen. De spieren die de borstkas omhoogtillen zijn de uitwendige tussenribspieren
en hulpademhalingsspieren (sternocleidomastoidus). Om de borstkas weer omlaag te trekken
worden de inwendige tussenribspieren en hulpademhalingsspieren (rechte buikspier en andere
buikspieren) gebruikt.
Compliantie: De compliantie van de longen is de maat voor de elasticiteit en voor het vermogen tot
uitzetting. Hoe kleiner de compliantie, hoe meer kracht er nodig is om de longen te vullen en leeg te
maken. Hoe groter de compliantie, hoe gemakkelijke de longen zich vullen en legen.
Rustige ademhaling: Bij deze vorm van ademhaling is het diafragma verantwoordelijk voor circa 75%
van de longventilatie, en de uitwendige tussenribspieren voor 25%. Ook zijn er alleen
spiercontracties nodig bij de inademing, maar is de uitademing passief.
Geforceerde ademhaling: Bij deze vorm van ademhaling is zowel de inademing als uitademing
actief. Hierbij trekken de hulpademhalingsspieren zich samen bij de inademing, en contraheren de
inwendige tussenribspieren en de buikspieren zich bij de uitademing.
Ademvolume: Tidal volume (Vt) Is de hoeveelheid lucht die in rust in één ademhalingscyclus in of uit
de longen wordt verplaatst.
Expiratoir reservevolume: ERV is de hoeveelheid lucht die kan worden uitgeblazen aan het eind van
een ademhalingscyclus. De Vt bij een normale ademhalingscyclus is gemiddeld ongeveer 500ml, de
ERV bij zo een cyclus is gemiddeld dan ongeveer 1000 ml.
Inspiratoir reservevolume: IRV is de hoeveelheid lucht die bovenop het ademvolume kan worden
ingeademd. IRV is bij mannen 3300 ml eb bij vrouwen 1900 ml.
Vitale capaciteit: IRV+Vt+ERV dit is de maximale hoeveelheid lucht die in een enkele
ademhalingscyclus in of uit de luchtwegen kan worden gebracht.
Residuvolume: De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft zelfs na een maximale uitademing.
Dit volume is er omdat de longen aan de borstwand vastgekleefd blijven, waardoor deze elastische
vezels niet verder kunnen samentrekken. Het residuvolume bij een man is ca 1200 en bij de vrouw
1100 ml.
, Minimumvolume: Wanneer de longen ineengedrukt worden, bijv door aanleiding van een
pneumothorax, neemt het volume van de longen af tot een minimum. Dit minimumvolume is er
omdat er een surfactant de oppervlakken van de alveoli bedekt, en zo voorkomt dat deze volledig
ingedrukt kunnen worden.
Dode ruimte: De lucht die bij de inademing wordt ingeademd, maar niet verder komt dan de begin
van de luchtwegen, en dus ook niet bij de alveoli terecht komt, dus ook geen deel neemt aan de
gaswisseling met het bloed. Bij een gemiddelde inademing is het volume van deze dode ruimte
150ml, dus 350ml komt wel bij de alveoli terecht en doet wel mee met de gaswisseling.
Bij sporten hebben cellen energie nodig, ATP, voor deze energie is O2 en glucose nodig om dat te
maken. Als afvalstof van de chemische reactie om ATP te maken, krijg je CO2. Dat komt terug terecht
in de bloedbaan. De chemosensoren in je Aorta merken dan de verhoging van de CO2, deze geven
dan een prikkel door naar de chemosensoren in je hersenstam, en vervolgens naar je
ademhalingscentrum (die bevind zich ook in de hersenen). Dit geeft dan de prikkel door naar je
longen, die vervolgens sneller gaan ademhalen. Omdat sporten veel energie kost, is er ook door de
cellen veel vraag naar zuurstof, daardoor gaat je hart ook weer sneller kloppen om de O2 te leveren
en de CO2 weer af te voeren.
Gaswisseling:
De lucht bestaat uit: 78,6% N2 (Stikstofmoleculen)
20,9% O2
0,5% H2O (waterstofdampen)
0,04% CO2
Partiële druk: De druk die door één enkel gas wordt uitgeoefend, en is te berekenen door het
percentage van de gas af te leiden uit de atmosferische druk van 760 mm Hg. De afkorting hiervan is
P.
Atmosferische druk: De druk die door alle gassen in de lucht wordt uitgeoefend, deze is gelijk aan
760 mm Hg. Dus: PN2+PO2+PH2O+PCO2= 760 mm Hg
Zuurstoftransport:
Slechts 1,5% van de zuurstof in arterieel bloed is opgeloste zuurstofmoleculen, de rest van de
zuurstofmoleculen zijn gebonden aan hemoglobinemoleculen (Hb), in het bijzonder ijzerionen en in
het centrum van de haemgroepen. Samen vormen zij HbO2 (oxyhemoglobine)
Het proces is een omkeerbare reactie : Hb + O2 ↔ HbO2
De hoeveelheid O2 die door de hemoglobine wordt gebonden of afgegeven, is afhankelijk van de
PO2 in de omgeving. Hoe lager de PO2 in een weefsel, hoe meer O2 wordt afgegeven door de
hemoglobinemoleculen. Verder wordt deze hoeveelheid ook bepaald door de Ph en temperatuur.
Een lagere Ph en hoge temperatuur zorgen ook dat de hemoglobinemoleculen hun O2 gemakkelijker
afgeven.
