Opdracht 3.2.2 Essay: visie op het sociaal werk
Kleine schouders, grote lasten
“De balans tussen academische prestaties en het
welzijn van basisschoolkinderen”
Klas: SWVT J3 jeugd
Datum: 21-05-24
Inleiding
Het niveau van de Nederlandse jeugd daalt. Uit het rapport De staat van het
onderwijs 2023 (2023) blijkt dat er in de laatste 20 jaar een constante daling is in
, de prestaties van basisschoolkinderen en het bijbehorende advies voor het
voortgezet onderwijs. Verder blijkt uit het rapport dat met name het algemene
taal- en rekenniveau is afgenomen. Daarbij valt er op dat het aantal kinderen dat
niet op een goed niveau kunnen lezen toeneemt. Dit wordt ook bevestigd in een
recent onderzoek van de OESO (2023), waaruit blijkt dat het
leesvaardigheidsniveau van een derde van de Nederlandse 15-jarigen te laag is
om goed te kunnen functioneren op school en in de samenleving. In 2018 ging dit
nog om een vierde van de Nederlandse 15 jarigen (OESO, 2018).
Tegelijkertijd staan basisschoolkinderen onder toenemende druk om te presteren
op verschillende gebieden van hun leven. Of het nu gaat om academische
prestaties, sociale vaardigheden of buitenschoolse activiteiten, kinderen worden
geconfronteerd met een scala aan verwachtingen en eisen vanuit diverse
bronnen in hun omgeving. Deze druk, die voortkomt uit factoren zoals ouderlijke
verwachtingen en sociale normen, kan een diepgaande impact hebben op het
welzijn en de ontwikkeling van deze jonge individuen.
Zo blijkt uit onderzoek (Stevens et al., 2018), dat sinds 2013 het mentaal
welbevinden van Nederlandse schoolkinderen aan het dalen is. Het NJI (2020)
komt met de volgende constatering bij deze groep kinderen: “De mentale druk op
kinderen en jongeren neemt toe, onder meer door de hoge verwachtingen in het
onderwijs en de maatschappij. Voor een gezonde ontwikkeling van kinderen en
jongeren zijn maatregelen nodig om deze druk te verkleinen en hun mentale
weerbaarheid en veerkracht te vergroten”. Op mijn stage is dit beeld ook terug te
zien, de verwachtingen van de ouders of leerkrachten kunnen erg hoog liggen.
Daarbij is er ook een vorm van sociale druk, zo komt het vaak voor dat
leeftijdsgenoten prestaties met elkaar willen vergelijken. Deze observatie wordt
ondersteund in een onderzoek van het NJI (2021), waaruit blijkt dat in 2019 10%
van de basisschoolleerlingen in groep 7 en 8 veel druk ervaarde door schoolwerk.
In dit essay zal het volgende dilemma worden uitgewerkt: “Moet er op
academisch niveau zoveel mogelijk van een basisschoolkind worden verwacht?”
Er zal eerst gekeken worden naar de verschillende bronnen van verwachtingen
voor een kind. Vervolgens zal er gekeken worden naar de voordelen van hoge
verwachtingen. Daarna zullen de nadelen van hoge verwachtingen in kaart
gebracht worden. De voor- en nadelen zullen vervolgens worden afgewogen, hier
zal ik ook mijn eigen visie bij betrekken. Tot slot zal ik ingaan op de rol van het
sociaal werk binnen dit vraagstuk en aan de hand hiervan zal er een conclusie
getrokken worden.
Kleine schouders, grote lasten
“De balans tussen academische prestaties en het
welzijn van basisschoolkinderen”
Klas: SWVT J3 jeugd
Datum: 21-05-24
Inleiding
Het niveau van de Nederlandse jeugd daalt. Uit het rapport De staat van het
onderwijs 2023 (2023) blijkt dat er in de laatste 20 jaar een constante daling is in
, de prestaties van basisschoolkinderen en het bijbehorende advies voor het
voortgezet onderwijs. Verder blijkt uit het rapport dat met name het algemene
taal- en rekenniveau is afgenomen. Daarbij valt er op dat het aantal kinderen dat
niet op een goed niveau kunnen lezen toeneemt. Dit wordt ook bevestigd in een
recent onderzoek van de OESO (2023), waaruit blijkt dat het
leesvaardigheidsniveau van een derde van de Nederlandse 15-jarigen te laag is
om goed te kunnen functioneren op school en in de samenleving. In 2018 ging dit
nog om een vierde van de Nederlandse 15 jarigen (OESO, 2018).
Tegelijkertijd staan basisschoolkinderen onder toenemende druk om te presteren
op verschillende gebieden van hun leven. Of het nu gaat om academische
prestaties, sociale vaardigheden of buitenschoolse activiteiten, kinderen worden
geconfronteerd met een scala aan verwachtingen en eisen vanuit diverse
bronnen in hun omgeving. Deze druk, die voortkomt uit factoren zoals ouderlijke
verwachtingen en sociale normen, kan een diepgaande impact hebben op het
welzijn en de ontwikkeling van deze jonge individuen.
Zo blijkt uit onderzoek (Stevens et al., 2018), dat sinds 2013 het mentaal
welbevinden van Nederlandse schoolkinderen aan het dalen is. Het NJI (2020)
komt met de volgende constatering bij deze groep kinderen: “De mentale druk op
kinderen en jongeren neemt toe, onder meer door de hoge verwachtingen in het
onderwijs en de maatschappij. Voor een gezonde ontwikkeling van kinderen en
jongeren zijn maatregelen nodig om deze druk te verkleinen en hun mentale
weerbaarheid en veerkracht te vergroten”. Op mijn stage is dit beeld ook terug te
zien, de verwachtingen van de ouders of leerkrachten kunnen erg hoog liggen.
Daarbij is er ook een vorm van sociale druk, zo komt het vaak voor dat
leeftijdsgenoten prestaties met elkaar willen vergelijken. Deze observatie wordt
ondersteund in een onderzoek van het NJI (2021), waaruit blijkt dat in 2019 10%
van de basisschoolleerlingen in groep 7 en 8 veel druk ervaarde door schoolwerk.
In dit essay zal het volgende dilemma worden uitgewerkt: “Moet er op
academisch niveau zoveel mogelijk van een basisschoolkind worden verwacht?”
Er zal eerst gekeken worden naar de verschillende bronnen van verwachtingen
voor een kind. Vervolgens zal er gekeken worden naar de voordelen van hoge
verwachtingen. Daarna zullen de nadelen van hoge verwachtingen in kaart
gebracht worden. De voor- en nadelen zullen vervolgens worden afgewogen, hier
zal ik ook mijn eigen visie bij betrekken. Tot slot zal ik ingaan op de rol van het
sociaal werk binnen dit vraagstuk en aan de hand hiervan zal er een conclusie
getrokken worden.
