Samenvatting Stralingsdeskundigheid periode 4 toets

Stralingsdeskundigheid P4

De student kan:
• De meest gebruikte basisformules te herkennen
• De meest gebruikte basisformules te hanteren en om te zetten
• De formules toe te passen in een specifieke situatie en hiermee een berekening
uitvoeren.
De werking van de volgende gasgevulde detectoren uit te leggen:
 Ionisatiekamer (inclusief de diagnostiekdosimeter)
 Proportionele telbuis
 Geiger-Müllerbuis
o De werking van de volgende vaste stof detectoren uit te leggen:
 Scintillatiedetector
 Halfgeleiderdetector
De specifieke toepassingen van de verschillende detectoren te benoemen en te
verklaren.
Ten aanzien van detectie methoden
- in eigen woorden te beschrijven hoe de detectie van straling plaats vindt bij:
 gas gevulde detectoren
 halfgeleider detectoren
 thermoluminescentie detectoren (TLD)
 foto gestimuleerde luminescentie detectoren (b.v. fosforplaat)
- van elke van bovenstaande meetmethoden praktische voorbeelden kan geven.
- de voor- en nadelen van de verschillende methoden kunnen beschrijven in termen van:
 energieafhankelijkheid
 detectie rendement
 kwetsbaarheid
 veiligheid (hoogspanning)
Ten aan zien van energie afhankelijkheid:
 uit te leggen wat energie afhankelijkheid van een detector is.
 welke factoren invloed hebben op de mate van energie afhankelijkheid
 de student kan op juiste wijze de efficiency van een specifieke meetopstelling met
een bepaald type detector berekenen.




Gasgevulde detectoren

, - Ionisatie van gas
- Verzameling van elektron-ion paar op anode en kathode
- Elektrische stroom is evenredig met het aantal ionisaties
- Voorbeelden:
 Ionisatiekamer
 Proportionele telbuis
 Geiger-Müller telbuis
- Zijn onder te verdelen in spanningsgebieden (a t/m f)
 B, C en E worden behandeld




A. Recombinatiegebied
- Bij te lage spanning recombineren de vrije
elektronen
- Er is geen detectiesignaal
- Wordt NIET gebruikt

B. Ionisatiekamer
- Ingestelde spanning hoog genoeg om recombinatie
te voorkomen
- Alle paren bereiken elektrode
- Geen pulsen, maar continue stroom
 Niet geschikt voor activiteit bepaling
 Vooral geschikt voor hoge intensiteit
- Wordt gebruikt voor nauwkeurige meting van dosis en dosistempo
- Kan alfastraling (bovenste curve) onderscheiden van elektronen en fotonen (onderste
curve)

C. Proportionele telbuis
- Hogere spanning zorgt voor versnelling van elektronen die zelf elektronen vrijmaken
- Aantal paren is evenredig met ionisatie-energie
- Ionisatiestroom groot genoeg voor detecteren van afzonderlijke spanningspulsen
- Goed bruikbaar voor activiteitsmeting
- Kan onderscheid maken tussen fotonen, alfastraling en betastraling
- Vrijwel altijd gebruikt als besmettingsmonitor
- Zowel energie als dosis meten
- Wanneer spanning hoger wordt, wordt signaal gelijkmatig hoger

D. gebied van beperkte proportionaliteit
- De hoeveelheid vrijgemaakte elektronen verstoren het elektrisch veld
- Daardoor is de versnelling niet gelijk voor elk elektron
- Geen lineair verband tussen aantal elektronen en ionisatie-energie
- Wordt NIET gebruikt!

E. Geiger-Müller buis
- Elke ionisatie leidt tot lawine van nieuwe ionisaties
- Grote goed meetbare puls
- Niet afhankelijk van ionisatie-energie
- Dode tijd