10-6-2019 Verpleegkundig
leiderschap
Hogeschool Utrecht
Naam: Tessa Fennema
Studentnummer: 1728794
Studiegroep: GVE-2DUV-PLE-18
Cursus: GVE-4.PL4-17
1e beoordelaar: Inge Wolbers
2e beoordelaar: Linda Smit
Inleverdatum: 10 juni 2019
, Inhoud
Verpleegkundig leiderschap. ................................................................................................................... 3
10-06-2019
1. Kennismaken met leiderschap. ................................................................................................... 3
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?.............................................................................................. 3
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk. ................................................................. 6
1.3 Verpleegkundig leiderschap bij het verbeteren van kwaliteit van zorg op de werkvloer....... 6
1.4 Verpleegkundig leiderschap bij verbetering op organisatie- en landelijk niveau. .................. 7
1.5 Persoonlijke voorbeelden van verpleegkundig leiderschap.................................................... 8
2. Onderzoeken van leiderschap. .................................................................................................... 9
2.1 Thema: Functiedifferentiatie......................................................................................................... 9
2.2 Betrokken stakeholders........................................................................................................... 9
2.3 Onderzoekend interview op micro-, meso- en macroniveau................................................ 10
2.4 Ervaringen en observaties tijdens het schaduwen................................................................ 11
2.5 Verbinding leggen tussen eigen ervaring en opgedane kennis. ............................................ 12
2.6 Reflectie. ................................................................................................................................ 13
2.7 Twee sterke + twee ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap. .......... 14
Literatuurlijst verpleegkundig leiderschap. ........................................................................................... 15
Bijlage 1: feedbackformulier stakeholder. ............................................................................................ 17
Bijlage 2: Feedbackformulier collega. ................................................................................................... 18
Bijlage 3: Feedback op presentatie verpleegkundig leiderschap. ......................................................... 19
Bijlage 4: Presentatie opdracht verpleegkundig leiderschap. ............................................................... 20
, Verpleegkundig leiderschap.
1. Kennismaken met leiderschap.
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?
Volgens Vermeulen, Holleman, Huis, Ista & Lalleman (2018) is leiderschap een breed en complex
onderwerp en heeft het voor iedereen een andere betekenis. Verpleegkundig leiderschap is een vast
onderdeel van het dagelijks werk waarbij Evidence Based Practice, relaties met collega’s en de
context waarin gehandeld wordt een onderdeel is.
Op de website verpleegkundigleiderschap.nu (z.d.) beschrijft Lalleman dat verpleegkundig
leiderschap gevormd kan worden door:
➢ Gebruik te maken van Evidence Based Practice;
➢ Een grote mate van bewustzijn van (het effect van) de eigen professionele rol en andere
rollen kennen en herkennen;
➢ Verschil te maken als rolmodel voor uitkomsten van patiënten, collega’s, zorgorganisatie en
maatschappij;
➢ Het stellen van reflectieve en onderzoekende vragen.
Leiderschap is niet hetzelfde als management. Een manager is iemand die leiding geeft aan een
groep mensen binnen een organisatie. Managers zijn de formele leiders van een team. Binnen de
werkzaamheden heeft de manager rechten en plichten en is verantwoordelijk voor het behalen van
doelen uit een beleidsplan. Een team heeft naast formele ook informele leiders. Deze informele
leiders zijn medewerkers uit het team waarvan collega’s het waard vinden om naar te luisteren. De
informele leiders hebben een grote invloed op het behalen van de beleidsdoelen uit het beleidsplan
(Kerstens, 2015). In tabel 1.1 worden de verschillen tussen management en leiderschap weergegeven
(Vermeulen et al., 2018):
Management Leiderschap
Administreren Innoveren
Plannen Visie
Behouden Ontwikkelen
Monitoren Beïnvloeden
Focus op systeem en structuur Focus op mensen
Controleren Inspireren
Coördineren Begeleiden
Communiceren Rolmodel
Rationeel Emotioneel
Belang van expertise Belang van vertrouwen
Tabel 1.1 verschillen tussen management en leiderschap.
Vermeulen et al. (2018) beschrijven diverse leiderschapsstijlen en contingentietheorieën.
Leiderschapsstijlen kunnen verschillend passend en effectief zijn in bepaalde situaties.
Hieronder worden deze leiderschapsstijlen en contingentietheorieën toegelicht.
➢ Michigan State Studies:
De studie beschrijft twee leidersgedragingen die zij werknemersgericht en productgericht
noemen.
leiderschap
Hogeschool Utrecht
Naam: Tessa Fennema
Studentnummer: 1728794
Studiegroep: GVE-2DUV-PLE-18
Cursus: GVE-4.PL4-17
1e beoordelaar: Inge Wolbers
2e beoordelaar: Linda Smit
Inleverdatum: 10 juni 2019
, Inhoud
Verpleegkundig leiderschap. ................................................................................................................... 3
10-06-2019
1. Kennismaken met leiderschap. ................................................................................................... 3
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?.............................................................................................. 3
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk. ................................................................. 6
1.3 Verpleegkundig leiderschap bij het verbeteren van kwaliteit van zorg op de werkvloer....... 6
1.4 Verpleegkundig leiderschap bij verbetering op organisatie- en landelijk niveau. .................. 7
1.5 Persoonlijke voorbeelden van verpleegkundig leiderschap.................................................... 8
2. Onderzoeken van leiderschap. .................................................................................................... 9
2.1 Thema: Functiedifferentiatie......................................................................................................... 9
2.2 Betrokken stakeholders........................................................................................................... 9
2.3 Onderzoekend interview op micro-, meso- en macroniveau................................................ 10
2.4 Ervaringen en observaties tijdens het schaduwen................................................................ 11
2.5 Verbinding leggen tussen eigen ervaring en opgedane kennis. ............................................ 12
2.6 Reflectie. ................................................................................................................................ 13
2.7 Twee sterke + twee ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap. .......... 14
Literatuurlijst verpleegkundig leiderschap. ........................................................................................... 15
Bijlage 1: feedbackformulier stakeholder. ............................................................................................ 17
Bijlage 2: Feedbackformulier collega. ................................................................................................... 18
Bijlage 3: Feedback op presentatie verpleegkundig leiderschap. ......................................................... 19
Bijlage 4: Presentatie opdracht verpleegkundig leiderschap. ............................................................... 20
, Verpleegkundig leiderschap.
1. Kennismaken met leiderschap.
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap?
Volgens Vermeulen, Holleman, Huis, Ista & Lalleman (2018) is leiderschap een breed en complex
onderwerp en heeft het voor iedereen een andere betekenis. Verpleegkundig leiderschap is een vast
onderdeel van het dagelijks werk waarbij Evidence Based Practice, relaties met collega’s en de
context waarin gehandeld wordt een onderdeel is.
Op de website verpleegkundigleiderschap.nu (z.d.) beschrijft Lalleman dat verpleegkundig
leiderschap gevormd kan worden door:
➢ Gebruik te maken van Evidence Based Practice;
➢ Een grote mate van bewustzijn van (het effect van) de eigen professionele rol en andere
rollen kennen en herkennen;
➢ Verschil te maken als rolmodel voor uitkomsten van patiënten, collega’s, zorgorganisatie en
maatschappij;
➢ Het stellen van reflectieve en onderzoekende vragen.
Leiderschap is niet hetzelfde als management. Een manager is iemand die leiding geeft aan een
groep mensen binnen een organisatie. Managers zijn de formele leiders van een team. Binnen de
werkzaamheden heeft de manager rechten en plichten en is verantwoordelijk voor het behalen van
doelen uit een beleidsplan. Een team heeft naast formele ook informele leiders. Deze informele
leiders zijn medewerkers uit het team waarvan collega’s het waard vinden om naar te luisteren. De
informele leiders hebben een grote invloed op het behalen van de beleidsdoelen uit het beleidsplan
(Kerstens, 2015). In tabel 1.1 worden de verschillen tussen management en leiderschap weergegeven
(Vermeulen et al., 2018):
Management Leiderschap
Administreren Innoveren
Plannen Visie
Behouden Ontwikkelen
Monitoren Beïnvloeden
Focus op systeem en structuur Focus op mensen
Controleren Inspireren
Coördineren Begeleiden
Communiceren Rolmodel
Rationeel Emotioneel
Belang van expertise Belang van vertrouwen
Tabel 1.1 verschillen tussen management en leiderschap.
Vermeulen et al. (2018) beschrijven diverse leiderschapsstijlen en contingentietheorieën.
Leiderschapsstijlen kunnen verschillend passend en effectief zijn in bepaalde situaties.
Hieronder worden deze leiderschapsstijlen en contingentietheorieën toegelicht.
➢ Michigan State Studies:
De studie beschrijft twee leidersgedragingen die zij werknemersgericht en productgericht
noemen.
