Handhavingsrecht
Hoorcollege 3
Bestuursdwang en dwangsom
Vandaag hebben we over last onder bestuursdwang en last onder dwangsom.
Deze twee onderscheiden zich fundamenteel van de bestuurlijke boete.
Last heeft een herstellend karakter. Objectief gezien is het daarbij niet bedoeling om punitief
karakter te hebben. Kan je een dwangsom wel als punitief aanvoelen? Ja, dat wel.
Je moet dus altijd goed onderscheid maken wanneer je iets aanmerkt als herstel- of
punitieve maatregel, tussen enerzijds het objectieve doel (of iets inderdaad bestraffend is en
dus leed beoogt toe te voegen) en het subjectieve gevoel van betrokkene. Subjectieve
gevoel speelt niet mee om iets aan te merken als herstel of punitieve maatregel.
Nog een verschil tussen bestuursdwang en dwangsom: er wordt een last opgelegd, en als je
die last niet voldoet dan kan bij bestuursdwang de overheid die last ten uitvoer leggen op
jouw kosten, en bij dwangsom kan bij niet tijdig uitvoeren een dwangsom worden opgelegd.
Zie je daar een verschil met bestuurlijke boete als je kijkt naar materiele elementen?
Hersteltermijn. Boete moet je altijd in principe betalen, maar bij last zal je bij voldoen
daaraan hoef je niet dwangsom te betalen of zal er geen bestuursdwang optreden. Dat is
ook belangrijke tweede verschil: een boete wordt altijd in principe opgelegd, die kan je niet
meer ontwijken maar dat kan je wel bij herstelmaatregelen. Dit zijn twee belangrijkste
verschillen, er zijn nog wel verdere procedurele verschillen maar daar gaan we later op in.
Voorbeeld
Fietsen buiten stalling bij het station
Voorbeeld
Er is een bepaling in de APV en die zegt dat het verboden is op jouw fiets op bepaalde
plaatsen te stallen. Daarom is besloten spoedeisende bestuursdwang toe te passen (zie
label). Binnen 1 uur moet overtreding worden beëindigd. Wat gebeurd er in die zin?
Begunstigingstermijn van 1 uur. Is hier een last opgelegd, zo ja welke? Verplichting om fiets
te verwijderen. Je kan overtreding stoppen door fiets te verplaatsen. Dan is de vraag? Kan je
dit zomaar doen, labels plakken op fietsen? Er staat op welke artikel van Awb is gebaseerd
(art. 5:21 e.v.; dat zijn artikelen die betrekking hebben op last onder bestuursdwang) en
artikel 125 Gemeentewet. Waarom wordt art. 125 Gemeentewet ingeroepen? Art. 125 is
Hoorcollege 3
Bestuursdwang en dwangsom
Vandaag hebben we over last onder bestuursdwang en last onder dwangsom.
Deze twee onderscheiden zich fundamenteel van de bestuurlijke boete.
Last heeft een herstellend karakter. Objectief gezien is het daarbij niet bedoeling om punitief
karakter te hebben. Kan je een dwangsom wel als punitief aanvoelen? Ja, dat wel.
Je moet dus altijd goed onderscheid maken wanneer je iets aanmerkt als herstel- of
punitieve maatregel, tussen enerzijds het objectieve doel (of iets inderdaad bestraffend is en
dus leed beoogt toe te voegen) en het subjectieve gevoel van betrokkene. Subjectieve
gevoel speelt niet mee om iets aan te merken als herstel of punitieve maatregel.
Nog een verschil tussen bestuursdwang en dwangsom: er wordt een last opgelegd, en als je
die last niet voldoet dan kan bij bestuursdwang de overheid die last ten uitvoer leggen op
jouw kosten, en bij dwangsom kan bij niet tijdig uitvoeren een dwangsom worden opgelegd.
Zie je daar een verschil met bestuurlijke boete als je kijkt naar materiele elementen?
Hersteltermijn. Boete moet je altijd in principe betalen, maar bij last zal je bij voldoen
daaraan hoef je niet dwangsom te betalen of zal er geen bestuursdwang optreden. Dat is
ook belangrijke tweede verschil: een boete wordt altijd in principe opgelegd, die kan je niet
meer ontwijken maar dat kan je wel bij herstelmaatregelen. Dit zijn twee belangrijkste
verschillen, er zijn nog wel verdere procedurele verschillen maar daar gaan we later op in.
Voorbeeld
Fietsen buiten stalling bij het station
Voorbeeld
Er is een bepaling in de APV en die zegt dat het verboden is op jouw fiets op bepaalde
plaatsen te stallen. Daarom is besloten spoedeisende bestuursdwang toe te passen (zie
label). Binnen 1 uur moet overtreding worden beëindigd. Wat gebeurd er in die zin?
Begunstigingstermijn van 1 uur. Is hier een last opgelegd, zo ja welke? Verplichting om fiets
te verwijderen. Je kan overtreding stoppen door fiets te verplaatsen. Dan is de vraag? Kan je
dit zomaar doen, labels plakken op fietsen? Er staat op welke artikel van Awb is gebaseerd
(art. 5:21 e.v.; dat zijn artikelen die betrekking hebben op last onder bestuursdwang) en
artikel 125 Gemeentewet. Waarom wordt art. 125 Gemeentewet ingeroepen? Art. 125 is
