Hoorcollege 1
Inleiding
Plaats in de opleiding
- Keuzevak in de master Rechtsgeleerdheid van 6 ECTS (in gebonden deel); ook voor
Bestuurskunde, onderdeel bestuur en recht
- Accent valt op de bestuursrechtelijke kant van de naleving en handhaving van het
recht
- Hier en daar worden ook verbindingen gelegd met privaat- en strafrechtelijke
aspecten van de rechtshandhaving en ook met het EU-recht en de
mensenrechtenverdragen
- Rechtshandhaving als kernelement van een democratische rechtsstaat
Belangrijk om dit in te zien. Als je allemaal regels hebt en besluit neemt maar
vervolgens niet effectueert, dan kun je zeggen dat moet je niet willen in een
rechtstaat. Want een rechtsstaat is uiteindelijk ook opgericht dat wat besloten is en
regels die zijn opgesteld dat er ook fase komt naar concreet gedrag. Soms heb je
ingewikkelde thema’s daarbij. Recent debat is vreemdelingenrecht; met name
complexe situatie van kinderpardon. Daar speelt ook kwestie: wanneer gaan we
feitelijk over tot effectuering van besluit? Na besluitvorming, om het zo te noemen,
krijg je volgende fase: gaan we het ook effectueren, en dat is best een lastige want
dan wordt het weer slag concreter.
De stelling van onze benadering is dat rechtshandhaving belangrijk kernelement is
van onze democratische rechtsstaat. Het zal nooit helemaal kloppen, maar moet wel
bepaalde mate van rechtshandhaving niet. Zo niet, dan zou je kunnen zeggen dat
rechtsstatelijkheid in het geding is. En deze kwestie kan je ook op andere gebieden,
die element van feitelijke effectuering, onderkennen en juridisch iets van vinden.
De tanden van het recht
Je zou kunnen zeggen bij de handhaving gaat het om wat Willem Duk heeft gezegd: de
tanden van het recht. In alle schepte zie je dat in handhaving, want kan ook gaan daar om
allerlei sancties, bijv. in bestuursrecht maar ook strafrecht. Het recht wordt dan echt op
scherp gezet.
- Vrij naar prof. Willem Duk (titel van zijn oratie, hoogleraar bestuursrecht UvA)
- Niet alleen woorden, maar ook daden
- Not only law in the books, but also law in action
Actieve recht waarbij alle aspecten bij komen. Spannend terrein want confrontatie
van allerlei belangen. Gaat hier ook om belangenafweging en dat zie je ook terug in
vele vraagstukken.
- Recht gaat niet alleen over regels, besluiten en intenties, maar ook over
gedrag/handelen
Concreet handelen. En dat zie je met name bij die effectuering.
Rechtshandhaving en Handhavingsrecht
Twee begrippen die op elkaar lijken maar allebei ander accent hebben: rechtshandhaving en
handhavingsrecht.