Theorie
HFD 1
Inleiding in de psychologie
⁃ psychologie: Het is de wetenschap die het gedrag van de mens
bestudeert en mentale processen van de mens als individu
⁃ Sociale psychologie: deel van de psychologie dat zich
bezighoudt met de wisselwerking tussen het individu en zijn sociale
omgeving
⁃ Sociologie: de wetenschap die zich bezighoudt met het
bestuderen van de manier waarop mensen in grote verbanden
samenwerken
⁃ Nature: genetica, uiterlijk en biologische invloeden
⁃ Nurture: omgeving, opvoeding en sociale invloeden
⁃ gedrag: waarneembare of meetbare activiteiten of handelingen
van mensen
⁃ Deel van gedrag herkenning is niet iets meteen koppelen aan
goed of fout maar -> wat is hier aan de hand?
⁃ Kan een genetische basis hebben -> tiger z’n zoon
⁃ Factoren die gedrag beïnvloeden:
⁃ Lichamelijk: mensen met handicap of chronische pijn bijv.
⁃ Psychische: wordt beïnvloedt door verschillende factoren zoals:
persoonlijkheidseigenschappen, drijfveren, attitudes en
zelfbeeld
⁃ Sociale: wat voor rol je op dat moment hebt in bepaalde
situaties, voorbeeld is de werksituatie
⁃ Culturele/spirituele: hoe je wordt aangeleerd wat normaal is in
jou leven door ouders en door hun mogelijke geloof of in het land
⁃ Fysische/geografische: dag ritme dat anders is door
bijvoorbeeld temperatuur of voedsel mogelijkheid, voorbeeld is een
eskimo en iemand in de jungle.
⁃ de 4 stromingen die de psychologie van nu hebben vormgegeven:
1. Psychoanalyse: Freud is grondlegger, gaat ervan uit dat
onbewuste krachten (drifts) ons sturen en dat deze lusten in de eerste
6 jaar van het leven gedimd moeten worden.
2. Behaviorisme: John B. Watson is grondlegger, gaat ervan uit
dat het menselijke gedrag afhankelijk is van het lot en daar geen
,invloed op heeft. Dus er is geen vrije wil van de mens volgens deze
theorie.
⁃ Black box: innerlijk process is dit, niet waarneembaar
3. Humanistische psychologie: Maslow(pyramide) en Rogers
zijn de grondleggers, als reactie op de vorige twee. Met de volgende
ideeën:
⁃ mensen hebben wel vrije wil
⁃ Iedereen is uniek en mensen handelen uit een behoeften
⁃ Psychologen moeten individuen bestuderen in plaats van
gemiddelde groepen
⁃ Humanistisch psychologen spreken over behoeften, zoals de
aangeboren behoefte aan zelfactualisatie. Zij spreken niet over driften
4. Cognitieve psychologie: Vygotski, Piaget en Tolman zijn de
grondleggers. Neemt als uitgangspunt dat 'de binnenkant' (de
hersenprocessen) van een organisme onderzocht moeten worden om
gedrag adequaat te kunnen begrijpen. De cognitief psycholoog wil
begrijpen hoe gedrag tot stand komt.
⁃ cognitie: de verzameling van iemands gedachten, kennis en
inzichten over een onderwerp
⁃ 3 recente psychologische stromingen
1. Positieve psychologie: richt zich op de het bestuderen van het
welzijn en geluk van een persoon, in plaats van wat slecht gaat. Naar
het optimaal functioneren zoeken
⁃ in de flow zitten
2. Neuropsychologie: door te kijken in de hersenen is er heel veel
informatie gevonden over ons gedrag door te zien wat onze hersenen
doen
3. Evolutionaire psychologie: geeft verklaringen hoe bepaald
gedrag voortkomt uit gedrag dat lang geleden in de evolutie is
aangeleerd en in onze genen is opgeslagen
⁃ Manieren van denken
1. Automatisch systeem: gaat vanzelf -> autorijden of 2x2
2. Weloverwogen systeem: wordt over nagedacht of moet
bedacht worden -> kleding die je aan doet of 14 x 7
, HFD 2
⁃ leder mens heeft een eigen combinatie van kenmerkende
eigenschappen die hem of haar onderscheiden van anderen. Een
aantal van die kenmerkende eigenschappen blijken in verschillende
situaties en over een langere periode redelijk stabiel te zijn.
⁃ Persoonlijkheid: de verzameling van duurzame eigenschappen
die iemands gedrag kenmerken. Iemand zijn persoonlijkheid leidt je af
uit diens gedrag.
⁃ The Big Five: de belangrijkste theorie over persoonlijkheid. De
theorie is niet bedacht door iemand, maar afgeleid it het taalgebruik
van heel veel mensen.
⁃ The Big Five kent vijf dimensies, waarop je van hoog tot laag kunt
scoren:
1. Extraversie -> mate van gericht zin op de buitenwereld
2. Vriendelijkheid -> gericht op belang van zichzelf of van de
ander
3. Zorgvuldigheid -> mate van gedisciplineerd en georganiseerd
zin
4. Emotionele stabiliteit -> mate van stabiliteit en
stressbestendigheid
5. Openheid voor ervaringen -> mate van vernieuwend of
behoudend zin
⁃ Socialisatie: het overnemen en verinnerlijken van
gedragsregels, warden en normen die binnen een bepaalde groep
algemeen aanvaard zijn. Socialisatie vindt plats door leerprocessen als
imitatie en identificatie.
⁃ Chodorov heeft laten zien wat de gevolgen kunnen zin voor de
verschillen in ontwikkeling van jongens en meisjes als zij voornamelijk
door en vrouw worden opgevoed.
⁃ Mentale stoornissen komen veel voor en kunnen ook van lange
duur zijn.Depressies veroorzaken meer ziekteverzuimdagen dan enige
andere. lichamelike of mental stoornis. Persoonlijkheidsstoornissen zin
meer aan de persoonlijkheid gekoppeld en moeilijker te veranderen.
HFD 1
Inleiding in de psychologie
⁃ psychologie: Het is de wetenschap die het gedrag van de mens
bestudeert en mentale processen van de mens als individu
⁃ Sociale psychologie: deel van de psychologie dat zich
bezighoudt met de wisselwerking tussen het individu en zijn sociale
omgeving
⁃ Sociologie: de wetenschap die zich bezighoudt met het
bestuderen van de manier waarop mensen in grote verbanden
samenwerken
⁃ Nature: genetica, uiterlijk en biologische invloeden
⁃ Nurture: omgeving, opvoeding en sociale invloeden
⁃ gedrag: waarneembare of meetbare activiteiten of handelingen
van mensen
⁃ Deel van gedrag herkenning is niet iets meteen koppelen aan
goed of fout maar -> wat is hier aan de hand?
⁃ Kan een genetische basis hebben -> tiger z’n zoon
⁃ Factoren die gedrag beïnvloeden:
⁃ Lichamelijk: mensen met handicap of chronische pijn bijv.
⁃ Psychische: wordt beïnvloedt door verschillende factoren zoals:
persoonlijkheidseigenschappen, drijfveren, attitudes en
zelfbeeld
⁃ Sociale: wat voor rol je op dat moment hebt in bepaalde
situaties, voorbeeld is de werksituatie
⁃ Culturele/spirituele: hoe je wordt aangeleerd wat normaal is in
jou leven door ouders en door hun mogelijke geloof of in het land
⁃ Fysische/geografische: dag ritme dat anders is door
bijvoorbeeld temperatuur of voedsel mogelijkheid, voorbeeld is een
eskimo en iemand in de jungle.
⁃ de 4 stromingen die de psychologie van nu hebben vormgegeven:
1. Psychoanalyse: Freud is grondlegger, gaat ervan uit dat
onbewuste krachten (drifts) ons sturen en dat deze lusten in de eerste
6 jaar van het leven gedimd moeten worden.
2. Behaviorisme: John B. Watson is grondlegger, gaat ervan uit
dat het menselijke gedrag afhankelijk is van het lot en daar geen
,invloed op heeft. Dus er is geen vrije wil van de mens volgens deze
theorie.
⁃ Black box: innerlijk process is dit, niet waarneembaar
3. Humanistische psychologie: Maslow(pyramide) en Rogers
zijn de grondleggers, als reactie op de vorige twee. Met de volgende
ideeën:
⁃ mensen hebben wel vrije wil
⁃ Iedereen is uniek en mensen handelen uit een behoeften
⁃ Psychologen moeten individuen bestuderen in plaats van
gemiddelde groepen
⁃ Humanistisch psychologen spreken over behoeften, zoals de
aangeboren behoefte aan zelfactualisatie. Zij spreken niet over driften
4. Cognitieve psychologie: Vygotski, Piaget en Tolman zijn de
grondleggers. Neemt als uitgangspunt dat 'de binnenkant' (de
hersenprocessen) van een organisme onderzocht moeten worden om
gedrag adequaat te kunnen begrijpen. De cognitief psycholoog wil
begrijpen hoe gedrag tot stand komt.
⁃ cognitie: de verzameling van iemands gedachten, kennis en
inzichten over een onderwerp
⁃ 3 recente psychologische stromingen
1. Positieve psychologie: richt zich op de het bestuderen van het
welzijn en geluk van een persoon, in plaats van wat slecht gaat. Naar
het optimaal functioneren zoeken
⁃ in de flow zitten
2. Neuropsychologie: door te kijken in de hersenen is er heel veel
informatie gevonden over ons gedrag door te zien wat onze hersenen
doen
3. Evolutionaire psychologie: geeft verklaringen hoe bepaald
gedrag voortkomt uit gedrag dat lang geleden in de evolutie is
aangeleerd en in onze genen is opgeslagen
⁃ Manieren van denken
1. Automatisch systeem: gaat vanzelf -> autorijden of 2x2
2. Weloverwogen systeem: wordt over nagedacht of moet
bedacht worden -> kleding die je aan doet of 14 x 7
, HFD 2
⁃ leder mens heeft een eigen combinatie van kenmerkende
eigenschappen die hem of haar onderscheiden van anderen. Een
aantal van die kenmerkende eigenschappen blijken in verschillende
situaties en over een langere periode redelijk stabiel te zijn.
⁃ Persoonlijkheid: de verzameling van duurzame eigenschappen
die iemands gedrag kenmerken. Iemand zijn persoonlijkheid leidt je af
uit diens gedrag.
⁃ The Big Five: de belangrijkste theorie over persoonlijkheid. De
theorie is niet bedacht door iemand, maar afgeleid it het taalgebruik
van heel veel mensen.
⁃ The Big Five kent vijf dimensies, waarop je van hoog tot laag kunt
scoren:
1. Extraversie -> mate van gericht zin op de buitenwereld
2. Vriendelijkheid -> gericht op belang van zichzelf of van de
ander
3. Zorgvuldigheid -> mate van gedisciplineerd en georganiseerd
zin
4. Emotionele stabiliteit -> mate van stabiliteit en
stressbestendigheid
5. Openheid voor ervaringen -> mate van vernieuwend of
behoudend zin
⁃ Socialisatie: het overnemen en verinnerlijken van
gedragsregels, warden en normen die binnen een bepaalde groep
algemeen aanvaard zijn. Socialisatie vindt plats door leerprocessen als
imitatie en identificatie.
⁃ Chodorov heeft laten zien wat de gevolgen kunnen zin voor de
verschillen in ontwikkeling van jongens en meisjes als zij voornamelijk
door en vrouw worden opgevoed.
⁃ Mentale stoornissen komen veel voor en kunnen ook van lange
duur zijn.Depressies veroorzaken meer ziekteverzuimdagen dan enige
andere. lichamelike of mental stoornis. Persoonlijkheidsstoornissen zin
meer aan de persoonlijkheid gekoppeld en moeilijker te veranderen.
