Inhoud
Week 1 2
College Positieve psychologie in het licht van volwassenheid 2
Werkgroep Iedereen doet mee 6
Werkgroep Klinisch Redeneren 9
Werkgroep Psychologische belastbaarheid: emoties, motivatie en stress 10
Week 2 13
Hoorcollege Preventie 13
Werkgroep De gezonde stad (gezondheidsdeterminanten en diversiteit) 20
Werkgroep Klinisch Redeneren 22
Week 3 25
College Gedrag en Gedragsverandering 25
Werkgroep Klinisch Redeneren 28
Werkgroep Onderzoeksvaardigheden 29
Werkgroep Verpleegkundige interventies bij gedragsverandering 29
Week 4 32
College De openbare Gezondheidszorg 32
College Ethiek 34
Werkgroep Richtlijnen voor Zorgverlening 36
1
,Week 1
College Positieve psychologie in het licht van volwassenheid
Psychologische ontwikkeling van volwassen
De psychosociale stadia van Erik Eriksons zijn de volgende.
De vroege volwassenheid is van de late tiener jaren tot circa 30 jaar. In deze periode staat
intimiteit tegenover isolement. In deze fase is het experimenteren een beetje voorbij.
Mensen moeten belangrijke keuzes maken. Kiezen ze voor hun identiteit of voor huisje
boompje beestje. De vroege volwassenheid is een tussenfase. De moderne benadering van
intimiteit komt doordat de tijden veranderd zijn.
De middelbare volwassenheid loopt van 35-55/65. Over het algemeen zijn de mensen die in
deze fase zitten het meest gelukkig. Deze fase kenmerkt zich door veel verschillende
overgangen. Voorbeelden zijn dat andere mensen je als oud gaan zien, het lichaam
veroudert, er ontstaat een andere rol in het leven. Ook komt er vaak een realisatie wat je wil
doen in je leven op dat moment. Het is een fase van zelfreflectie. De generativiteit tegenover
stagnatie gaat erom dat mensen in deze fase om zich heen gaan kijken wat ze voor de
maatschappij kan doen om de toekomstige generatie mee te geven.
De late volwassenheid loopt van 55/65 tot de dood. Deze fase wordt gekenmerkt door
ego-integriteit tegenover wanhoop. Mensen gaan terug in de tijd en overzien hun leven. Het
sociale leven wordt verkleind, maatschappelijk niet. Er wordt ook veel afstand gedaan aan
bepaalde situaties.
2
,Gezondheid
Gezondheid volgens de WHO-definitie van 1948 luidt als volgt: ‘A state of complete physical,
mental, and social well-being and not merely the absence of disease, or infirmity.’ Machteld
Huber heeft in 2011 een nieuwe definitie van gezondheid: ‘Gezondheid is het vermogen van
het individu om zich aan te passen aan de uitdagingen van het leven en daarin de eigen
regie te nemen.
Stress & coping
Stressoren: ziekte of armoede bijvoorbeeld. Stressoren vormen stress maar dat afhankelijk
van allerlei factoren of een stressor een trigger zijn om stress te ontwikkelen. Als dat zo is, is
het altijd ook nog maar de vraag of de stress uiteindelijk zou kunnen leiden tot een
ziektebeeld, daar zitten allerlei strategieën voor coping in om de eventuele ziekte te kunnen
voorkomen.
Moderatoren versterken het effect om een stressor tot stress te laten komen.
1. Persoonlijkheid type A/B
Type A is wat zenuwachtiger, type B is wat zelfverzekerder. Dit kan effect hebben op
een stressor.
2. Locus of control
Leg je de oorzaak bij jezelf (intern) of bij iemand/iets anders (extern).
3. Optimisme
Is jouw glas altijd half vol of half leeg? Zien en denken in en vanuit mogelijkheden.
Positieve verwachtingen over afloop en standvastige en effectieve coping.
4. Weerbaarheid
Hoe weerbaar ben je, als de stressoren op je pad komen. Controle is een groot deel
van deze moderator
3
, 5. Veerkracht
Hoe flexibel ben je als het gaat om allerlei uitdagingen in je leven. Hechting en
zelfbeeld spelen hierbij een rol.
Coping
Coping is het ondernemen van actie om de oorzaken van stress te verminderen of weg te
nemen. Er zijn verschillende soorten coping. Er zijn probleemgerichte copingstrategieën (op
zoek naar oplossingen), emotiegerichte copingstrategieën (verminderen van negatieve
emoties) en responsgerichte copingstrategieën (verminderen van de mogelijke gevolgen).
Wijze van coping
Er zijn verschillende manieren om met coping om te gaan:
Door ontkenning of vermijding (ontkenning verzacht het psychisch lijden in het begin. Door
acceptatie (het accepteren van de realiteit van een situatie en accepteren dat de situatie niet
gemakkelijk te veranderen is), door cognitieve herstructureren (situatie op een andere
manier gaan bekijken), door opwaartse en neerwaartse sociale vergelijking (mensen gaan
zichzelf vergelijken), door positieve emoties, door betekenis vinden of door sociale steun.
Wat is positieve psychologie
Positieve psychologie is de wetenschap van welbevinden en optimaal functioneren
(flourishing). Positieve psychologie is een wetenschappelijke stroming, gericht op krachten,
aanvulling op regulier psychologie en preventie focus. Het is geen gelukspsychologie.
Bij de positieve psychologie hoort de piramide van Maslow uit de humanistische
psychologie. Deze is ontworpen door Abraham
Maslow en Carl Roger.
Belangrijke grondleggers van het positieve psychologie zijn Mygali Csikszentmihalyi en
Martin Seligman.
Het welbevinden volgens Seligman (2011) bestaat uit:
- Positive emotions. Positieve emoties bewaren.
- Engagement. Betrokken voelen bij de dingen die je doet.
- Relationship. Mensen moeten goede relaties leggen in het leven.
- Meaning. Het leven van iemand moet zin hebben.
- Accomplissement. Je moet de mogelijkheid hebben om de zelf gestelde doelen te
bereiken.
4
Week 1 2
College Positieve psychologie in het licht van volwassenheid 2
Werkgroep Iedereen doet mee 6
Werkgroep Klinisch Redeneren 9
Werkgroep Psychologische belastbaarheid: emoties, motivatie en stress 10
Week 2 13
Hoorcollege Preventie 13
Werkgroep De gezonde stad (gezondheidsdeterminanten en diversiteit) 20
Werkgroep Klinisch Redeneren 22
Week 3 25
College Gedrag en Gedragsverandering 25
Werkgroep Klinisch Redeneren 28
Werkgroep Onderzoeksvaardigheden 29
Werkgroep Verpleegkundige interventies bij gedragsverandering 29
Week 4 32
College De openbare Gezondheidszorg 32
College Ethiek 34
Werkgroep Richtlijnen voor Zorgverlening 36
1
,Week 1
College Positieve psychologie in het licht van volwassenheid
Psychologische ontwikkeling van volwassen
De psychosociale stadia van Erik Eriksons zijn de volgende.
De vroege volwassenheid is van de late tiener jaren tot circa 30 jaar. In deze periode staat
intimiteit tegenover isolement. In deze fase is het experimenteren een beetje voorbij.
Mensen moeten belangrijke keuzes maken. Kiezen ze voor hun identiteit of voor huisje
boompje beestje. De vroege volwassenheid is een tussenfase. De moderne benadering van
intimiteit komt doordat de tijden veranderd zijn.
De middelbare volwassenheid loopt van 35-55/65. Over het algemeen zijn de mensen die in
deze fase zitten het meest gelukkig. Deze fase kenmerkt zich door veel verschillende
overgangen. Voorbeelden zijn dat andere mensen je als oud gaan zien, het lichaam
veroudert, er ontstaat een andere rol in het leven. Ook komt er vaak een realisatie wat je wil
doen in je leven op dat moment. Het is een fase van zelfreflectie. De generativiteit tegenover
stagnatie gaat erom dat mensen in deze fase om zich heen gaan kijken wat ze voor de
maatschappij kan doen om de toekomstige generatie mee te geven.
De late volwassenheid loopt van 55/65 tot de dood. Deze fase wordt gekenmerkt door
ego-integriteit tegenover wanhoop. Mensen gaan terug in de tijd en overzien hun leven. Het
sociale leven wordt verkleind, maatschappelijk niet. Er wordt ook veel afstand gedaan aan
bepaalde situaties.
2
,Gezondheid
Gezondheid volgens de WHO-definitie van 1948 luidt als volgt: ‘A state of complete physical,
mental, and social well-being and not merely the absence of disease, or infirmity.’ Machteld
Huber heeft in 2011 een nieuwe definitie van gezondheid: ‘Gezondheid is het vermogen van
het individu om zich aan te passen aan de uitdagingen van het leven en daarin de eigen
regie te nemen.
Stress & coping
Stressoren: ziekte of armoede bijvoorbeeld. Stressoren vormen stress maar dat afhankelijk
van allerlei factoren of een stressor een trigger zijn om stress te ontwikkelen. Als dat zo is, is
het altijd ook nog maar de vraag of de stress uiteindelijk zou kunnen leiden tot een
ziektebeeld, daar zitten allerlei strategieën voor coping in om de eventuele ziekte te kunnen
voorkomen.
Moderatoren versterken het effect om een stressor tot stress te laten komen.
1. Persoonlijkheid type A/B
Type A is wat zenuwachtiger, type B is wat zelfverzekerder. Dit kan effect hebben op
een stressor.
2. Locus of control
Leg je de oorzaak bij jezelf (intern) of bij iemand/iets anders (extern).
3. Optimisme
Is jouw glas altijd half vol of half leeg? Zien en denken in en vanuit mogelijkheden.
Positieve verwachtingen over afloop en standvastige en effectieve coping.
4. Weerbaarheid
Hoe weerbaar ben je, als de stressoren op je pad komen. Controle is een groot deel
van deze moderator
3
, 5. Veerkracht
Hoe flexibel ben je als het gaat om allerlei uitdagingen in je leven. Hechting en
zelfbeeld spelen hierbij een rol.
Coping
Coping is het ondernemen van actie om de oorzaken van stress te verminderen of weg te
nemen. Er zijn verschillende soorten coping. Er zijn probleemgerichte copingstrategieën (op
zoek naar oplossingen), emotiegerichte copingstrategieën (verminderen van negatieve
emoties) en responsgerichte copingstrategieën (verminderen van de mogelijke gevolgen).
Wijze van coping
Er zijn verschillende manieren om met coping om te gaan:
Door ontkenning of vermijding (ontkenning verzacht het psychisch lijden in het begin. Door
acceptatie (het accepteren van de realiteit van een situatie en accepteren dat de situatie niet
gemakkelijk te veranderen is), door cognitieve herstructureren (situatie op een andere
manier gaan bekijken), door opwaartse en neerwaartse sociale vergelijking (mensen gaan
zichzelf vergelijken), door positieve emoties, door betekenis vinden of door sociale steun.
Wat is positieve psychologie
Positieve psychologie is de wetenschap van welbevinden en optimaal functioneren
(flourishing). Positieve psychologie is een wetenschappelijke stroming, gericht op krachten,
aanvulling op regulier psychologie en preventie focus. Het is geen gelukspsychologie.
Bij de positieve psychologie hoort de piramide van Maslow uit de humanistische
psychologie. Deze is ontworpen door Abraham
Maslow en Carl Roger.
Belangrijke grondleggers van het positieve psychologie zijn Mygali Csikszentmihalyi en
Martin Seligman.
Het welbevinden volgens Seligman (2011) bestaat uit:
- Positive emotions. Positieve emoties bewaren.
- Engagement. Betrokken voelen bij de dingen die je doet.
- Relationship. Mensen moeten goede relaties leggen in het leven.
- Meaning. Het leven van iemand moet zin hebben.
- Accomplissement. Je moet de mogelijkheid hebben om de zelf gestelde doelen te
bereiken.
4
