Algemene Speciale zintuigen
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de grote hersenen, de kleine hersenen, de hersenstam
en het ruggenmerg. Elk deel van de hersenen is verantwoordelijk voor bepaalde zintuigen.
Dit wordt een kern genoemd.
Het geheugen bestaat uit twee delen. Skills (vaardigheden) en knowledge (kennis).
Als je het centrale zenuwstelsel zou indelen op gebied van werking bestaat het centrale
zenuwstelsel uit het animaal/somatisch en autonoom/vegetatief onwillekeurig zenuwstelsel.
Het autonome zenuwstelsel bestaat uit het parasympathische en sympathische
zenuwstelsel.
1
,Een sensor is een zenuwcel die gevoelig is voor een verandering in zijn omgeving en die de
verandering vervolgens kan vertalen in een veranderde membraanpotentiaal, waardoor er
een impuls ontstaat.
Door meer receptoren op een bepaalde plaats in de huid, hoe beter de plaats van aanraking
te bepalen is.
Exteroreceptoren of exteroceptoren zijn receptoren die de prikkels van buiten het lichaam
opvangen. Ze vormen de functionele de functionele kern van de vijf zinnen; reukzin,
smaakzin, gevoelszin, gezichtszin en gehoorzin. Exteroreceptoren maken deel uit van de
animale sensoriek.
Interoreceptoren of interoceptoren zijn receptoren die de prikkels vanuit het lichaam zelf
opvangen. Interoreceptoren die informatie geven over het bewegingsapparaat worden
proprio(re)ceptoren genoemd, ze liggen in de spieren, de pezen, de gewrichten en in het
evenwichtsorgaan. Andere type interoreceptoren liggen in de wanden van de holle organen.
Interoreceptoren maken deel uit van de vegetatieve sensoriek.
Op basis van het soort prikkel kunnen sensoren in vijf groepen worden ingedeeld.
- Chemoreceptoren: een voorbeeld hiervan is reuk en smaak;
- Mechanoreceptoren: een voorbeeld hiervan is druk en trilling;
- Thermoreceptoren: een voorbeeld is warmte- en koud;
- Fotoreceptoren: een voorbeeld hiervan is licht;
- Pijnreceptoren: een voorbeeld hiervan is beschadiging.
2
,Reukzintuig
De reuksensoren zijn dunne, langgerekte cellen met heel fijne, haarachtige uitlopertjes.
Deze worden cilia genoemd.
Reuksensoren zijn
chemoreceptoren. Via de N.
olfactorius wordt de prikkel naar de
hersenen verleidt.
Smaakzintuig
De tong herbergt de smaakzin. Smaaksensoren zijn gespecialiseerde epitheelcellen, die in
kleine groepjes bijeen liggen in de zogeheten smaakknoppen of papillae linguales. De
papillae linguales geven de prikkels door aan de hersenen door de nervus facialis en nervus
glossopharyngeus. De papillae linguales reageren allemaal verschillend ten opzichte van de
chemische stoffen.
./
Huidzintuig
Sensibiliteit is het reactievermogen van zintuigen op voor hen specifieke prikkels.
Gevoeligheid, prikkelbaarheid en lichtgeraaktheid. Sensibiliteit Sensoren zijn altijd
zenuwuiteinden. Sensibiliteit is te verdelen in:
3
, - Thermozintuigen: Temperatuurzin die hierbij horen zijn lichaampjes van Kause
(koude sensoren) en lichaampjes van Ruffini (warme sensoren).
- Drukzintuigen: Drukzin die hierbij horen lichaampjes van Vater-Pacini. Ze zijn
gevoelig voor drukveranderingen.
- Tastzintuigen: Er zijn vier soorten tastsensoren; vrije zenuwtakken, hartzaksensoren,
tastlichaampjes van Merkel en tastlichaampjes van Meissner.
- Pijnzintuigen: Pijnsensoren zijn dunne vrije zenuwtakken.
Als de huid kapot gaat ontstaat er een laesie. De cellen van de huid gaan kapot.
Deze cellen scheiden verschillende mediatoren uit: histamine, prostaglandinen en
bradykinine. De stoffen worden via de uiteinden van de zenuwen naar de hersenen
waar er pijn wordt geregistreerd. De zenuwen geven op hun beurt substance-P af.
Deze stimuleren de vasodilatatie.
Het oog
4