Hersenen
1. Cerebrum
2. Cerebellum
3. Brain stam
a. Midbrain
b. Pons
c. Medulla oblongata
De hersenstam bestaat uit de medulla oblongata (verlengde merg), de pons Varoli (brug van
Varol) en de mesencephalon (middenhersenen). De functies van de hersenstam zijn:
- Hart regulatie centrum
- Vasomotorische centra
- Ademhalingscentrum
- Temperatuurregulatie centrum
- Braakcentrum
- Horizontale blikcentrum.
Bewustzijn
Bewustzijn is de toestand waarin iemand besef heeft van zichzelf en de buitenwereld.
Men onderscheid hierbij twee aspecten:
- De inhoud: waarnemen, denken, gevoelens.
- De helderheid: wakker, alert op de omgeving.
Beide aspecten kunnen onafhankelijk van elkaar verstoord zijn.
De inhoud wordt bepaald door activiteit van de hersenschors. De helderheid wordt
gereguleerd vanuit de hersenstam.
Coma
Medisch gezien is een Coma het besturen van de toestand waarin het afwezig is. Het
verschil tussen coma en slapen is dat een slapende persoon te wekken is en een patiënt in
coma niet.
1
,Formatio reticularis: opstijgende en afdalende
ARAS: Afferenten. Ascenderende Reticulaire
ActiveringsSysteem
DRAS: Efferenten. Descenderende Reticulaire
ActiveringsSysteem.
De hersenstam heeft een belangrijke rol bij de
helderheid van het bewustzijn.
- Stimulatie van ARAS/DRAS bij slapen,
doet ontwaken.
- Stimuleren van ARAS/DRAS bij
niet-slapen, roept alertheid reactie op
- Laesies van het systeem leiden tot een
blijvende toestand van niet reageren.
Conclusie: Schade aan de ARAS en DRAS zorgen voor een daling van het bewustzijn of
zelfs tot bewusteloosheid.
Coma
Coma is in de geneeskunde een staat van diepe bewusteloosheid waarbij de persoon de
ogen niet opent op aanspreken; geen opdrachten uitvoert; en geen verbale reactie geeft.
Met de Glasgow-comaschaal wordt de patiënt op drie onderdelen beoordeeld:
- Eye opening response (reactie door opening van de ogen)
- Motor response (motorische reactie)
- Verbaal response (spraak)
Daarom wordt de Glasgow-comaschaal ook wel EMV-score genoemd.
Een score van E4V5M6 zou de normale toestand zijn. Een score E1V1M1 betekent het
volledig ontbreken van reactie.
2
, Naar de etiologie (oorzaken) worden twee groepen patiënten onderscheiden:
- Coma door structurele laesies van het CZS.
- Coma door metabole stoornissen in en buiten het CZS (metabole encefalopathie)
Oorzaken van een bewustzijnsstoornissen:
- Anatomische en metabole afwijkingen van het hersenparenchym (hersenweefsel)
De hersenen hebben van alle organen het hoogste energiegebruik. Ze hebben geen
energievoorraad. Dus een verlaagde perfusiedruk (bloedvoorziening) is een
probleem.
- Stoornissen van de cerebrale bloeddoorstroming
- Stoornissen van de liquorcirculatie
Thalamus
De thalamus maakt selectie van alle binnenkomende afferent prikkels, zodat een mens zich
goed concentreren bij de belangrijkste zaken. De thalamus is een schakelcentrum naar de
cortex. Er komen prikkels van alle waarnemende zintuigen, pijn en temperatuur.
Limbisch systeem
Het limbisch systeem bestaat uit delen van de thalamus, hypothalamus, hersenschors
(corpus amygdaloideum ams amandelvormige kern), en de hippocampus.
Functies van het limbisch systeem:
- Onbewust, instinctief gedrag
- Emoties en stemmingen met de lichamelijke reacties daarop:
- hartslag
- bloeddruk
- ademhaling
- pupilgrootte
- doorbloeding van de huid en zweetproductie.
Verslaving
Indelen van drugs naar hun effect op het lichaam en bewustzijn grofweg in drie categorieën:
- Verdovende middelen
- Stimulerende middelen
- Hallucinogene middelen
Verdovende middelen, ook wel downers genaamd:
- alcohol
- Benzodiazepinen; barbituraten
- Opiaten; zoals opium of het opiumderivaat heroine
Hallucinogene middelen; Ook wel psychedelische drugs, of geestverruimende middelen,
genoemd.
- Marihuana, cannabis
- MDA
- LSD
3