Het hart
Het hart is een grote holle spier die via een stelsel van bloedvaten bloed het lichaam
rondpompt. Het hart bevindt zich in de thorax (borstkas), achter
het sternum (borstbeen) in het mediastinum (de ruimte tussen de longen). Het hart
ligt met de apex (hartpunt) naar linksonder georiënteerd, een beetje schuin, en rust op
het diafragma (middenrif).
De hartwand
Het hart is opgebouwd uit verschillende lagen weefsel:
Endocard: dit is de binnenkant van het hart, dat in direct contact staat met het
bloed in de atria en ventrikels. Het endocard loopt over in de binnenwand van
de bloedvaten en vormt tevens de bekleding van de hartkleppen.
Myocard: het spierweefsel van het hart. Dit kan worden onderverdeeld in :
o Atriummyocard: het spierweefsel in de atria.
o Ventrikelmyocard: het vrij dikke spierweefsel in de ventrikels. De
ventrikels pompen het bloed respectievelijk de longen en het lichaam in.
Met name de wand van het linker ventrikel is hierom erg dik.
Pericard (hartvlies); deze bestaat uit drie lagen:
o De binnenste (viscerale) laag is vergroeid met het hart en wordt het
epicard genoemd
o De buitenste (pariëtale) laag is dikker en steviger en scheidt
pericardvocht af in de pericardiale ruimte.
o De pericardiale ruimte ligt tussen het epicard en pericard in. Deze ruimte
is gevuld met een dun laagje vloeistof, waardoor de twee vliezen
gemakkelijk langs elkaar kunnen bewegen. Bij ontstekingen van de
vliezen (pericarditis) kan veel meer vloeistof dan normaal worden
gevormd (pericardvocht), waardoor het hart niet meer goed kan uitzetten
(tamponade). Of er wordt juist te weinig vloeistof gevormd, waardoor de
vliezen pijnlijk langs elkaar schuren.
De bloedvaten in en rondom het hart
De dubbele bloedsomloop
De atria en ventrikels ontvangen en pompen bloed in
twee circulaties, de dubbele bloedsomloop:
De lichaamscirculatie (grote bloedsomloop):
vanaf het linker ventrikel via de aorta naar het
lichaam en terug naar het hart via het rechter
atrium.
De longcirculatie (kleine bloedsomloop): vanaf
het rechter ventrikel via de longslagader (arteria
pulmonalis) naar de longen en terug naar het
hart via het linker atrium.
Gemiddeld wordt er door het hart in rust zo'n 5 liter per minuut rondgepompt. Dit kan
tijdens inspanning oplopen tot wel 35 liter per minuut.
Vena cava superior (bovenste holle ader)
, De vena cava superior is één van de twee hoofdvenen die zuurstofarm bloed vanuit het
lichaam naar het hart transporteert. Venen vanuit de bovenste extremiteiten en het
bovenste gedeelte van het lichaam monden uit in dit bloedvat. Beide venae cavae
monden uit in het rechter atrium.
Vena cava inferior (onderste holle ader)
De vena cava inferior vervult dezelfde functie als de vena cava superior voor het
onderste gedeelte van het lichaam. Venen vanuit de onderste extremiteiten en het
onderste gedeelte van het lichaam monden uit in dit bloedvat. Beide venae cavae
monden uit in het rechter atrium.
Aorta (lichaamsslagader)
De aorta (ook wel lichaamsslagader genoemd) is het grootste bloedvat van het lichaam.
Dit bloedvat transporteert zuurstofrijk bloed vanuit het linker ventrikel naar de rest van
het lichaam.
Truncus pulmonalis / Arteriae pulmonalis (longslagaderen)
De truncus pulmonalis transporteert zuurstofarm bloed vanuit het rechter ventrikel
naar de longen via een linker en een rechter arteria pulmonalis.
Venae pulmonalis (longaderen)
De venae pulmonalis transporteren zuurstofrijk bloed vanuit de longen naar het linker
atrium.
De atria en de ventrikels
Rechter atrium
Het rechter atrium ontvangt zuurstofarm bloed uit het
lichaam via de vena cava superior en de vena cava inferior.
Zuurstofarm bloed stroomt vanuit het rechter atrium naar
het rechter ventrikel. Vanuit het rechter ventrikel wordt
het in de longcirculatie gepompt.
Het hart heeft naast kransslagaderen (coronairen) ook aderen.
Deze kransaderen (niet te verwarren met kransslagaderen)
komen samen in de sinus coronarius. Deze mondt op zijn
beurt uit in het rechter atrium. De sinus coronarius is hiermee
de verzamelplek voor het veneuze (zuurstofarme) bloed dat
terugstroomt vanuit de venae coronariae (kransaders).
Samenvattend wordt het hart voorzien van zuurstof door de
arteriae coronariae (kransslagaders). Het zuurstofarme bloed
vanuit het hartspierweefsel wordt via de kransaderen
afgevoerd naar de sinus coronarius.
Rechter ventrikel
Het rechter ventrikel ontvangt zuurstofarm bloed vanuit het
rechter atrium. Als het rechter ventrikel zich heeft gevuld,
pompt het zijn inhoud in de truncus pulmonalis. Deze splitst
zich in een linker en een rechter arteria pulmonalis. Dit bloed
wordt in de longen van zuurstof voorzien terwijl
Het hart is een grote holle spier die via een stelsel van bloedvaten bloed het lichaam
rondpompt. Het hart bevindt zich in de thorax (borstkas), achter
het sternum (borstbeen) in het mediastinum (de ruimte tussen de longen). Het hart
ligt met de apex (hartpunt) naar linksonder georiënteerd, een beetje schuin, en rust op
het diafragma (middenrif).
De hartwand
Het hart is opgebouwd uit verschillende lagen weefsel:
Endocard: dit is de binnenkant van het hart, dat in direct contact staat met het
bloed in de atria en ventrikels. Het endocard loopt over in de binnenwand van
de bloedvaten en vormt tevens de bekleding van de hartkleppen.
Myocard: het spierweefsel van het hart. Dit kan worden onderverdeeld in :
o Atriummyocard: het spierweefsel in de atria.
o Ventrikelmyocard: het vrij dikke spierweefsel in de ventrikels. De
ventrikels pompen het bloed respectievelijk de longen en het lichaam in.
Met name de wand van het linker ventrikel is hierom erg dik.
Pericard (hartvlies); deze bestaat uit drie lagen:
o De binnenste (viscerale) laag is vergroeid met het hart en wordt het
epicard genoemd
o De buitenste (pariëtale) laag is dikker en steviger en scheidt
pericardvocht af in de pericardiale ruimte.
o De pericardiale ruimte ligt tussen het epicard en pericard in. Deze ruimte
is gevuld met een dun laagje vloeistof, waardoor de twee vliezen
gemakkelijk langs elkaar kunnen bewegen. Bij ontstekingen van de
vliezen (pericarditis) kan veel meer vloeistof dan normaal worden
gevormd (pericardvocht), waardoor het hart niet meer goed kan uitzetten
(tamponade). Of er wordt juist te weinig vloeistof gevormd, waardoor de
vliezen pijnlijk langs elkaar schuren.
De bloedvaten in en rondom het hart
De dubbele bloedsomloop
De atria en ventrikels ontvangen en pompen bloed in
twee circulaties, de dubbele bloedsomloop:
De lichaamscirculatie (grote bloedsomloop):
vanaf het linker ventrikel via de aorta naar het
lichaam en terug naar het hart via het rechter
atrium.
De longcirculatie (kleine bloedsomloop): vanaf
het rechter ventrikel via de longslagader (arteria
pulmonalis) naar de longen en terug naar het
hart via het linker atrium.
Gemiddeld wordt er door het hart in rust zo'n 5 liter per minuut rondgepompt. Dit kan
tijdens inspanning oplopen tot wel 35 liter per minuut.
Vena cava superior (bovenste holle ader)
, De vena cava superior is één van de twee hoofdvenen die zuurstofarm bloed vanuit het
lichaam naar het hart transporteert. Venen vanuit de bovenste extremiteiten en het
bovenste gedeelte van het lichaam monden uit in dit bloedvat. Beide venae cavae
monden uit in het rechter atrium.
Vena cava inferior (onderste holle ader)
De vena cava inferior vervult dezelfde functie als de vena cava superior voor het
onderste gedeelte van het lichaam. Venen vanuit de onderste extremiteiten en het
onderste gedeelte van het lichaam monden uit in dit bloedvat. Beide venae cavae
monden uit in het rechter atrium.
Aorta (lichaamsslagader)
De aorta (ook wel lichaamsslagader genoemd) is het grootste bloedvat van het lichaam.
Dit bloedvat transporteert zuurstofrijk bloed vanuit het linker ventrikel naar de rest van
het lichaam.
Truncus pulmonalis / Arteriae pulmonalis (longslagaderen)
De truncus pulmonalis transporteert zuurstofarm bloed vanuit het rechter ventrikel
naar de longen via een linker en een rechter arteria pulmonalis.
Venae pulmonalis (longaderen)
De venae pulmonalis transporteren zuurstofrijk bloed vanuit de longen naar het linker
atrium.
De atria en de ventrikels
Rechter atrium
Het rechter atrium ontvangt zuurstofarm bloed uit het
lichaam via de vena cava superior en de vena cava inferior.
Zuurstofarm bloed stroomt vanuit het rechter atrium naar
het rechter ventrikel. Vanuit het rechter ventrikel wordt
het in de longcirculatie gepompt.
Het hart heeft naast kransslagaderen (coronairen) ook aderen.
Deze kransaderen (niet te verwarren met kransslagaderen)
komen samen in de sinus coronarius. Deze mondt op zijn
beurt uit in het rechter atrium. De sinus coronarius is hiermee
de verzamelplek voor het veneuze (zuurstofarme) bloed dat
terugstroomt vanuit de venae coronariae (kransaders).
Samenvattend wordt het hart voorzien van zuurstof door de
arteriae coronariae (kransslagaders). Het zuurstofarme bloed
vanuit het hartspierweefsel wordt via de kransaderen
afgevoerd naar de sinus coronarius.
Rechter ventrikel
Het rechter ventrikel ontvangt zuurstofarm bloed vanuit het
rechter atrium. Als het rechter ventrikel zich heeft gevuld,
pompt het zijn inhoud in de truncus pulmonalis. Deze splitst
zich in een linker en een rechter arteria pulmonalis. Dit bloed
wordt in de longen van zuurstof voorzien terwijl
