Verschillende staatsvormen
Politiek: Afgeleid van begrip polis. Politiek: de manier waarop een land of stad
besluiten neemt. Verschillende manieren:
In het begin hadden poleis een monarchie: Erfelijke koning (monarch)
heeft de macht. Een raad van ouderlingen (wijze oude mannen) hielp bij
het bestuur
Daarna kwam de aristocratie: Toen sommige vrije mannen meer inspraak
eisten in ruil voor verdedigen van stad. Om wapenrusting te betalen
moesten deze mannen behoorlijk rijk zijn. Daarom werden ze aristoi
genoemd: edelen of besten. Ze kwamen paar keer per jaar samen voor
beslissingen. Zo verdween het koningschap. De edelen kregen ook advies
van raad van ouderlingen
Soms lukte 1 man het om alle macht te krijgen: Tirannie
Rond 590 v.C. werd in Athene besloten dat voortaan arme/gewone
burgers moesten in het leger en vloot. Deze burgers eisten dat ze in ruil
daarvoor mochten meebeslissen over oorlog en vrede. De edelen
verzetten zich, maar in 508 v.C. lukte het. Alle burgers mochten politieke
besluiten nemen. Zo is Athene een democratie geworden: volk had de
macht.
Niet iedereen in Athene was voorstander van democratie. Eind 5e eeuw
lukte een kleine groep mannen er voor 2e keer om democratie uit te
schakelen en een bestuur van ‘weinigen` in te stellen: Oligarchie.
In Athene duurder oligarchen steeds kort, andere stadstaten hadden
meer succes
Oligarchie lijkt op aristocratie, maar is niet hetzelfde
o Allebei een bestuur door kleine groep van machtige en rijke
burgers.
o Maar bij het woord aristocratie: edelen, oftewel mensen die zulke
voorrechten van ouders hebben geërfd. Bij oligarchie hoeft dat niet
zo te zijn