,Inhoudsopgave
Algemene concepten over de normale ontwikkeling en opvoeding van 0-12 jaar.............................................2
Psychologie..........................................................................................................................................................2
De invloed van erfelijkheid op het gedrag.......................................................................................................2
De basisconcepten die binnen de genetica worden gebruikt...........................................................................3
De opbouw van de hersenen in termen van evolutionaire lagen en het benoemen van de functies................4
........................................................................................................................................................................6
De opbouw van de cortex, de belangrijkste structuren en de functies.............................................................6
Het principe van klassieke conditionering en operante conditionering.........................................................10
De werking van “bekrachtigen” en “bestraffen” van gedrag vanuit de leertheorie.......................................14
Het principe “sociaal leren” in het kader van de leertheorie van Bandura.....................................................15
De hechtingstheorie (Bowlby, Harlow en Ainsworth)..................................................................................15
De cognitieve ontwikkelingstheorie (Piaget).................................................................................................17
De sociaal-emotionele ontwikkelingstheorie (Erikson)................................................................................19
De fasen binnen de taalontwikkeling van kinderen van 0-12 jaar.................................................................20
De seksuele ontwikkeling van kinderen van 0-12 jaar .................................................................................21
De theory of mind..........................................................................................................................................23
De verschillende opvoedstijlen......................................................................................................................23
Sociologie...........................................................................................................................................................24
Definitie socialisatie, primaire en secundaire socialisatie.............................................................................24
Definitie sociaal kapitaal .............................................................................................................................25
De roltheorie en de aanverwante begrippen role set en position set..............................................................25
Kruispunt van verwachtingen, verworven verwachtingen en toeschrijving van verwachtingen..................27
Socialiserende instanties en significant other................................................................................................28
De verhouding tussen mannen, vrouwen en kinderen is veranderd..............................................................28
Samenlevingsvormen en gezinnen meer divers zijn geworden.....................................................................29
Rollen en taken van mannen en vrouwen binnens- en buitenshuis zijn veranderd.......................................29
Definitie pedagogische civil society.............................................................................................................30
Definitie sociaal-ecologische model..............................................................................................................30
Methodiek...........................................................................................................................................................30
Methodische cyclus.......................................................................................................................................30
Het belang en de ontwikkeling van spel voor het kind..................................................................................32
De ontwikkeltaken- en opvoedopgaven van kinderen in verschillende systemen/ milieus...........................33
Opvoedondersteuning....................................................................................................................................35
1
,Algemene concepten over de normale ontwikkeling en
opvoeding van 0-12 jaar
Psychologie
De invloed van erfelijkheid op het gedrag
Biopsychologie: specialisme in de psychologie dat de interactie tussen biologie,
gedrag en de omgeving bestudeert.
Elk mens heeft aangeboren capaciteiten. Bij de geboorte zijn de hersenen al
geprogrammeerd voor taal, sociale interacties,
zelfbehoud en andere functies.
Evolutie: het proces waarbij soorten organismen
geleidelijk veranderen doordat ze zich aanpassen aan
een veranderde omgeving.
Creationisme: de religieus geïnspireerde opvatting
dat het universum en al het leven op aarde (planten,
dieren en mensen) hun ontstaan te danken hebben aan een bijzondere
(goddelijke) scheppingsdaad.
Natuurlijke selectie: drijvende kracht achter de evolutie, waardoor de
omgeving de best aangepaste organismen selecteert.
Adaptieve kenmerken: kenmerk van een soort dat is ontstaan op aanpassing
aan een specifieke omgeving.
Predestinatieleer: dat je geboren wordt en een vooropgestelde bestemming is
met jouw levensdoel. Er was toen al bepaald wat je ging doen.
Genotype: kenmerken van een organisme zoals
die genetische zijn vastgelegd. Dit het genetische
patroon waarin je van alle mensen op aarde
verschilt. Alle erfelijke informatie. Alle
eigenschappen die je van je ouder hebt: oogkleur,
haarkleur en huidskleur. Dit zit in 46 chromosomen.
Fenotype: waarneembare kenmerken van een
organisme. Al je lichamelijke kenmerken vormen je
fenotype van je hersenen. Alle waarneembare
kenmeren horen tot fenotype ook het gedrag. Erfelijke eigenschappen invloeden
uit het milieu: bruin worden door de zon, haar verven en piercings.
Voorbeeldvraag; Eeneiige tweelingen hebben dezelfde genetische blauwdruk,
maar vertonen toch kleine uiterlijke verschillen. Deze kleine verschillen zijn een
voorbeeld van hun...
a. Fenotype
b. Habitat
c. Genotype
d. Natuurlijke selectie
2
, Antwoord: A
Epigenitica: Veranderingen van een gen zonder dat de code verandert. Genen
hebben geen invloed hoeft op het gedrag. Er zijn genen die geactiveerd moeten
worden, ze zitten er wel. (Dat iemand criminele genen heeft wil niet zeggen dat
hij een crimineel wordt).
Zowel biologische als omgevingsfactoren zijn bepalend voor ons gedrag:
1. Ons gedrag is erfelijk voorbereid
2. Hersens rijpen na de geboorte (als bepaalde genen niet ontwikkeld
worden, blijven ze achter) > leerprocessen zijn belangrijk.
3. Epi genetica
Tweelingstudies:
Dezelfde genen
Andere omgeving (voorbeeld van een tweeling uit China en Amerika,
de een is een kop groter dan de ander dit komt vooral door de
omgeving en de consumptie)
Adoptieonderzoek:
Kenmerken van de biologische ouders
Kenmerken van de adoptieouders
De basisconcepten die binnen de genetica worden gebruikt
Genen: stukjes van een chromosoom waarin de
codes voor de erfelijke lichamelijke en psychische
eigenschappen van een organisme zijn opgeslagen.
Genen zijn erfelijk er zijn lichamelijke en psychische
invloeden die dat kunnen veranderen door
bijvoorbeeld drugs. Ze vormen de functionele
elementen van een chromosoom. Zij planten zich
voor in andere organismen.
Autosomen: een chromosoom dat geen geslachtschromosoom is. Dus geen x of
y chromosoom. Maar een chromosoom uit de 22 paar andere chromosomen.
Genoom: het genoom van een organisme omvat één complete set van
chromosomen. Dit is een volledige verzameling van biologische instructies voor
het opbouwen van het organisme.
Chromosomen: lange, dunne, spiraalvormige draaf
waarlangs de genen zijn gerangschikt de kralen van een
ketting. Dit bestaan voornamelijk uit DNA.
Normaal gesproken bevat iedere
lichaamscel 46 chromosomen, verdeeld over 23 paren.
Van elk paar chromosomen is 1 chromosoom afkomstig
van de vader en 1 van de moeder.
DNA: DNA zit in de chromosomen, dit is een lang complex molecuul dat
informatie bevat over alle genetische eigenschappen. De volledige naam is
desoxyribonucleïnezuur.
3
Algemene concepten over de normale ontwikkeling en opvoeding van 0-12 jaar.............................................2
Psychologie..........................................................................................................................................................2
De invloed van erfelijkheid op het gedrag.......................................................................................................2
De basisconcepten die binnen de genetica worden gebruikt...........................................................................3
De opbouw van de hersenen in termen van evolutionaire lagen en het benoemen van de functies................4
........................................................................................................................................................................6
De opbouw van de cortex, de belangrijkste structuren en de functies.............................................................6
Het principe van klassieke conditionering en operante conditionering.........................................................10
De werking van “bekrachtigen” en “bestraffen” van gedrag vanuit de leertheorie.......................................14
Het principe “sociaal leren” in het kader van de leertheorie van Bandura.....................................................15
De hechtingstheorie (Bowlby, Harlow en Ainsworth)..................................................................................15
De cognitieve ontwikkelingstheorie (Piaget).................................................................................................17
De sociaal-emotionele ontwikkelingstheorie (Erikson)................................................................................19
De fasen binnen de taalontwikkeling van kinderen van 0-12 jaar.................................................................20
De seksuele ontwikkeling van kinderen van 0-12 jaar .................................................................................21
De theory of mind..........................................................................................................................................23
De verschillende opvoedstijlen......................................................................................................................23
Sociologie...........................................................................................................................................................24
Definitie socialisatie, primaire en secundaire socialisatie.............................................................................24
Definitie sociaal kapitaal .............................................................................................................................25
De roltheorie en de aanverwante begrippen role set en position set..............................................................25
Kruispunt van verwachtingen, verworven verwachtingen en toeschrijving van verwachtingen..................27
Socialiserende instanties en significant other................................................................................................28
De verhouding tussen mannen, vrouwen en kinderen is veranderd..............................................................28
Samenlevingsvormen en gezinnen meer divers zijn geworden.....................................................................29
Rollen en taken van mannen en vrouwen binnens- en buitenshuis zijn veranderd.......................................29
Definitie pedagogische civil society.............................................................................................................30
Definitie sociaal-ecologische model..............................................................................................................30
Methodiek...........................................................................................................................................................30
Methodische cyclus.......................................................................................................................................30
Het belang en de ontwikkeling van spel voor het kind..................................................................................32
De ontwikkeltaken- en opvoedopgaven van kinderen in verschillende systemen/ milieus...........................33
Opvoedondersteuning....................................................................................................................................35
1
,Algemene concepten over de normale ontwikkeling en
opvoeding van 0-12 jaar
Psychologie
De invloed van erfelijkheid op het gedrag
Biopsychologie: specialisme in de psychologie dat de interactie tussen biologie,
gedrag en de omgeving bestudeert.
Elk mens heeft aangeboren capaciteiten. Bij de geboorte zijn de hersenen al
geprogrammeerd voor taal, sociale interacties,
zelfbehoud en andere functies.
Evolutie: het proces waarbij soorten organismen
geleidelijk veranderen doordat ze zich aanpassen aan
een veranderde omgeving.
Creationisme: de religieus geïnspireerde opvatting
dat het universum en al het leven op aarde (planten,
dieren en mensen) hun ontstaan te danken hebben aan een bijzondere
(goddelijke) scheppingsdaad.
Natuurlijke selectie: drijvende kracht achter de evolutie, waardoor de
omgeving de best aangepaste organismen selecteert.
Adaptieve kenmerken: kenmerk van een soort dat is ontstaan op aanpassing
aan een specifieke omgeving.
Predestinatieleer: dat je geboren wordt en een vooropgestelde bestemming is
met jouw levensdoel. Er was toen al bepaald wat je ging doen.
Genotype: kenmerken van een organisme zoals
die genetische zijn vastgelegd. Dit het genetische
patroon waarin je van alle mensen op aarde
verschilt. Alle erfelijke informatie. Alle
eigenschappen die je van je ouder hebt: oogkleur,
haarkleur en huidskleur. Dit zit in 46 chromosomen.
Fenotype: waarneembare kenmerken van een
organisme. Al je lichamelijke kenmerken vormen je
fenotype van je hersenen. Alle waarneembare
kenmeren horen tot fenotype ook het gedrag. Erfelijke eigenschappen invloeden
uit het milieu: bruin worden door de zon, haar verven en piercings.
Voorbeeldvraag; Eeneiige tweelingen hebben dezelfde genetische blauwdruk,
maar vertonen toch kleine uiterlijke verschillen. Deze kleine verschillen zijn een
voorbeeld van hun...
a. Fenotype
b. Habitat
c. Genotype
d. Natuurlijke selectie
2
, Antwoord: A
Epigenitica: Veranderingen van een gen zonder dat de code verandert. Genen
hebben geen invloed hoeft op het gedrag. Er zijn genen die geactiveerd moeten
worden, ze zitten er wel. (Dat iemand criminele genen heeft wil niet zeggen dat
hij een crimineel wordt).
Zowel biologische als omgevingsfactoren zijn bepalend voor ons gedrag:
1. Ons gedrag is erfelijk voorbereid
2. Hersens rijpen na de geboorte (als bepaalde genen niet ontwikkeld
worden, blijven ze achter) > leerprocessen zijn belangrijk.
3. Epi genetica
Tweelingstudies:
Dezelfde genen
Andere omgeving (voorbeeld van een tweeling uit China en Amerika,
de een is een kop groter dan de ander dit komt vooral door de
omgeving en de consumptie)
Adoptieonderzoek:
Kenmerken van de biologische ouders
Kenmerken van de adoptieouders
De basisconcepten die binnen de genetica worden gebruikt
Genen: stukjes van een chromosoom waarin de
codes voor de erfelijke lichamelijke en psychische
eigenschappen van een organisme zijn opgeslagen.
Genen zijn erfelijk er zijn lichamelijke en psychische
invloeden die dat kunnen veranderen door
bijvoorbeeld drugs. Ze vormen de functionele
elementen van een chromosoom. Zij planten zich
voor in andere organismen.
Autosomen: een chromosoom dat geen geslachtschromosoom is. Dus geen x of
y chromosoom. Maar een chromosoom uit de 22 paar andere chromosomen.
Genoom: het genoom van een organisme omvat één complete set van
chromosomen. Dit is een volledige verzameling van biologische instructies voor
het opbouwen van het organisme.
Chromosomen: lange, dunne, spiraalvormige draaf
waarlangs de genen zijn gerangschikt de kralen van een
ketting. Dit bestaan voornamelijk uit DNA.
Normaal gesproken bevat iedere
lichaamscel 46 chromosomen, verdeeld over 23 paren.
Van elk paar chromosomen is 1 chromosoom afkomstig
van de vader en 1 van de moeder.
DNA: DNA zit in de chromosomen, dit is een lang complex molecuul dat
informatie bevat over alle genetische eigenschappen. De volledige naam is
desoxyribonucleïnezuur.
3
