College 1
07-09-2023
Belangrijke concepten ‘de test getest’
- Ergodiciteit (de assumpties van statistische tests)
o Problemen met de assumpties van ‘sample based statistical interference’
o Gebrek aan het generaliseren van de groep naar het individu
o Steekproefniveau (geaggregeerde niveau) viel niet geheel samen met het geschatte
individuele niveau
- Interindividuele (between) en intra-individuele (within) variabiliteit
- Persoonlijke verdeling versus populatie verdeling
➔ Slechts 2% voldoet aan ‘het gemiddelde’
Statistische modellen – assumpties
Parametric tests based on the normal distribution assume:
- Additivity and linearity
- Normality something or other
- Homogeneity of variance
- Independence
Assumpties = ergodiciteit
Ergodiciteit: space-average = time-average
, Hoe meten wij?
Classical Test theory = Error of measurement theory (Gauss, 1809): with repeated measurements of the
same object and under the assumption that measurement error (E) is random we can assume that:
E(E) = 0, ρET = 0 and thus E(X) = T (the mean is the Best Linear Unbiased Estimator of T)
Hoe wordt er gemeten in de gedragswetenschappen
1. Is there a person within a population whose length is typical for that population and to which
the lengths of other members of the population should be considered smaller or larger
deviations?” (Measurement errors which follow a Gauss curve)
2. When you consider populations or large masses of individuals, a phenomenon like the “moral”
of individuals can be seen as measurement errors to the average moral of society.
Quetelet ziet geen problemen met de stap van herhaald iets meten binnen 1 persoon → 1 keer iets meten
maar dan bij heel veel verschillende personen. Ook niet dat een meeteenheid ontbreekt, want dat is
eigenlijk de rangorde van individuen met een bepaalde waarde.
Waarom mag je zomaar van intra-individuele metingen naar inter-individuele metingen gaan?
Dat mag alleen als je te maken hebt met een ergodisch systeem! Waarom? Omdat alle elementen in een
ergodisch systeem dezelfde identiteit hebben! In de statistiek wordt vaak aangenomen dat de elementen
in een steekproef dezelfde statistische identiteit delen (stationair, homogeen = hebben dezelfde
kansverdeling)
Menselijk gedrag wordt geproduceerd door een complex adaptief systeem waarvan de componenten zelf
ook als complexe systemen gezien kunnen worden. Gedrag van complexe adaptieve systemen heeft de
volgende kenmerken:
- Adaptief: leren en ontwikkelen, de individuele geschiedenis van een systeem is van belang
- Emergentie: gedrag emergeert uit de interacties tussen veel verschillende processen die zich op
veel verschillende (tijd)schalen afspelen en is daardoor vaak onvoorspelbaar, onverwacht en
niet-lineair
- Zelforganisatie: gedrag wordt niet aangestuurd vanuit 1 centrale processor, maar organiseert
zichzelf is stabiele toestanden.
College 2
14-09-2023
Tijdserieanalyse
Een tijdserie is:
- Een verzameling van metingen die van nature geordend zijn in de tijd
- Dit onderscheidt tijdreeksanalyse van andere analyses, waarbij de natuurlijke ordening van de
waarnemingen niet in rekenschap gebracht wordt
- Vaak worden tijdseries eerst gemiddeld, voor er geanalyseerd wordt
- Het doel is om patronen te ontdekken die je anders zou missen
Soorten tijdseries
Hoe wordt het gemeten?
- Tijdreeksen (continue metingen):
o Waarden worden continu gemeten over de tijd met een vast interval (sample rate; bv
100 Hz)
o Bv. ademhaling, beweging, EEG, maar ook binaire processen (bv. Kijkgedrag) op een
continue tijdschaal
- Event reeksen (discrete metingen)
o Waarden worden enkel gemeten op basis van een bepaalde gebeurtenis
o De metingen beschrijven de tijdsduur van de gebeurtenis
o Bv. reactietijden, hartslagintervallen,...
07-09-2023
Belangrijke concepten ‘de test getest’
- Ergodiciteit (de assumpties van statistische tests)
o Problemen met de assumpties van ‘sample based statistical interference’
o Gebrek aan het generaliseren van de groep naar het individu
o Steekproefniveau (geaggregeerde niveau) viel niet geheel samen met het geschatte
individuele niveau
- Interindividuele (between) en intra-individuele (within) variabiliteit
- Persoonlijke verdeling versus populatie verdeling
➔ Slechts 2% voldoet aan ‘het gemiddelde’
Statistische modellen – assumpties
Parametric tests based on the normal distribution assume:
- Additivity and linearity
- Normality something or other
- Homogeneity of variance
- Independence
Assumpties = ergodiciteit
Ergodiciteit: space-average = time-average
, Hoe meten wij?
Classical Test theory = Error of measurement theory (Gauss, 1809): with repeated measurements of the
same object and under the assumption that measurement error (E) is random we can assume that:
E(E) = 0, ρET = 0 and thus E(X) = T (the mean is the Best Linear Unbiased Estimator of T)
Hoe wordt er gemeten in de gedragswetenschappen
1. Is there a person within a population whose length is typical for that population and to which
the lengths of other members of the population should be considered smaller or larger
deviations?” (Measurement errors which follow a Gauss curve)
2. When you consider populations or large masses of individuals, a phenomenon like the “moral”
of individuals can be seen as measurement errors to the average moral of society.
Quetelet ziet geen problemen met de stap van herhaald iets meten binnen 1 persoon → 1 keer iets meten
maar dan bij heel veel verschillende personen. Ook niet dat een meeteenheid ontbreekt, want dat is
eigenlijk de rangorde van individuen met een bepaalde waarde.
Waarom mag je zomaar van intra-individuele metingen naar inter-individuele metingen gaan?
Dat mag alleen als je te maken hebt met een ergodisch systeem! Waarom? Omdat alle elementen in een
ergodisch systeem dezelfde identiteit hebben! In de statistiek wordt vaak aangenomen dat de elementen
in een steekproef dezelfde statistische identiteit delen (stationair, homogeen = hebben dezelfde
kansverdeling)
Menselijk gedrag wordt geproduceerd door een complex adaptief systeem waarvan de componenten zelf
ook als complexe systemen gezien kunnen worden. Gedrag van complexe adaptieve systemen heeft de
volgende kenmerken:
- Adaptief: leren en ontwikkelen, de individuele geschiedenis van een systeem is van belang
- Emergentie: gedrag emergeert uit de interacties tussen veel verschillende processen die zich op
veel verschillende (tijd)schalen afspelen en is daardoor vaak onvoorspelbaar, onverwacht en
niet-lineair
- Zelforganisatie: gedrag wordt niet aangestuurd vanuit 1 centrale processor, maar organiseert
zichzelf is stabiele toestanden.
College 2
14-09-2023
Tijdserieanalyse
Een tijdserie is:
- Een verzameling van metingen die van nature geordend zijn in de tijd
- Dit onderscheidt tijdreeksanalyse van andere analyses, waarbij de natuurlijke ordening van de
waarnemingen niet in rekenschap gebracht wordt
- Vaak worden tijdseries eerst gemiddeld, voor er geanalyseerd wordt
- Het doel is om patronen te ontdekken die je anders zou missen
Soorten tijdseries
Hoe wordt het gemeten?
- Tijdreeksen (continue metingen):
o Waarden worden continu gemeten over de tijd met een vast interval (sample rate; bv
100 Hz)
o Bv. ademhaling, beweging, EEG, maar ook binaire processen (bv. Kijkgedrag) op een
continue tijdschaal
- Event reeksen (discrete metingen)
o Waarden worden enkel gemeten op basis van een bepaalde gebeurtenis
o De metingen beschrijven de tijdsduur van de gebeurtenis
o Bv. reactietijden, hartslagintervallen,...
