Geschiedenis samenvatting Europese oorlogen 1789- 1919
Coalitie oorlogen 1792- 1815
Lodewijk XIV
- Roept de Staten-Generaal want hij wil toestemming voor hogere belasting om zijn dure
levensstijl te betalen, maar het gaat al slecht met de economie
- De eerste twee standen zijn voor maar de derde stand is alleen voor in ruil voor meer macht.
Als hij dit niet toestaat richtten de burgers een eigen vergadering op en eigen grondwet. ->
constitutionele monarchie
- Lodewijk wil deze opstand van burgers tegenhouden door een leger naar Parijs te sturen.
Maar hierdoor komt het uitgehongerde volk van Parijs in opstand tegen de koning, adel en
kerk -> de nationale vergadering macht overgenomen
- > de Franse revolutie (Bastille bestormd), 14 juli 1789
Verlichting
- Filosofen vonden dat burgers veel meer macht moesten krijgen ipv een absolute koning
- Mensen moesten voor zichzelf nagaan denken ipv luisteren naar de kerk alleen
Revolutie
- Burgers meer macht er kwam een nieuwe grondwet
- ''vrijheid, gelijkheid en broederschap''
- Emigres: veel mensen van adel en kerk ontvluchtten naar het buitenland en vragen daar
voor een contrarevolutie
- Buitenlandse vorsten werden bang voor hun positie in hun eigen land
- De radicalen: vonden dat de Franse revolutie alleen kon slagen als de landen om FR heen
veroverd zouden worden en daar ook burgers aan de macht zouden komen.
- In 1792 de leus ''oorlog aan de vorsten, vrede aan de volkeren''
- Op 20 april 1792 verklaarde FR de keizer van ORS de oorlog en daarmee ook Pruisen
Coalitieoorlogen
- Eerste coalitieoorlog: het verliep slecht voor FR, een inval in België werd afgeslagen en het
Pruisische leger ging naar Parijs in het najaar, daar werd de koning afgezet toen radicale de
macht kregen.
- Keerpunt: bij Valmy in Oost-Frankrijk behaalde het revolutionaire leger een overwinning op
Pruisen.
- In November werd België gewonnen, NL en EN vonden dit onaanvaardbaar, door de
onthoofding van Lodewijk XVI kwam er een Europese oorlog
- Tot 1815 was FR in oorlog tegen EN in verschillende coalities. 7 oorlogen
1. Leidde tot een forse Franse machtsuitbereiding. Belgie en duitsland bij FR en nl, zwitserland
en italie zusterrepublieken
Mogelijk doordat Rusland niet mee deed en pruisen in 1795 terugtrok (alleen OSR en EN)
In 1797 moest Oostenrijk vrede sluiten en Italie en Belgie afstaan
, Hierna Engeland maar hij keerde terug naar FR waar hij toegejuicht werd
In Parijs pleegde hij een staatsgreep met behulp van het leger
- 1804 napoleon maakte van FR een keizerrijk ipv republiek, een strak georganiseerde staat
- Napoleon bracht vrede, Rusland trok zich terug uit oorlog, heroverden alle gebieden terug
en sloot vrede met OSR en EN.
- Napoleon's doel: een groot volk, een munteenheid, Parijs als hoofdstad en dezelfde rechten
- 1803: Napoleon probeerde Britse vloot uit te schakelen maar dit was een ramp (Trafalgar)
- 1.5 week later Russisch-Oostenrijks leger bij Austerlitz, Tjechie verpletterd.
- Groot deel Duitsland bezet -> Pruisen voel zich bedreigd -> verklaard de oorlog aan FR
- 1810 Napoleon heerser op het continent alleen EN als tegenstander
- Handelsblokkade werkte niet, toen de tsaar de steun aan blokkade opgaf viel Napoleon
bondgenoot Rusland binnen.
- Napoleon leger grotendeel dood door verhongering en kou maar hij bouwde nieuw leger op
- Volkerenslag bij Leipzig (okt 1813): beslissende nederlaag van de geallieerden tegen FR
- Maart 1814 geallieerden in Parijs
Het Wener Congres
- Geallieerden samen in Wenen Europa opnieuw verdelen
- Napoleon naar Elba verbannen
- Bourbons terug op de tronen
- Europees machtsevenwicht handhaven
- Tijdens het congres was Napoleon weer in FR, hij nam de troon weer in nadat de koning
gevlucht was en om de geallieerden voor de zijn viel hij België aan.
- Op 18 juni 1815 bij slag bij Waterloo is Napoleon definitief verslaan
- Napoleon verbannen naar Sint Helena
Restauratie begon: oude vorsten weer terug, macht burgerij beperkt, adel weer belangrijk en
liberalistische bewegingen onderdrukt.
-> grote alliantie: alle grote mogendheden werkten samen om vrede te bewaren
Napoleontisch leger
- Groot en strijdlustiger dan voor 1789
- Beroepssoldaten en huurlingen, 1/3 niet frans
- Alle hoge officieren van adel, behalve artillerie
- Veel adellijke officieren gevlucht na revolutie -> jonge burgerlijke officieren in de plaats
- Soldaten streden vrijwillig voor de revolutie en vaderland -> gemotiveerder dan soldaten die
vochten voor geld
- 1793 toen de eerste coalitie dreigde te verslaan werd dienstplicht ingevoerd -> groter dan
alle tegenstanders bij elkaar
- Soldaten deelden in de glorie, geloofden dat ze meehielpen aan Europa bevrijden
- Met respect behandeld, goed betaald, overwinning werden beloond
- Kracht: in artillerie en snelheid -> licht bepakt, leefde van het land
- Door hevige artillerie en cavalerie veel dode en gewonden -> slechte medische zorg
Coalitie oorlogen 1792- 1815
Lodewijk XIV
- Roept de Staten-Generaal want hij wil toestemming voor hogere belasting om zijn dure
levensstijl te betalen, maar het gaat al slecht met de economie
- De eerste twee standen zijn voor maar de derde stand is alleen voor in ruil voor meer macht.
Als hij dit niet toestaat richtten de burgers een eigen vergadering op en eigen grondwet. ->
constitutionele monarchie
- Lodewijk wil deze opstand van burgers tegenhouden door een leger naar Parijs te sturen.
Maar hierdoor komt het uitgehongerde volk van Parijs in opstand tegen de koning, adel en
kerk -> de nationale vergadering macht overgenomen
- > de Franse revolutie (Bastille bestormd), 14 juli 1789
Verlichting
- Filosofen vonden dat burgers veel meer macht moesten krijgen ipv een absolute koning
- Mensen moesten voor zichzelf nagaan denken ipv luisteren naar de kerk alleen
Revolutie
- Burgers meer macht er kwam een nieuwe grondwet
- ''vrijheid, gelijkheid en broederschap''
- Emigres: veel mensen van adel en kerk ontvluchtten naar het buitenland en vragen daar
voor een contrarevolutie
- Buitenlandse vorsten werden bang voor hun positie in hun eigen land
- De radicalen: vonden dat de Franse revolutie alleen kon slagen als de landen om FR heen
veroverd zouden worden en daar ook burgers aan de macht zouden komen.
- In 1792 de leus ''oorlog aan de vorsten, vrede aan de volkeren''
- Op 20 april 1792 verklaarde FR de keizer van ORS de oorlog en daarmee ook Pruisen
Coalitieoorlogen
- Eerste coalitieoorlog: het verliep slecht voor FR, een inval in België werd afgeslagen en het
Pruisische leger ging naar Parijs in het najaar, daar werd de koning afgezet toen radicale de
macht kregen.
- Keerpunt: bij Valmy in Oost-Frankrijk behaalde het revolutionaire leger een overwinning op
Pruisen.
- In November werd België gewonnen, NL en EN vonden dit onaanvaardbaar, door de
onthoofding van Lodewijk XVI kwam er een Europese oorlog
- Tot 1815 was FR in oorlog tegen EN in verschillende coalities. 7 oorlogen
1. Leidde tot een forse Franse machtsuitbereiding. Belgie en duitsland bij FR en nl, zwitserland
en italie zusterrepublieken
Mogelijk doordat Rusland niet mee deed en pruisen in 1795 terugtrok (alleen OSR en EN)
In 1797 moest Oostenrijk vrede sluiten en Italie en Belgie afstaan
, Hierna Engeland maar hij keerde terug naar FR waar hij toegejuicht werd
In Parijs pleegde hij een staatsgreep met behulp van het leger
- 1804 napoleon maakte van FR een keizerrijk ipv republiek, een strak georganiseerde staat
- Napoleon bracht vrede, Rusland trok zich terug uit oorlog, heroverden alle gebieden terug
en sloot vrede met OSR en EN.
- Napoleon's doel: een groot volk, een munteenheid, Parijs als hoofdstad en dezelfde rechten
- 1803: Napoleon probeerde Britse vloot uit te schakelen maar dit was een ramp (Trafalgar)
- 1.5 week later Russisch-Oostenrijks leger bij Austerlitz, Tjechie verpletterd.
- Groot deel Duitsland bezet -> Pruisen voel zich bedreigd -> verklaard de oorlog aan FR
- 1810 Napoleon heerser op het continent alleen EN als tegenstander
- Handelsblokkade werkte niet, toen de tsaar de steun aan blokkade opgaf viel Napoleon
bondgenoot Rusland binnen.
- Napoleon leger grotendeel dood door verhongering en kou maar hij bouwde nieuw leger op
- Volkerenslag bij Leipzig (okt 1813): beslissende nederlaag van de geallieerden tegen FR
- Maart 1814 geallieerden in Parijs
Het Wener Congres
- Geallieerden samen in Wenen Europa opnieuw verdelen
- Napoleon naar Elba verbannen
- Bourbons terug op de tronen
- Europees machtsevenwicht handhaven
- Tijdens het congres was Napoleon weer in FR, hij nam de troon weer in nadat de koning
gevlucht was en om de geallieerden voor de zijn viel hij België aan.
- Op 18 juni 1815 bij slag bij Waterloo is Napoleon definitief verslaan
- Napoleon verbannen naar Sint Helena
Restauratie begon: oude vorsten weer terug, macht burgerij beperkt, adel weer belangrijk en
liberalistische bewegingen onderdrukt.
-> grote alliantie: alle grote mogendheden werkten samen om vrede te bewaren
Napoleontisch leger
- Groot en strijdlustiger dan voor 1789
- Beroepssoldaten en huurlingen, 1/3 niet frans
- Alle hoge officieren van adel, behalve artillerie
- Veel adellijke officieren gevlucht na revolutie -> jonge burgerlijke officieren in de plaats
- Soldaten streden vrijwillig voor de revolutie en vaderland -> gemotiveerder dan soldaten die
vochten voor geld
- 1793 toen de eerste coalitie dreigde te verslaan werd dienstplicht ingevoerd -> groter dan
alle tegenstanders bij elkaar
- Soldaten deelden in de glorie, geloofden dat ze meehielpen aan Europa bevrijden
- Met respect behandeld, goed betaald, overwinning werden beloond
- Kracht: in artillerie en snelheid -> licht bepakt, leefde van het land
- Door hevige artillerie en cavalerie veel dode en gewonden -> slechte medische zorg
