SPORTMEDISCH TRAINER
Minor van Fontys Sport & Bewegen Eindhoven
Semester 2 - Sportblessures - 2024
Week 4.1 t/m 4.7
Amber Hermens
,4.1: Ontstaansmechanismen en preventie van blessures en Weefselherstel ................................... 3
Soorten trauma .................................................................................................................................... 3
Soorten blessures ................................................................................................................................. 4
Oorzaken blessures .............................................................................................................................. 5
Gevolgen blessure op het functioneren ............................................................................................... 5
Weefselherstel ..................................................................................................................................... 6
Beïnvloedende factoren tijdens hersteltijd .......................................................................................... 7
Preventie blessures .............................................................................................................................. 8
4.2: Aanpak bij blessures ............................................................................................................ 10
Aanpak tijdens ontstekingsfase: ........................................................................................................ 10
Aanpak tijdens proliferatiefase:......................................................................................................... 10
Aanpak tijdens remodelleringsfase:................................................................................................... 11
Terugkeer naar functie (ADL/sport) ................................................................................................... 12
Verschillen en overeenkomsten bij verschillende blessures:.............................................................. 12
4.3: Impingementsyndroom schouder en instabiliteit glenohumeraal gewricht ............................ 14
Anatomie:........................................................................................................................................... 14
Beweging van de schouder: ............................................................................................................... 16
Blessures: ........................................................................................................................................... 16
4.5: Lage rugklachten.................................................................................................................. 19
Anatomie:........................................................................................................................................... 19
Letsel rug:........................................................................................................................................... 21
McGill ................................................................................................................................................. 21
4.6: Spierruptuur hamstrings, voorste kruisband ruptuur en meniscuslaesie ................................ 24
Meniscus ............................................................................................................................................ 24
Voorste kruisbandruptuur .................................................................................................................. 26
Hamstringruptuur .............................................................................................................................. 28
4.7: Spierruptuur gastrocnemius, Achillespeestendinose en inversietrauma ................................ 32
Achillespeestendinose ........................................................................................................................ 32
Inversietrauma enkel ......................................................................................................................... 33
Spierruptuur gastrocnemius (zweepslag) .......................................................................................... 37
Bijlagen: Werkcollege opdrachten............................................................................................... 39
Week 4.2 ............................................................................................................................................ 39
Week 4.3 ............................................................................................................................................ 40
Week 4.5 ............................................................................................................................................ 41
Week 4.6 ............................................................................................................................................ 42
Week 4.7 ............................................................................................................................................ 44
2
,4.1: Ontstaansmechanismen en preventie van blessures en
Weefselherstel
Jaarlijks ontstaan er meer dan 4 miljoen nieuwe sportblessures, waarvan waarschijnlijk veel
gevallen te voorkomen zijn door een goede trainingsbegeleiding. Bovendien zijn vele
blessures ‘herhalingsblessures’ die grotendeels te voorkomen zijn door een beter
revalidatietraject.
Het voorkomen van blessures hangt veelal ook samen met het gedrag van de sporter; in
hoeverre voor intensieve sportactiviteiten een w-up uitvoert, de opbouw van belasting
(10%) en minimaal 1x p/w preventieve krachtoefeningen (WOP-Richtlijnen).
Een SMT kan ondersteuning bieden bij de behandeling van veelvoorkomende blessures; 1)
het herstel van blessure te bevorderen en 2) rest van het lichaam in conditie te houden.
Indien nodig verwijst SMT door naar of stemt af met ander professionals, bij bv;
- Abnormale stand gewrichten
- Overmatige zwelling, blauwe plekken of bloedingen
- Plotseling optredende scherpe pijn tijdens bewegingen
- Onmogelijk is om gewicht te dragen op een van de ledematen
- Gewricht heel instabiel voelt
Soorten trauma
Macrotrauma:
- Blessure die plotseling ontstaat door plotselinge te grote belasting
Microtrauma:
- Opeenstapeling van weefselschade over een langere tijd
- Vaak chronisch
- Ook mogelijk door langdurige onderbelasting, foute techniek of verminderde
flexibiliteit
o Rust alleen is niet altijd de juiste oplossing voor microtraumata
Cumulatief trauma:
- Blessure lijkt op een macrotrauma doordat ‘plots’ ontstaat, maar is een microtrauma
door langdurige weefselschade en/of onderbelasting, waarbij de activiteit op het
moment van trauma de ‘druppel’ is die de emmer doet overlopen (terwijl de activiteit
zelf zo belastend was).
- Vaak sprake van te weinig hersteltijd waardoor er geen functionele adaptatie kan
optreden.
o Functionele adaptatie = voldoende rust waardoor het weefsel zich kan
aanpassen om belastbaarder en sterker te worden.
3
, Soorten blessures
Blessure Beschrijving
Spiercontusie - Blauwe plek / kneuzing
- Plotselinge en krachtige slag op het lichaam
- Vorming hematoom in weefsels rond aangedane spier
- Snelheid genezing hangt af van mate van schade en inwendige bloeding
- Kan bewegingsmogelijkheden spier beperken
Spierscheur - Gevolg van abnormale spierwerking die leidt tot overrekken of scheuren
spiervezels. Aanduiding middels:
- 1e graad: scheur klein aantal spiervezels met sterke maar pijnlijke
spieractiviteit – Genezing normaliter zonder operatie
- 2e graad: gedeeltelijke spierscheur met zwakkere en pijnlijke
spieractiviteit – Genezing normaliter zonder operatie
- 3e graad: geheel gescheurde spier met zeer zwakke maar vaak pijnloze
spieractiviteit (schade aan weefsel eromheen zorgt voor pijn) – Altijd
operatie noodzakelijk om functie te herstellen
Tendinopatie - Tendinitis: Ontsteking van pees (microtrauma). Vaak zwelling, warmte
en pijn rond aangedane pees. Als niet wordt verholpen of niet hersteld,
kan leiden tot tendinose.
- Tendinose: Structurele degeneratie van aangedane pees. In gevorderde
stadia kunnen peesscheuren optreden.
Distorsie - Trauma aan weefsels (kapsel en ligamenten) die botten verbinden en
(verstuiking / bijdragen aan stabiliteit.
verzwikking) - Treden op wanneer overmatige kracht het gewricht buiten anatomische
grenzen beweegt en het ligament rekt. Aanduiding middels:
- 1e graad: Gedeeltelijke scheur ligament zonder gewrichtsinstabiliteit –
Genezing normaliter zonder operatie
- 2e graad: Gedeeltelijke scheur ligament met lichte gewrichtsinstabiliteit
– Genezing normaliter zonder operatie
- 3e graad: Geheel gescheurd ligament met volledige gewrichtsinstabiliteit
-– Altijd operatie noodzakelijk om functie te herstellen
- Pijn/gevoeligheid en zwelling neemt toe bij hogere graad, alleen 3e
graad juist minder.
Luxatie - Treedt op wanneer synoviaal gewricht beweegt voorbij zijn normale
anatomische grenzen (volledige scheiding gewrichtsoppervlak)
- Sub-luxatie: gedeeltelijk verlies gewrichtscontact
Fractuur - Gedeeltelijk of volledige breuk van bot als gevolg direct trauma.
Stressfractuur - Micro traumatisch letsel dat gevolg kan zijn van verstoorde
spierwerking, vermoeidheid in bot door verkeerde verdeling van
krachten, plotselinge sterke verandering in training of
trainingsoppervlak, overmatige trainingsvolume of een combinatie van
factoren.
Bursitis - Ontsteking van de Bursae waardoor bursitis ontstaat. (Bursae zijn kleine
met vocht gevulde synoviale membraanzakjes (functie wrijving tussen
weefsel en botten te verminderen)).
- Vaak in heup, knie, elleboog en schouder.
- Gepaard met zwelling, pijn en gedeeltelijk functieverlies.
4
Minor van Fontys Sport & Bewegen Eindhoven
Semester 2 - Sportblessures - 2024
Week 4.1 t/m 4.7
Amber Hermens
,4.1: Ontstaansmechanismen en preventie van blessures en Weefselherstel ................................... 3
Soorten trauma .................................................................................................................................... 3
Soorten blessures ................................................................................................................................. 4
Oorzaken blessures .............................................................................................................................. 5
Gevolgen blessure op het functioneren ............................................................................................... 5
Weefselherstel ..................................................................................................................................... 6
Beïnvloedende factoren tijdens hersteltijd .......................................................................................... 7
Preventie blessures .............................................................................................................................. 8
4.2: Aanpak bij blessures ............................................................................................................ 10
Aanpak tijdens ontstekingsfase: ........................................................................................................ 10
Aanpak tijdens proliferatiefase:......................................................................................................... 10
Aanpak tijdens remodelleringsfase:................................................................................................... 11
Terugkeer naar functie (ADL/sport) ................................................................................................... 12
Verschillen en overeenkomsten bij verschillende blessures:.............................................................. 12
4.3: Impingementsyndroom schouder en instabiliteit glenohumeraal gewricht ............................ 14
Anatomie:........................................................................................................................................... 14
Beweging van de schouder: ............................................................................................................... 16
Blessures: ........................................................................................................................................... 16
4.5: Lage rugklachten.................................................................................................................. 19
Anatomie:........................................................................................................................................... 19
Letsel rug:........................................................................................................................................... 21
McGill ................................................................................................................................................. 21
4.6: Spierruptuur hamstrings, voorste kruisband ruptuur en meniscuslaesie ................................ 24
Meniscus ............................................................................................................................................ 24
Voorste kruisbandruptuur .................................................................................................................. 26
Hamstringruptuur .............................................................................................................................. 28
4.7: Spierruptuur gastrocnemius, Achillespeestendinose en inversietrauma ................................ 32
Achillespeestendinose ........................................................................................................................ 32
Inversietrauma enkel ......................................................................................................................... 33
Spierruptuur gastrocnemius (zweepslag) .......................................................................................... 37
Bijlagen: Werkcollege opdrachten............................................................................................... 39
Week 4.2 ............................................................................................................................................ 39
Week 4.3 ............................................................................................................................................ 40
Week 4.5 ............................................................................................................................................ 41
Week 4.6 ............................................................................................................................................ 42
Week 4.7 ............................................................................................................................................ 44
2
,4.1: Ontstaansmechanismen en preventie van blessures en
Weefselherstel
Jaarlijks ontstaan er meer dan 4 miljoen nieuwe sportblessures, waarvan waarschijnlijk veel
gevallen te voorkomen zijn door een goede trainingsbegeleiding. Bovendien zijn vele
blessures ‘herhalingsblessures’ die grotendeels te voorkomen zijn door een beter
revalidatietraject.
Het voorkomen van blessures hangt veelal ook samen met het gedrag van de sporter; in
hoeverre voor intensieve sportactiviteiten een w-up uitvoert, de opbouw van belasting
(10%) en minimaal 1x p/w preventieve krachtoefeningen (WOP-Richtlijnen).
Een SMT kan ondersteuning bieden bij de behandeling van veelvoorkomende blessures; 1)
het herstel van blessure te bevorderen en 2) rest van het lichaam in conditie te houden.
Indien nodig verwijst SMT door naar of stemt af met ander professionals, bij bv;
- Abnormale stand gewrichten
- Overmatige zwelling, blauwe plekken of bloedingen
- Plotseling optredende scherpe pijn tijdens bewegingen
- Onmogelijk is om gewicht te dragen op een van de ledematen
- Gewricht heel instabiel voelt
Soorten trauma
Macrotrauma:
- Blessure die plotseling ontstaat door plotselinge te grote belasting
Microtrauma:
- Opeenstapeling van weefselschade over een langere tijd
- Vaak chronisch
- Ook mogelijk door langdurige onderbelasting, foute techniek of verminderde
flexibiliteit
o Rust alleen is niet altijd de juiste oplossing voor microtraumata
Cumulatief trauma:
- Blessure lijkt op een macrotrauma doordat ‘plots’ ontstaat, maar is een microtrauma
door langdurige weefselschade en/of onderbelasting, waarbij de activiteit op het
moment van trauma de ‘druppel’ is die de emmer doet overlopen (terwijl de activiteit
zelf zo belastend was).
- Vaak sprake van te weinig hersteltijd waardoor er geen functionele adaptatie kan
optreden.
o Functionele adaptatie = voldoende rust waardoor het weefsel zich kan
aanpassen om belastbaarder en sterker te worden.
3
, Soorten blessures
Blessure Beschrijving
Spiercontusie - Blauwe plek / kneuzing
- Plotselinge en krachtige slag op het lichaam
- Vorming hematoom in weefsels rond aangedane spier
- Snelheid genezing hangt af van mate van schade en inwendige bloeding
- Kan bewegingsmogelijkheden spier beperken
Spierscheur - Gevolg van abnormale spierwerking die leidt tot overrekken of scheuren
spiervezels. Aanduiding middels:
- 1e graad: scheur klein aantal spiervezels met sterke maar pijnlijke
spieractiviteit – Genezing normaliter zonder operatie
- 2e graad: gedeeltelijke spierscheur met zwakkere en pijnlijke
spieractiviteit – Genezing normaliter zonder operatie
- 3e graad: geheel gescheurde spier met zeer zwakke maar vaak pijnloze
spieractiviteit (schade aan weefsel eromheen zorgt voor pijn) – Altijd
operatie noodzakelijk om functie te herstellen
Tendinopatie - Tendinitis: Ontsteking van pees (microtrauma). Vaak zwelling, warmte
en pijn rond aangedane pees. Als niet wordt verholpen of niet hersteld,
kan leiden tot tendinose.
- Tendinose: Structurele degeneratie van aangedane pees. In gevorderde
stadia kunnen peesscheuren optreden.
Distorsie - Trauma aan weefsels (kapsel en ligamenten) die botten verbinden en
(verstuiking / bijdragen aan stabiliteit.
verzwikking) - Treden op wanneer overmatige kracht het gewricht buiten anatomische
grenzen beweegt en het ligament rekt. Aanduiding middels:
- 1e graad: Gedeeltelijke scheur ligament zonder gewrichtsinstabiliteit –
Genezing normaliter zonder operatie
- 2e graad: Gedeeltelijke scheur ligament met lichte gewrichtsinstabiliteit
– Genezing normaliter zonder operatie
- 3e graad: Geheel gescheurd ligament met volledige gewrichtsinstabiliteit
-– Altijd operatie noodzakelijk om functie te herstellen
- Pijn/gevoeligheid en zwelling neemt toe bij hogere graad, alleen 3e
graad juist minder.
Luxatie - Treedt op wanneer synoviaal gewricht beweegt voorbij zijn normale
anatomische grenzen (volledige scheiding gewrichtsoppervlak)
- Sub-luxatie: gedeeltelijk verlies gewrichtscontact
Fractuur - Gedeeltelijk of volledige breuk van bot als gevolg direct trauma.
Stressfractuur - Micro traumatisch letsel dat gevolg kan zijn van verstoorde
spierwerking, vermoeidheid in bot door verkeerde verdeling van
krachten, plotselinge sterke verandering in training of
trainingsoppervlak, overmatige trainingsvolume of een combinatie van
factoren.
Bursitis - Ontsteking van de Bursae waardoor bursitis ontstaat. (Bursae zijn kleine
met vocht gevulde synoviale membraanzakjes (functie wrijving tussen
weefsel en botten te verminderen)).
- Vaak in heup, knie, elleboog en schouder.
- Gepaard met zwelling, pijn en gedeeltelijk functieverlies.
4
