Gedichten samenvatting Nederlands
literatuur toets
Middeleeuwen 500-1500
Marieke van Nieumeghen:
Mariken wordt door haar oom, bij wie ze in huis woont, naar Nijmegen
gestuurd om op de markt boodschappen te doen. 's Avonds is
het te laat om veilig naar huis terug te lopen, maar haar Nijmeegse
tante wil haar geen onderdak bieden en jaagt haar weg. Wanhopig gaat
Mariken bij een heg zitten. Daar spreekt een vreemdeling haar aan, de
duivel vermomd als mens. Hij maakt zich bekend als ‘Moenen met het
ene oog’ en belooft haar kennis en rijkdom als ze met hem meegaat.
Wel moet ze haar naam veranderen, want hij vindt het niet prettig
steeds aan een zekere Maria herinnerd te worden. Mariken wordt nu
Emmeken (een naam die kleine M betekent, en dus nog naar haar
eigen naam verwijst). Emmeken en Moenen reizen naar Antwerpen,
waar ze zeven jaar lang een wild en zondig leven leiden. Dan wil
Emmeken haar familie terugzien. Ze gaan naar Nijmegen en zien daar
op straat de opvoering van een toneelstuk over Gods genade.
Emmeken krijgt berouw. De duivel voert haar hoog de lucht in en laat
haar vallen om zo haar nek te breken en haar ziel mee te voeren naar
de hel. Maar ze overleeft de val doordat haar oom voor haar gebeden
heeft. Met hem reist ze naar de paus om vergeving te vinden voor haar
zondige jaren. De paus geeft haar metalen ringen om haar nek en
armen. Als de ringen eraf zullen vallen, zal dat het teken zijn dat God
haar vergeven heeft. Mariken gaat het klooster in. Na vele jaren van
boetedoening verschijnt er een engel die in haar slaap de ringen
verwijdert. Als Mariken twee jaar later sterft, worden de ringen boven
haar graf geplaatst.
Kenmerken uit dit gedicht voor de middeleeuwen:
⁃ Mismaakte duivel, de duivel komt in de vorm van een mens bij
Marieke
⁃ Het getal 7 van de 7 wetenschappen
⁃ Grote verering van Maria
⁃ Het is een religieuze literatuur
interpretaties van het verhaal:
⁃ Religieuze: de duivel kan je misleiden maar als je trouw blijft aan
Maria dan worden je zondes vergeven.
, ⁃ Actualiseren: het is niet goed om je ziel te geven aan iemand die
allerlei dingen belooft bijv aan een jongen.
Renaissance 1500-1700
Wanneer de vorst des lichts:
Wanneer vorst der licht (=zonnegod) tevoorschijn komt dan zal hij
ervoor zorgen dat de nare dromen en angst van de mensen
verdwijnen. Hij zal de duisternis veranderen naar mooie tijden en zal
alles terugbrengen naar zoals het was. De zon is de ster en de vorst
der lichts zal alle andere sterren verduisteren zodat zij niet meer te
zien zijn, alleen de zon zelf. Die is het sterkt. De zon is de vrouw, alle
ander sterren (dus vrouwen) zijn zwak. De zon laat alle andere sterren
verbleken.
Kenmerken uit de renaissance:
⁃ Het is een sonnet en de schoonheid van een vrouw wordt
beschreven
⁃ Er wordt verwezen naar een Griekse zonnegod. In de renaissance
gebruikten ze verhalen uit de oudheid.
Spaanschen Brabander:
Kenmerken uit de renaissance:
⁃ De franse taal. Robbenknol verzet zich tegen de franse taal terwijl
Jeronimo nog wel de taal gebruikt
⁃ Toneel. Dit verhaal is een komedie
⁃ Amsterdam migrantenstad. Robbenknol komt uit Duitsland en
Jeronimo uit Antwerpen. De helft van Amsterdam bestond uit
migranten.
⁃ Rederijkskamers: Jerolimo spreekt lovend over het Antwerps
landjuweel.
Verlichting 1700-1800
Proeve van kleine gedichten voor kinderen:
Verzameling van gedichten in makkelijk taalgebruik met een
boodschap.
Alexis:
literatuur toets
Middeleeuwen 500-1500
Marieke van Nieumeghen:
Mariken wordt door haar oom, bij wie ze in huis woont, naar Nijmegen
gestuurd om op de markt boodschappen te doen. 's Avonds is
het te laat om veilig naar huis terug te lopen, maar haar Nijmeegse
tante wil haar geen onderdak bieden en jaagt haar weg. Wanhopig gaat
Mariken bij een heg zitten. Daar spreekt een vreemdeling haar aan, de
duivel vermomd als mens. Hij maakt zich bekend als ‘Moenen met het
ene oog’ en belooft haar kennis en rijkdom als ze met hem meegaat.
Wel moet ze haar naam veranderen, want hij vindt het niet prettig
steeds aan een zekere Maria herinnerd te worden. Mariken wordt nu
Emmeken (een naam die kleine M betekent, en dus nog naar haar
eigen naam verwijst). Emmeken en Moenen reizen naar Antwerpen,
waar ze zeven jaar lang een wild en zondig leven leiden. Dan wil
Emmeken haar familie terugzien. Ze gaan naar Nijmegen en zien daar
op straat de opvoering van een toneelstuk over Gods genade.
Emmeken krijgt berouw. De duivel voert haar hoog de lucht in en laat
haar vallen om zo haar nek te breken en haar ziel mee te voeren naar
de hel. Maar ze overleeft de val doordat haar oom voor haar gebeden
heeft. Met hem reist ze naar de paus om vergeving te vinden voor haar
zondige jaren. De paus geeft haar metalen ringen om haar nek en
armen. Als de ringen eraf zullen vallen, zal dat het teken zijn dat God
haar vergeven heeft. Mariken gaat het klooster in. Na vele jaren van
boetedoening verschijnt er een engel die in haar slaap de ringen
verwijdert. Als Mariken twee jaar later sterft, worden de ringen boven
haar graf geplaatst.
Kenmerken uit dit gedicht voor de middeleeuwen:
⁃ Mismaakte duivel, de duivel komt in de vorm van een mens bij
Marieke
⁃ Het getal 7 van de 7 wetenschappen
⁃ Grote verering van Maria
⁃ Het is een religieuze literatuur
interpretaties van het verhaal:
⁃ Religieuze: de duivel kan je misleiden maar als je trouw blijft aan
Maria dan worden je zondes vergeven.
, ⁃ Actualiseren: het is niet goed om je ziel te geven aan iemand die
allerlei dingen belooft bijv aan een jongen.
Renaissance 1500-1700
Wanneer de vorst des lichts:
Wanneer vorst der licht (=zonnegod) tevoorschijn komt dan zal hij
ervoor zorgen dat de nare dromen en angst van de mensen
verdwijnen. Hij zal de duisternis veranderen naar mooie tijden en zal
alles terugbrengen naar zoals het was. De zon is de ster en de vorst
der lichts zal alle andere sterren verduisteren zodat zij niet meer te
zien zijn, alleen de zon zelf. Die is het sterkt. De zon is de vrouw, alle
ander sterren (dus vrouwen) zijn zwak. De zon laat alle andere sterren
verbleken.
Kenmerken uit de renaissance:
⁃ Het is een sonnet en de schoonheid van een vrouw wordt
beschreven
⁃ Er wordt verwezen naar een Griekse zonnegod. In de renaissance
gebruikten ze verhalen uit de oudheid.
Spaanschen Brabander:
Kenmerken uit de renaissance:
⁃ De franse taal. Robbenknol verzet zich tegen de franse taal terwijl
Jeronimo nog wel de taal gebruikt
⁃ Toneel. Dit verhaal is een komedie
⁃ Amsterdam migrantenstad. Robbenknol komt uit Duitsland en
Jeronimo uit Antwerpen. De helft van Amsterdam bestond uit
migranten.
⁃ Rederijkskamers: Jerolimo spreekt lovend over het Antwerps
landjuweel.
Verlichting 1700-1800
Proeve van kleine gedichten voor kinderen:
Verzameling van gedichten in makkelijk taalgebruik met een
boodschap.
Alexis:
