Colleges Management van informatie en technologie
Hoorcollege 31 oktober 2023: Managen in een digitale wereld
Inzoomen op Zoom/Teams:
Voordelen: in staat om te ‘ontmoeten’, tijd- en kostenbesparend.
Nadelen: minder (soepele) interactie: verminderde ‘rijkheid’ van het gesprek (contact); technische
problemen; beperkte IT-vaardigheden. Ook privacy-problemen (opnames); geen representatieve
ruimte(s).
Digitale innovatie:
Een product, proces of bedrijfsmodel dat als nieuw wordt ervaren, enkele significante aanpassingen
aan de kant van de gebruikers vereist, belichaamd in of mogelijk gemaakt door IT.
Dus: niet alleen IT (informatietechnologie), maar ook breder, dus: product, proces, bedrijfsmodel;
belang van technologie (mogelijk gemaakt door IT); organisatieverandering: rol van het individu
(gebruikers aanpassen; verhouden tot nieuwe technologie).
Wat is er zo bijzonder aan digitale innovatie? Kenmerken:
- Digitalisering: iets dat vroeger fysiek/analoog was, omzetten naar digitaal (0 of 1). Weinig kosten,
voor veel mensen beschikbaar; perfecte kopieën. Bijv. van fysieke persoonlijke ontmoetingen naar
virtuele bijeenkomsten.
- De wet van Moore: snelle prestatieverbetering van IT-componenten doordat het aantal transistors
(componenten) in een (computer)chip ongeveer elke twee jaar verdubbelt. Gevolgen: dezelfde
hoeveelheid capaciteit wordt steeds kleiner; veel mogelijkheden. Denk aan: mobiele telefoon en
eerste computer; USB-stick versus Floppydisc. Bijv. Zoom mogelijk gemaakt door exponentiële groei
in rekenkracht, gegevensverwerking, slimme algoritmen, netwerkcapaciteiten, beeldmateriaal
verzenden en ontvangen op dezelfde tijd.
- Netwerkeffecten: de waarde van een innovatie neemt toe naarmate meer mensen het gebruiken.
Als enige op sociale media, dan is er niet veel aan. Ook: afhankelijk van wie welk platform gebruikt;
concurrentie (Zoom of Teams). Bijv. stel dat je de enige gebruiker van Zoom zou zijn; de dienst zou
dan niet erg nuttig voor je zijn.
Waarom is digitale innovatie belangrijk voor jou?
- Nieuwe technologieën “maken transformaties mogelijk in de manier waarop we leven en werken, in
hoe bedrijven zich organiseren en in de structuur van complete industrieën”.
- Managers moeten deze veranderingen begrijpen om effectief te kunnen zijn.
- Managers (eigenlijk elk individu in een organisatie) hebben de mogelijkheid (of zelfs verplichting)
om digitale innovatoren te worden. Hoe kunnen we dit slimmer, beter, handiger doen? Technologie is
toegankelijker dan ooit.
Digitale wereld en digitale dichtheid:
* Digitale wereld:
- Verspreiding van mobiele apparaten, tablets en smartphones.
- Nieuwe manieren van werken en socialiseren.
* Digitale dichtheid: de hoeveelheid verbonden data per eenheid van activiteit. Verbindingen tussen
dingen (mensen, organisaties), het aantal verbindingen neemt toe. Data neemt ook enorm toe. En de
interacties (netwerken) ook.
,Informatietechnologie is overal:
Meet- en regelsystemen (industrie; operationele techniek), handscanner, magnetron, tablet, auto,
OV-chipkaart (interorganisationeel), spelcomputers, camera’s, stoplichten.
Informatietechnologie:
- Hardware: tastbaar, apparatuur, externe harde schijf, router, computer, printer.
- Software: van cd(-rom) naar downloaden (licentie). Geen dozen meer.
- Netwerken (Tele-communicatie): verbindingen (meestal via internet). Apparaten staan zelden nog
op zichzelf.
IT & IS:
- Informatietechnologie (IT): niet in dit vak, maar wel basiskennis nodig. ICT (NL).
- Informatiesystemen (IS): basiskennis (informatie)technologie. Mensen → organisatie.
Informatietechnologie (hard-, software, data, netwerken) samen met mensen staan in een bepaalde
verhouding tot informatiesystemen.
- Digitale innovatie: snelle technologische ontwikkelingen; radicale veranderingen in de manier
waarop organisaties omgaan met informatie.
IT-megatrends:
- Mobiel: smartphone. Altijd bij je; diensten gebaseerd op locatie.
- Sociale media: influencers.
- Internet der dingen (IoT): niet alleen pc’s, telefoons zijn verbonden met het internet. Maar ook
dingen die niet eens een apparaat zijn: bijv. temperatuursensor in mok, temperatuurchips op kippen
(ziektes voorkomen).
- Cloud computing: niet zo goed weten waar het zich afspeelt. Vergelijken met stroom uit stopcontact,
maar dan met opslag.
- Big data: grote datasets die we kunnen vastleggen.
IS: technologie, organisatie en mensen:
Onderling verbonden is niet scheidbaar. Iets niet veranderen zonder rekening te houden met de
andere twee elementen. Waar te beginnen met het oplossen van problemen?
Integrale kijk op IS.
Driehoeksverhouding tussen technologie (hardware, software, systemen, netwerken), mensen (werk,
medewerkerstevredenheid, motivatie, gebruiksvriendelijkheid) en organisatie (structuur, cultuur,
processen, strategie).
Data:
Onverwerkte symbolen zoals letters, cijfers, geluiden, lichtimpulsen.
Hebben geen betekenis in of van zichzelf. Van weinig waarde zonder dat ze verwerkt zijn. vastgelegd
middels observatie of onderzoek. Niet georganiseerd om een specifieke betekenis over te brengen.
Bijv. 3102231730
Informatie:
Een weergave van de werkelijkheid die kan helpen vragen te beantwoorden over wie, wat, waar en
wanneer.
Gevolg van het formatteren, organiseren en verwerken van data om het bruikbaar te maken.
Verwerkt. Contextueel relevant. Betekenisvol en nuttig voor menselijke ontvangers.
Bijv. 31-02-23 (datum), 17:30 uur (tijd).
,Kennis:
Het vermogen om informatie te begrijpen, meningen te vormen en beslissingen of voorspellingen te
doen op basis van informatie.
Kennis = vaardigheden + ervaring + feitenkennis + oordeelsvorming. Resultaat van activiteiten en
bijbehorende informatieverwerking. Benodigd voor: besluiten, data of informatie begrijpen en met
elkaar in verband brengen.
Deel van de kennis is expliciet (informatieoverdracht tijdens hoorcollege), maar groot deel is impliciet
(verwerking expliciete informatie). Nodig voor leggen van verbanden.
Circulaire verbinding tussen kennis en data: kennis nodig om nieuwe data te creëren en te
interpreteren. Data (waarnemingen) + kennis → nieuwe informatie → kennis → actie → effect →
data.
Data, informatie en kennis:
DIKW-piramide van boven naar beneden: wijsheid (en inzicht) → kennis → informatie → data.
IS, data, informatie en IT:
Informatiesystemen: combinatie van hardware, software en telecommunicatienetwerken die mensen
bouwen en gebruiken om nuttige data te verzamelen, te creëren en te verspreiden in organisationele
contexten. Primaire functie: data omzetten in informatie.
Informatietechnologie: hardware, software, netwerken. Een van de onderdelen van een IS, naast
mensen en organisatie.
Waarom informatiesystemen?
- Organisatorische informatieverwerking:
* Toenemende behoefte aan informatie. Markten worden steeds complexer, dynamischer, mondialer.
* Toenemende beschikbaarheid van data. Vooral in digitale vorm (big data).
- Technologische innovatie:
* Computers, internet, smartphone, slimme apparaten, wearables, AI, robotica, etc.
→ Verhoogde capaciteit voor informatieverwerking.
Hoe om te gaan met al die informatie?:
1) Verminder de behoefte aan informatieverwerking. Buffers creëren, coördinatie verminderen.
Haalbaar in de complexe, onzekere, globaliserende omgeving van vandaag de dag?
2) Verhoog de capaciteit van informatieverwerking. Informatiesystemen, technologische
mogelijkheden.
Algemene ontwikkelingen in IT:
- Digitale innovatie: digitalisering, toenemende capaciteit, netwerkeffecten.
- Snelle, voortdurende innovatie.
- Verhoging van de capaciteit voor informatieverwerking: maar kent wel grenzen. Information
overload. Hoe informatie beperken en zorgen dat jouw boodschap opvalt?
Het informatietijdperk: big data:
Digitale innovatie → exponentiële toename van de hoeveelheid beschikbare informatie en ons
vermogen die op te slaan en te verspreiden.
Data, want hebben we het hier over informatie? Nog niet, want nog niet verwerkt.
De uitdaging is:
- Begrijpen van al die data (en omzetten in informatie).
- Waarde halen uit alle onbenutte data (slechts een zeer klein percentage wordt geanalyseerd).
, IS en prestatie:
Veel studies vinden dat IS positief samenhangen met organisationele prestaties: financiële resultaten,
operationele efficiëntie en concurrentievoordeel.
Drie manieren:
- Automatiseren: dingen efficiënter, nauwkeuriger en consequenter doen.
- Leren/informatiseren: dingen beter doen op basis van beschikbare informatie.
- Transformeren/strategie-ondersteunend: dingen slimmer doen, organisationele en industriële
processen en relaties fundamenteel herdefiniëren. (Bij veel herhaaldelijke handelingen: bijv.
operaties die steeds hetzelfde uitgevoerd worden (robots)).
Randvoorwaarden relatie tussen informatiesystemen en organisationele prestatie:
- Fit met bedrijfsprocessen.
- Organisatiestructuur.
- Organisatiecultuur.
- Concurrentie in de markt.
- Partnerprocessen en -technologie.
- IT-kennis en -expertise.
- Gewoontes op het werk.
- Gebruikersacceptatie.
- Sociale invloed: vrienden en familie.
- Relatie IT/business: afstemming tussen business en IT.
Technologie is dus geen wondermiddel.
- De implementatie van een nieuwe technologie verbetert de prestaties niet vanzelf.
Dus géén technologisch determinisme (technologie bepaalt; dat is niet niet waar, maar het is breder
dan dat). Reden voor mislukking van veel IS-projecten.
- Het managen van IS vereist een integrale visie: van technologie, organisatie, mensen. Business en IT
op één lijn brengen. Socio-technische benadering.
Hoorcollege 1 november 2023: Strategie en IS
Doelstellingen IS-strategie:
- IT-gefaciliteerde virtuele integratie. Wereldwijde samenwerkingsomgeving.
- Virtualisatie van proces: samenwerkingstools, virtueel ontwerp en model in plaats van fysieke
prototypes.
- Geleidelijk afschaffing van legacy systems.
- Decentralisatie van IT.
Alignment van bedrijfs- en IS-strategie:
- Productinnovatie i.c.m. procesinnovatie. Bijv. nieuw vliegtijd/productieproces, leveranciers:
productie en deel van engineering.
- Herontwerp van zowel bedrijfsstrategie als IS-strategie: bevordering van baanbrekende innovatie in
productie- en SCM-processen.
- Informatiesystemen cruciaal in strategie. Strategische waarde van IS.
Strategische waarde IS: Vijf krachten:
- Substituten: nieuwe producten/diensten creëren. Producten/diensten differentiëren.
- Kracht van de klant: verandering van het machtsevenwicht op de markten.
- Gevaar van nieuwe toetreders: verhoging toetredingsdrempels. Gemakkelijker toegang tot de
markt.
Hoorcollege 31 oktober 2023: Managen in een digitale wereld
Inzoomen op Zoom/Teams:
Voordelen: in staat om te ‘ontmoeten’, tijd- en kostenbesparend.
Nadelen: minder (soepele) interactie: verminderde ‘rijkheid’ van het gesprek (contact); technische
problemen; beperkte IT-vaardigheden. Ook privacy-problemen (opnames); geen representatieve
ruimte(s).
Digitale innovatie:
Een product, proces of bedrijfsmodel dat als nieuw wordt ervaren, enkele significante aanpassingen
aan de kant van de gebruikers vereist, belichaamd in of mogelijk gemaakt door IT.
Dus: niet alleen IT (informatietechnologie), maar ook breder, dus: product, proces, bedrijfsmodel;
belang van technologie (mogelijk gemaakt door IT); organisatieverandering: rol van het individu
(gebruikers aanpassen; verhouden tot nieuwe technologie).
Wat is er zo bijzonder aan digitale innovatie? Kenmerken:
- Digitalisering: iets dat vroeger fysiek/analoog was, omzetten naar digitaal (0 of 1). Weinig kosten,
voor veel mensen beschikbaar; perfecte kopieën. Bijv. van fysieke persoonlijke ontmoetingen naar
virtuele bijeenkomsten.
- De wet van Moore: snelle prestatieverbetering van IT-componenten doordat het aantal transistors
(componenten) in een (computer)chip ongeveer elke twee jaar verdubbelt. Gevolgen: dezelfde
hoeveelheid capaciteit wordt steeds kleiner; veel mogelijkheden. Denk aan: mobiele telefoon en
eerste computer; USB-stick versus Floppydisc. Bijv. Zoom mogelijk gemaakt door exponentiële groei
in rekenkracht, gegevensverwerking, slimme algoritmen, netwerkcapaciteiten, beeldmateriaal
verzenden en ontvangen op dezelfde tijd.
- Netwerkeffecten: de waarde van een innovatie neemt toe naarmate meer mensen het gebruiken.
Als enige op sociale media, dan is er niet veel aan. Ook: afhankelijk van wie welk platform gebruikt;
concurrentie (Zoom of Teams). Bijv. stel dat je de enige gebruiker van Zoom zou zijn; de dienst zou
dan niet erg nuttig voor je zijn.
Waarom is digitale innovatie belangrijk voor jou?
- Nieuwe technologieën “maken transformaties mogelijk in de manier waarop we leven en werken, in
hoe bedrijven zich organiseren en in de structuur van complete industrieën”.
- Managers moeten deze veranderingen begrijpen om effectief te kunnen zijn.
- Managers (eigenlijk elk individu in een organisatie) hebben de mogelijkheid (of zelfs verplichting)
om digitale innovatoren te worden. Hoe kunnen we dit slimmer, beter, handiger doen? Technologie is
toegankelijker dan ooit.
Digitale wereld en digitale dichtheid:
* Digitale wereld:
- Verspreiding van mobiele apparaten, tablets en smartphones.
- Nieuwe manieren van werken en socialiseren.
* Digitale dichtheid: de hoeveelheid verbonden data per eenheid van activiteit. Verbindingen tussen
dingen (mensen, organisaties), het aantal verbindingen neemt toe. Data neemt ook enorm toe. En de
interacties (netwerken) ook.
,Informatietechnologie is overal:
Meet- en regelsystemen (industrie; operationele techniek), handscanner, magnetron, tablet, auto,
OV-chipkaart (interorganisationeel), spelcomputers, camera’s, stoplichten.
Informatietechnologie:
- Hardware: tastbaar, apparatuur, externe harde schijf, router, computer, printer.
- Software: van cd(-rom) naar downloaden (licentie). Geen dozen meer.
- Netwerken (Tele-communicatie): verbindingen (meestal via internet). Apparaten staan zelden nog
op zichzelf.
IT & IS:
- Informatietechnologie (IT): niet in dit vak, maar wel basiskennis nodig. ICT (NL).
- Informatiesystemen (IS): basiskennis (informatie)technologie. Mensen → organisatie.
Informatietechnologie (hard-, software, data, netwerken) samen met mensen staan in een bepaalde
verhouding tot informatiesystemen.
- Digitale innovatie: snelle technologische ontwikkelingen; radicale veranderingen in de manier
waarop organisaties omgaan met informatie.
IT-megatrends:
- Mobiel: smartphone. Altijd bij je; diensten gebaseerd op locatie.
- Sociale media: influencers.
- Internet der dingen (IoT): niet alleen pc’s, telefoons zijn verbonden met het internet. Maar ook
dingen die niet eens een apparaat zijn: bijv. temperatuursensor in mok, temperatuurchips op kippen
(ziektes voorkomen).
- Cloud computing: niet zo goed weten waar het zich afspeelt. Vergelijken met stroom uit stopcontact,
maar dan met opslag.
- Big data: grote datasets die we kunnen vastleggen.
IS: technologie, organisatie en mensen:
Onderling verbonden is niet scheidbaar. Iets niet veranderen zonder rekening te houden met de
andere twee elementen. Waar te beginnen met het oplossen van problemen?
Integrale kijk op IS.
Driehoeksverhouding tussen technologie (hardware, software, systemen, netwerken), mensen (werk,
medewerkerstevredenheid, motivatie, gebruiksvriendelijkheid) en organisatie (structuur, cultuur,
processen, strategie).
Data:
Onverwerkte symbolen zoals letters, cijfers, geluiden, lichtimpulsen.
Hebben geen betekenis in of van zichzelf. Van weinig waarde zonder dat ze verwerkt zijn. vastgelegd
middels observatie of onderzoek. Niet georganiseerd om een specifieke betekenis over te brengen.
Bijv. 3102231730
Informatie:
Een weergave van de werkelijkheid die kan helpen vragen te beantwoorden over wie, wat, waar en
wanneer.
Gevolg van het formatteren, organiseren en verwerken van data om het bruikbaar te maken.
Verwerkt. Contextueel relevant. Betekenisvol en nuttig voor menselijke ontvangers.
Bijv. 31-02-23 (datum), 17:30 uur (tijd).
,Kennis:
Het vermogen om informatie te begrijpen, meningen te vormen en beslissingen of voorspellingen te
doen op basis van informatie.
Kennis = vaardigheden + ervaring + feitenkennis + oordeelsvorming. Resultaat van activiteiten en
bijbehorende informatieverwerking. Benodigd voor: besluiten, data of informatie begrijpen en met
elkaar in verband brengen.
Deel van de kennis is expliciet (informatieoverdracht tijdens hoorcollege), maar groot deel is impliciet
(verwerking expliciete informatie). Nodig voor leggen van verbanden.
Circulaire verbinding tussen kennis en data: kennis nodig om nieuwe data te creëren en te
interpreteren. Data (waarnemingen) + kennis → nieuwe informatie → kennis → actie → effect →
data.
Data, informatie en kennis:
DIKW-piramide van boven naar beneden: wijsheid (en inzicht) → kennis → informatie → data.
IS, data, informatie en IT:
Informatiesystemen: combinatie van hardware, software en telecommunicatienetwerken die mensen
bouwen en gebruiken om nuttige data te verzamelen, te creëren en te verspreiden in organisationele
contexten. Primaire functie: data omzetten in informatie.
Informatietechnologie: hardware, software, netwerken. Een van de onderdelen van een IS, naast
mensen en organisatie.
Waarom informatiesystemen?
- Organisatorische informatieverwerking:
* Toenemende behoefte aan informatie. Markten worden steeds complexer, dynamischer, mondialer.
* Toenemende beschikbaarheid van data. Vooral in digitale vorm (big data).
- Technologische innovatie:
* Computers, internet, smartphone, slimme apparaten, wearables, AI, robotica, etc.
→ Verhoogde capaciteit voor informatieverwerking.
Hoe om te gaan met al die informatie?:
1) Verminder de behoefte aan informatieverwerking. Buffers creëren, coördinatie verminderen.
Haalbaar in de complexe, onzekere, globaliserende omgeving van vandaag de dag?
2) Verhoog de capaciteit van informatieverwerking. Informatiesystemen, technologische
mogelijkheden.
Algemene ontwikkelingen in IT:
- Digitale innovatie: digitalisering, toenemende capaciteit, netwerkeffecten.
- Snelle, voortdurende innovatie.
- Verhoging van de capaciteit voor informatieverwerking: maar kent wel grenzen. Information
overload. Hoe informatie beperken en zorgen dat jouw boodschap opvalt?
Het informatietijdperk: big data:
Digitale innovatie → exponentiële toename van de hoeveelheid beschikbare informatie en ons
vermogen die op te slaan en te verspreiden.
Data, want hebben we het hier over informatie? Nog niet, want nog niet verwerkt.
De uitdaging is:
- Begrijpen van al die data (en omzetten in informatie).
- Waarde halen uit alle onbenutte data (slechts een zeer klein percentage wordt geanalyseerd).
, IS en prestatie:
Veel studies vinden dat IS positief samenhangen met organisationele prestaties: financiële resultaten,
operationele efficiëntie en concurrentievoordeel.
Drie manieren:
- Automatiseren: dingen efficiënter, nauwkeuriger en consequenter doen.
- Leren/informatiseren: dingen beter doen op basis van beschikbare informatie.
- Transformeren/strategie-ondersteunend: dingen slimmer doen, organisationele en industriële
processen en relaties fundamenteel herdefiniëren. (Bij veel herhaaldelijke handelingen: bijv.
operaties die steeds hetzelfde uitgevoerd worden (robots)).
Randvoorwaarden relatie tussen informatiesystemen en organisationele prestatie:
- Fit met bedrijfsprocessen.
- Organisatiestructuur.
- Organisatiecultuur.
- Concurrentie in de markt.
- Partnerprocessen en -technologie.
- IT-kennis en -expertise.
- Gewoontes op het werk.
- Gebruikersacceptatie.
- Sociale invloed: vrienden en familie.
- Relatie IT/business: afstemming tussen business en IT.
Technologie is dus geen wondermiddel.
- De implementatie van een nieuwe technologie verbetert de prestaties niet vanzelf.
Dus géén technologisch determinisme (technologie bepaalt; dat is niet niet waar, maar het is breder
dan dat). Reden voor mislukking van veel IS-projecten.
- Het managen van IS vereist een integrale visie: van technologie, organisatie, mensen. Business en IT
op één lijn brengen. Socio-technische benadering.
Hoorcollege 1 november 2023: Strategie en IS
Doelstellingen IS-strategie:
- IT-gefaciliteerde virtuele integratie. Wereldwijde samenwerkingsomgeving.
- Virtualisatie van proces: samenwerkingstools, virtueel ontwerp en model in plaats van fysieke
prototypes.
- Geleidelijk afschaffing van legacy systems.
- Decentralisatie van IT.
Alignment van bedrijfs- en IS-strategie:
- Productinnovatie i.c.m. procesinnovatie. Bijv. nieuw vliegtijd/productieproces, leveranciers:
productie en deel van engineering.
- Herontwerp van zowel bedrijfsstrategie als IS-strategie: bevordering van baanbrekende innovatie in
productie- en SCM-processen.
- Informatiesystemen cruciaal in strategie. Strategische waarde van IS.
Strategische waarde IS: Vijf krachten:
- Substituten: nieuwe producten/diensten creëren. Producten/diensten differentiëren.
- Kracht van de klant: verandering van het machtsevenwicht op de markten.
- Gevaar van nieuwe toetreders: verhoging toetredingsdrempels. Gemakkelijker toegang tot de
markt.
