Farmacotherapie Periode 2.1
Hoofdstuk 16, Diabetes mellitus
6.1 Inleiding
Diabeten hebben een sterk verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Energie komt uit
voedsel, maar moet eerst door de spijsvertering geschikt gemaakt worden voor aanwending
in de cel. Dit wordt stofwisseling genoemd.
De glucosestofwisseling
Door de spijsvertering worden koolhydraten uit het voedsel in het maag-darmkanaal in een
aantal stappen afgebroken tot glucose. Deze wordt via de darmwand in het bloed
opgenomen en gebruikt bij de energiestofwisseling in de cel. Als je teveel glucose in je bloed
hebt, wordt de glucose onder invloed van het hormoon insuline opgeslagen in de lever en de
spiercellen. Als er dan glucose nodig is, wordt het uit de opslagplaatsen teruggehaald.
Diabetespatiënten of suikerpatiënten hebben een tekort aan insuline.
16.2 Diabetes mellitus
Stofwisselingsstoornis met als kenmerk een tekort aan insuline. Dit kan doordat de
alvleesklier bijna geen insuline maakt, of dat er sprake is van een tekort.
Type-1-diabetes
- Groot insulinetekort (absoluut tekort)
- Lichaam maakt vrijwel geen insuline meer aan
- Ontstaat voor het dertigste levensjaar
- Komt over het algemeen niet vaker in de familie voor
Type-2-diabetes
- beperkt tekort aan insuline, lichaam maakt niet genoeg insuline
- oorzaken als overgewicht, cellen minder gevoelig voor insuline (insulineresistentie)
- alvleesklier kan niet meer aan de insulinevraag voldoen
- ontstaat na veertigste levensjaar
- verschijnselen beginnen langzaam
- komt meestal vaker vaker voor in families.
Klachten en complicaties
Kortetermijneffecten:
- Door verlies van de energiestof glucose, ontstaat honger.
- Er wordt water gebruikt om de glucose uit te scheiden, hierdoor ontstaat dorst.
- Cellen gaan de energierijke vetten afbreken waardoor vetzuren en andere
afbraakproducten ontstaan. Dit kan leiden tot een diabetisch coma.
, Farmacotherapie Periode 2.1
Langetermijneffecten
- Afwijking van de grote en middelgrote vaten met vergrote kans op hartinfarct en
beroerte;
- afwijking van de kleinste vaten met vergrote kans op blindheid en ernstige
nierproblemen.
- Door de slechte doorbloeding van voeten en onderbenen, kunnen wondjes slechter
genezen. Hierdoor kunnen op den duur grote wonden optreden waardoor de voet
geamputeerd kan moeten worden.
Om de kans op deze effecten te verkleinen worden bloeddruk, cholesterolgehalte, ogen en
voeten goed gecontroleerd.
16.3 Insuline
Hormoon dat gemaakt wordt in de alvleesklier (pancreas). De alvleesklier ligt achter de
maag en heeft twee functies:
1. De productie van spijsverteringsenzymen
2. de productie van hormonen.
De productie van hormonen vindt plaats in de Langerhans eilandjes. Hier zijn alfa-
(glucagon) en bètacellen (insuline). Verder hebben corticosteroïden en het groeihormoon
invloed op de glucosestofwisseling.
Het bloedglucosegehalte is afhankelijk van:
● Het moment van de dag
● of er gegeten is
De normaalwaarde op een lege maag is 3,1 - 5,6 mmol/l. Glucose wordt door insuline heel
snel in de lichaamscellen opgenomen. Ook zorgt insuline ervoor dat de overmaat glucose in
de lever omgezet wordt in een voorraadsuiker die glycogeen heet.
De rol van insuline bij de stofwisseling:
- Koolhydraatstofwisseling: bevordering van opname van glucose in de cellen en de
omzetting van glucose in glycogeen in lever en spiercellen;
- Vetstofwisseling, door de vorming van vetten te bevorderen en de vetafbraak tegen
te gaan;
- Eiwitstofwisseling door de bevordering van de vorming van eiwitten.
6.4 Behandeling van diabetes
Diabeten moeten hun leven aan hun ziekte aanpassen. De basis van de behandeling is een
dieet waarbij een beperking van de hoeveelheid en soorten voedsel. Kenmerken van dit
dieet zijn:
- Geen snel opneembare suikers;
- geen grote hoeveelheden voedsel tegelijk
- energiebeperking bij overgewicht
- beperking van vet voedsel
Lichaamsbeweging is erg belangrijk omdat dit de cel gevoeliger maakt voor insuline.
Hoofdstuk 16, Diabetes mellitus
6.1 Inleiding
Diabeten hebben een sterk verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Energie komt uit
voedsel, maar moet eerst door de spijsvertering geschikt gemaakt worden voor aanwending
in de cel. Dit wordt stofwisseling genoemd.
De glucosestofwisseling
Door de spijsvertering worden koolhydraten uit het voedsel in het maag-darmkanaal in een
aantal stappen afgebroken tot glucose. Deze wordt via de darmwand in het bloed
opgenomen en gebruikt bij de energiestofwisseling in de cel. Als je teveel glucose in je bloed
hebt, wordt de glucose onder invloed van het hormoon insuline opgeslagen in de lever en de
spiercellen. Als er dan glucose nodig is, wordt het uit de opslagplaatsen teruggehaald.
Diabetespatiënten of suikerpatiënten hebben een tekort aan insuline.
16.2 Diabetes mellitus
Stofwisselingsstoornis met als kenmerk een tekort aan insuline. Dit kan doordat de
alvleesklier bijna geen insuline maakt, of dat er sprake is van een tekort.
Type-1-diabetes
- Groot insulinetekort (absoluut tekort)
- Lichaam maakt vrijwel geen insuline meer aan
- Ontstaat voor het dertigste levensjaar
- Komt over het algemeen niet vaker in de familie voor
Type-2-diabetes
- beperkt tekort aan insuline, lichaam maakt niet genoeg insuline
- oorzaken als overgewicht, cellen minder gevoelig voor insuline (insulineresistentie)
- alvleesklier kan niet meer aan de insulinevraag voldoen
- ontstaat na veertigste levensjaar
- verschijnselen beginnen langzaam
- komt meestal vaker vaker voor in families.
Klachten en complicaties
Kortetermijneffecten:
- Door verlies van de energiestof glucose, ontstaat honger.
- Er wordt water gebruikt om de glucose uit te scheiden, hierdoor ontstaat dorst.
- Cellen gaan de energierijke vetten afbreken waardoor vetzuren en andere
afbraakproducten ontstaan. Dit kan leiden tot een diabetisch coma.
, Farmacotherapie Periode 2.1
Langetermijneffecten
- Afwijking van de grote en middelgrote vaten met vergrote kans op hartinfarct en
beroerte;
- afwijking van de kleinste vaten met vergrote kans op blindheid en ernstige
nierproblemen.
- Door de slechte doorbloeding van voeten en onderbenen, kunnen wondjes slechter
genezen. Hierdoor kunnen op den duur grote wonden optreden waardoor de voet
geamputeerd kan moeten worden.
Om de kans op deze effecten te verkleinen worden bloeddruk, cholesterolgehalte, ogen en
voeten goed gecontroleerd.
16.3 Insuline
Hormoon dat gemaakt wordt in de alvleesklier (pancreas). De alvleesklier ligt achter de
maag en heeft twee functies:
1. De productie van spijsverteringsenzymen
2. de productie van hormonen.
De productie van hormonen vindt plaats in de Langerhans eilandjes. Hier zijn alfa-
(glucagon) en bètacellen (insuline). Verder hebben corticosteroïden en het groeihormoon
invloed op de glucosestofwisseling.
Het bloedglucosegehalte is afhankelijk van:
● Het moment van de dag
● of er gegeten is
De normaalwaarde op een lege maag is 3,1 - 5,6 mmol/l. Glucose wordt door insuline heel
snel in de lichaamscellen opgenomen. Ook zorgt insuline ervoor dat de overmaat glucose in
de lever omgezet wordt in een voorraadsuiker die glycogeen heet.
De rol van insuline bij de stofwisseling:
- Koolhydraatstofwisseling: bevordering van opname van glucose in de cellen en de
omzetting van glucose in glycogeen in lever en spiercellen;
- Vetstofwisseling, door de vorming van vetten te bevorderen en de vetafbraak tegen
te gaan;
- Eiwitstofwisseling door de bevordering van de vorming van eiwitten.
6.4 Behandeling van diabetes
Diabeten moeten hun leven aan hun ziekte aanpassen. De basis van de behandeling is een
dieet waarbij een beperking van de hoeveelheid en soorten voedsel. Kenmerken van dit
dieet zijn:
- Geen snel opneembare suikers;
- geen grote hoeveelheden voedsel tegelijk
- energiebeperking bij overgewicht
- beperking van vet voedsel
Lichaamsbeweging is erg belangrijk omdat dit de cel gevoeliger maakt voor insuline.
