2.4.1 Ontwikkeling als sociaal
werker
1
, Welzijn en samenleving
Het profiel
Professionals in dit profiel ondersteunen, helpen, activeren, ontwikkelen en verbinden. Er wordt
gefocust op versterking van het sociaal functioneren en het vormgeven van het bestaan. Dit profiel
wordt gekenmerkt door een combinatie van sociale en sociaal-culturele aspecten. Het sociale draait
om interdependentie, wat tot uitdrukking komt in de begrippen sociaal functioneren en sociale
kwaliteit. Het sociaal-culturele gaat over het actief vormgeven van het bestaan. Er wordt getracht
individuele problemen tot publieke kwesties te maken. Ook wordt er aan collectieve arrangementen
gewerkt terwijl er wordt gelet op individuele vragen en persoonlijke ontwikkeling. Voorbeelden van
kernoriëntaties van dit profiel zijn, op individueel niveau: psychosociale begeleiding,
schuldhulpverlening, rehabilitatie en mentoraten, en op collectief niveau: lotgenotencontact,
ervaringsdeskundigheid, burgerinitiatieven en culturele interventies. Dit profiel wordt vaak beoefend
in de wijk, maar ook in ziekenhuizen, bedrijven, educatieve instellingen, gevangenissen en
woonbouwverenigingen op stedelijk, regionaal en landelijk niveau. Er wordt niet alleen
interdisciplinair en interprofessioneel gewerkt, maar ook met vrijwilligers, mantelzorgers en
ervaringsdeskundigen (Meinardi, 2017).
Centrale vraagstukken en dilemma’s
De belangrijkste maatschappelijke en professionele vraagstukken met betrekking tot dit profiel zijn:
hardnekkige armoede en ontbreken van financiële bestaanszekerheid, schaduwkanten van het
meritocratisch ideaal, superdiversiteit, informalisering, verbinding, preventie en activering. De
belangrijkste spanningen waarmee sociale professionals in dit profiel geconfronteerd worden zijn: de
druk om direct eerste hulp te verlenen, onoplosbaarheid, gemeenschap versus maatschappij, kritisch
versus constructief (Meinardi, 2017).
Verdieping
Een docent (persoonlijke communicatie, 19 oktober 2023) verklaart dat hij veel waarde hecht aan
preventie in het sociaal werk, wat een vraagstuk is van het profiel welzijn en samenleving. Hij vertelt
dat preventie voor hem een van de belangrijkste dingen is, om mensen te kunnen helpen zodat ze
niet in de put belanden is het ideaal voor hem. Het ongevraagde deel dat hier vaak aan vast
gekoppeld zit, geeft hij aan nog wel eens mee te worstelen. Hoe breng je op de juiste manier over dat
mensen iets fout doen, ook al denken ze het goed te doen. Je kan ze niet forceren dingen te doen die
ze niet willen dus het is van uiterst belang om aan te sluiten op de leefwereld van de ander en op zijn
of haar level te communiceren, om zo onder andere te kunnen activeren. Hij verdiept nog dat hij de
brug tussen individu en gemeenschap die dit profiel uiterst belangrijk vindt. Het belang van het
individu en de samenleving kunnen verschillen en het is kan lastig, maar ook zeker interessant zijn,
om de balans te zoeken tussen de twee.
Persoonlijke en professionele waarden
Benoemd voor dit profiel, en de verdere profielen kan worden dat alle kernwaarden van professionals
in het sociaal werk van toepassing zijn (Steenmeijer, 2021). Het zijn de kernwaarden in het sociaal
werk in het algemeen en hebben daarom betrekken op alle profielen. Uit Steenmeijer kan worden
gezegd dat de waarden: betrokkenheid en bereidheid om mensen bij te staan, en sociale
rechtvaardigheid en mensenrechten het meest van toepassing zijn. Waarden van mezelf die aan dit
profiel kunnen worden gekoppeld zijn onder andere: gelijkheid en rechtvaardigheid. Gelijkheid in
(super)diversiteit, rechtvaardigheid in bestaanszekerheid voor iedereen.
2
werker
1
, Welzijn en samenleving
Het profiel
Professionals in dit profiel ondersteunen, helpen, activeren, ontwikkelen en verbinden. Er wordt
gefocust op versterking van het sociaal functioneren en het vormgeven van het bestaan. Dit profiel
wordt gekenmerkt door een combinatie van sociale en sociaal-culturele aspecten. Het sociale draait
om interdependentie, wat tot uitdrukking komt in de begrippen sociaal functioneren en sociale
kwaliteit. Het sociaal-culturele gaat over het actief vormgeven van het bestaan. Er wordt getracht
individuele problemen tot publieke kwesties te maken. Ook wordt er aan collectieve arrangementen
gewerkt terwijl er wordt gelet op individuele vragen en persoonlijke ontwikkeling. Voorbeelden van
kernoriëntaties van dit profiel zijn, op individueel niveau: psychosociale begeleiding,
schuldhulpverlening, rehabilitatie en mentoraten, en op collectief niveau: lotgenotencontact,
ervaringsdeskundigheid, burgerinitiatieven en culturele interventies. Dit profiel wordt vaak beoefend
in de wijk, maar ook in ziekenhuizen, bedrijven, educatieve instellingen, gevangenissen en
woonbouwverenigingen op stedelijk, regionaal en landelijk niveau. Er wordt niet alleen
interdisciplinair en interprofessioneel gewerkt, maar ook met vrijwilligers, mantelzorgers en
ervaringsdeskundigen (Meinardi, 2017).
Centrale vraagstukken en dilemma’s
De belangrijkste maatschappelijke en professionele vraagstukken met betrekking tot dit profiel zijn:
hardnekkige armoede en ontbreken van financiële bestaanszekerheid, schaduwkanten van het
meritocratisch ideaal, superdiversiteit, informalisering, verbinding, preventie en activering. De
belangrijkste spanningen waarmee sociale professionals in dit profiel geconfronteerd worden zijn: de
druk om direct eerste hulp te verlenen, onoplosbaarheid, gemeenschap versus maatschappij, kritisch
versus constructief (Meinardi, 2017).
Verdieping
Een docent (persoonlijke communicatie, 19 oktober 2023) verklaart dat hij veel waarde hecht aan
preventie in het sociaal werk, wat een vraagstuk is van het profiel welzijn en samenleving. Hij vertelt
dat preventie voor hem een van de belangrijkste dingen is, om mensen te kunnen helpen zodat ze
niet in de put belanden is het ideaal voor hem. Het ongevraagde deel dat hier vaak aan vast
gekoppeld zit, geeft hij aan nog wel eens mee te worstelen. Hoe breng je op de juiste manier over dat
mensen iets fout doen, ook al denken ze het goed te doen. Je kan ze niet forceren dingen te doen die
ze niet willen dus het is van uiterst belang om aan te sluiten op de leefwereld van de ander en op zijn
of haar level te communiceren, om zo onder andere te kunnen activeren. Hij verdiept nog dat hij de
brug tussen individu en gemeenschap die dit profiel uiterst belangrijk vindt. Het belang van het
individu en de samenleving kunnen verschillen en het is kan lastig, maar ook zeker interessant zijn,
om de balans te zoeken tussen de twee.
Persoonlijke en professionele waarden
Benoemd voor dit profiel, en de verdere profielen kan worden dat alle kernwaarden van professionals
in het sociaal werk van toepassing zijn (Steenmeijer, 2021). Het zijn de kernwaarden in het sociaal
werk in het algemeen en hebben daarom betrekken op alle profielen. Uit Steenmeijer kan worden
gezegd dat de waarden: betrokkenheid en bereidheid om mensen bij te staan, en sociale
rechtvaardigheid en mensenrechten het meest van toepassing zijn. Waarden van mezelf die aan dit
profiel kunnen worden gekoppeld zijn onder andere: gelijkheid en rechtvaardigheid. Gelijkheid in
(super)diversiteit, rechtvaardigheid in bestaanszekerheid voor iedereen.
2
