Asielzoekers in Nederland
Veiligheid- én werkzoekend
(2.1.3 Kritische beschouwing)
, Inleiding
Je bent net gevlucht uit een land waar oorlog is en je belandt in Nederland. Nadat je gezien bent door
de Vreemdelingenpolitie krijg je na gemiddeld 3 maanden een uitnodiging voor een aanmeldgehoor.
Nadat dit aanmeldgehoor heeft plaatsgevonden moet je gemiddeld nóg eens 6 maanden wachten
voor de inhoudelijke behandeling van de asielprocedure start en er een nader verhoor plaatsvindt.
(Immigratie- en naturalisatiedienst, 2023). Al deze tijd zit je in asielopvang waar je niks ander kunt
doen dan slapen, opstaan en wachten op je volgende maaltijd. Je verveelt je ontzettend, maar verder
is er niets te doen. Asielzoekers kunnen in Nederland vaak pas na 6 maanden verblijf aan het werk, en
dan mogen ze ook maar 24 van de 52 weken in een jaar werken.
Ik hoor op het nieuws de verschillende berichten over hoeveel overlast asielzoekerscentra en de
asielzoekers die daar verblijven wel niet veroorzaken. Ook de berichtgeving voorafgaand aan de
locatiestelling van een nieuw asielopvangcentrum lijkt veel negativiteit van omwonenden met zich
mee te brengen. In de berichtgeving las ik dan over hoeveel overlast de omwonenden wel niet
hadden van de rondzwervende asielzoekers in de buurt, en dat dit overlast en gevoelens van angst
met zich meebracht. Ik raakte nieuwsgierig naar eventuele verklaringen voor het rondgezwerf van de
asielzoekers. Zo belandde ik het onderwerp werk en ik kon de situatie in Nederland niet begrijpen als
het aankomt op de werkgerechtigheid van asielzoekers. Volgends Spierts et al. (2019, pp. 133-134)
behoren asielzoekers hierdoor ook vaak tot de laagste sociaal-economische groepen en zijn ze
daardoor erg kwetsbaar. Het moment dat ik over deze situatie hoorde veranderde mijn perspectief op
de kwetsbaarheid van asielzoekers ook. Hoe graag ze ook willen, het wordt ze bijna onmogelijk
gemaakt om vooruit te komen, en ook om hun tijd zinvol te besteden. Hierdoor kreeg ik echt door
hóe kwetsbaar deze groep mensen is en hoe moeilijk ze het hebben en het ze wordt gemaakt.
Asielzoekers in Nederland zouden direct de optie moeten hebben om te beginnen met werken om zo
een volwaardige plek in de samenleving te kunnen krijgen.
Het sociaal werk en de sociaal werkers kunnen asielzoekers ondersteunen om een volwaardige plek in
de samenleving te krijgen. Hoe het sociaal werk en de sociaal werkers dit kunnen doen, wordt
onderbouwt vanuit drie relevante theoretische concepten: empowerment op drie niveaus,
normativiteit van het beroep en normatieve professionaliteit, en de maatschappelijke opdracht en
kernwaarden van het sociaal werk. Ook wordt kort de ontwikkeling van mijn beeldvorming
besproken.
Perspectieven op kwetsbaarheid
De Bio-psychologische lens beschrijft dat mensen niet alleen in bepaalde levensfasen kwetsbaarder
zijn, maar ook dat afhankelijkheid en kwetsbaarheid integraal zijn verbonden met ingrijpende,
emotionele gebeurtenissen. Het welzijn wordt beïnvloed door zulke ‘life events’ en om met deze life
events om te gaan ontwikkelen mensen meer of minder constructieve manieren (Spierts et al., 2019,
p. 132). Asielzoekers maken vaak traumatische dingen mee in het land waar ze vandaan vluchten en
op de vluchtreis van dat land. Oorlog, geweld, het verliezen of achterlaten van dierbaren en familie,
het verlies van hun cultuur zijn dingen die bijna alle asielzoekers meemaken. Veel asielzoekers lopen
hierdoor verschillende aandoeningen op zoals PTSD, anxiety, of depressie (McLean Hospital, 2022).
Door deze negatieve life events mee te maken zijn asielzoekers door de bio-psychologische lens erg
kwetsbaar.
De Sociaal-agogische lens richt de blik op de balans tussen de draagkracht- en last van mensen.
Onder draagkracht vallen alle persoonlijke en sociale bronnen van steun die ingezet kunnen worden
om met bijvoorbeeld negatieve life events om te gaan. Sociaal kapitaal speelt een belangrijke rol bij
hoe mensen het vermogen kunnen aanboren om om te gaan met deze events. Belangrijke elementen
2
Veiligheid- én werkzoekend
(2.1.3 Kritische beschouwing)
, Inleiding
Je bent net gevlucht uit een land waar oorlog is en je belandt in Nederland. Nadat je gezien bent door
de Vreemdelingenpolitie krijg je na gemiddeld 3 maanden een uitnodiging voor een aanmeldgehoor.
Nadat dit aanmeldgehoor heeft plaatsgevonden moet je gemiddeld nóg eens 6 maanden wachten
voor de inhoudelijke behandeling van de asielprocedure start en er een nader verhoor plaatsvindt.
(Immigratie- en naturalisatiedienst, 2023). Al deze tijd zit je in asielopvang waar je niks ander kunt
doen dan slapen, opstaan en wachten op je volgende maaltijd. Je verveelt je ontzettend, maar verder
is er niets te doen. Asielzoekers kunnen in Nederland vaak pas na 6 maanden verblijf aan het werk, en
dan mogen ze ook maar 24 van de 52 weken in een jaar werken.
Ik hoor op het nieuws de verschillende berichten over hoeveel overlast asielzoekerscentra en de
asielzoekers die daar verblijven wel niet veroorzaken. Ook de berichtgeving voorafgaand aan de
locatiestelling van een nieuw asielopvangcentrum lijkt veel negativiteit van omwonenden met zich
mee te brengen. In de berichtgeving las ik dan over hoeveel overlast de omwonenden wel niet
hadden van de rondzwervende asielzoekers in de buurt, en dat dit overlast en gevoelens van angst
met zich meebracht. Ik raakte nieuwsgierig naar eventuele verklaringen voor het rondgezwerf van de
asielzoekers. Zo belandde ik het onderwerp werk en ik kon de situatie in Nederland niet begrijpen als
het aankomt op de werkgerechtigheid van asielzoekers. Volgends Spierts et al. (2019, pp. 133-134)
behoren asielzoekers hierdoor ook vaak tot de laagste sociaal-economische groepen en zijn ze
daardoor erg kwetsbaar. Het moment dat ik over deze situatie hoorde veranderde mijn perspectief op
de kwetsbaarheid van asielzoekers ook. Hoe graag ze ook willen, het wordt ze bijna onmogelijk
gemaakt om vooruit te komen, en ook om hun tijd zinvol te besteden. Hierdoor kreeg ik echt door
hóe kwetsbaar deze groep mensen is en hoe moeilijk ze het hebben en het ze wordt gemaakt.
Asielzoekers in Nederland zouden direct de optie moeten hebben om te beginnen met werken om zo
een volwaardige plek in de samenleving te kunnen krijgen.
Het sociaal werk en de sociaal werkers kunnen asielzoekers ondersteunen om een volwaardige plek in
de samenleving te krijgen. Hoe het sociaal werk en de sociaal werkers dit kunnen doen, wordt
onderbouwt vanuit drie relevante theoretische concepten: empowerment op drie niveaus,
normativiteit van het beroep en normatieve professionaliteit, en de maatschappelijke opdracht en
kernwaarden van het sociaal werk. Ook wordt kort de ontwikkeling van mijn beeldvorming
besproken.
Perspectieven op kwetsbaarheid
De Bio-psychologische lens beschrijft dat mensen niet alleen in bepaalde levensfasen kwetsbaarder
zijn, maar ook dat afhankelijkheid en kwetsbaarheid integraal zijn verbonden met ingrijpende,
emotionele gebeurtenissen. Het welzijn wordt beïnvloed door zulke ‘life events’ en om met deze life
events om te gaan ontwikkelen mensen meer of minder constructieve manieren (Spierts et al., 2019,
p. 132). Asielzoekers maken vaak traumatische dingen mee in het land waar ze vandaan vluchten en
op de vluchtreis van dat land. Oorlog, geweld, het verliezen of achterlaten van dierbaren en familie,
het verlies van hun cultuur zijn dingen die bijna alle asielzoekers meemaken. Veel asielzoekers lopen
hierdoor verschillende aandoeningen op zoals PTSD, anxiety, of depressie (McLean Hospital, 2022).
Door deze negatieve life events mee te maken zijn asielzoekers door de bio-psychologische lens erg
kwetsbaar.
De Sociaal-agogische lens richt de blik op de balans tussen de draagkracht- en last van mensen.
Onder draagkracht vallen alle persoonlijke en sociale bronnen van steun die ingezet kunnen worden
om met bijvoorbeeld negatieve life events om te gaan. Sociaal kapitaal speelt een belangrijke rol bij
hoe mensen het vermogen kunnen aanboren om om te gaan met deze events. Belangrijke elementen
2
