Hoofdstuk 2 Oriëntatie op psychiatrische verpleegkunde 1
Paragraaf 2.2 Bejegening en werkrelatie 1
Paragraaf 2.3 Benodigde kwaliteiten 2
Paragraaf 2.4 Enkele adviezen die kunnen bijdragen aan de opbouw van een goede
werkrelatie 3
Paragraaf 2.5 Belang van klinisch redeneren en gebruik van modellen 4
Hoofdstuk 2 Oriëntatie op psychiatrische verpleegkunde
Paragraaf 2.2 Bejegening en werkrelatie
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs om het belang van een goede werkrelatie tussen
patiënt en hulpverlener en de effecten hiervan op de behandeling te benadrukken.
Onderzoek heeft aangetoond dat de werkrelatie de belangrijkste voorspeller van het
therapieresultaat is, ongeacht de achtergrondkenmerken van de patiënt of de hulpverlener.
Ook is aangetoond dat de samenhang tussen de werkrelatie en het therapieresultaat zowel
bij aanvang als einde van de behandeling even sterk aanwezig is. Het kunnen aangaan en
onderhouden van een goede werkrelatie is ook belangrijk omdat het bijdraagt aan de
effectiviteit van multidisciplinaire behandeling.
Onder bejegening wordt de manier verstaan waarop we ons naar iemand gedragen en de
wijze waarop we uitingen van gevoelens beantwoorden. Bejegening heeft als basis een
heldere, breed (uit)gedragen en expliciet verwoorde visie op hoe men naar mensen kijkt en
de manier waarop men met hen wil omgaan. Met een attitude geeft men praktisch en
zichtbaar gestalte aan die visie. Kritische zelfreflectie is nodig om te kunnen zien hoe de
attitude daadwerkelijk overkomt en of men hiermee ook inderdaad de visie in praktijk brengt.
Volgens Bordin kan onder werkrelatie datgene worden verstaan wat de patiënt in staat stelt
de behandeling te accepteren en getrouw te volgen. Hij onderscheidt hierbij drie
componenten:
- de affectieve band
- overeenstemming over het doel van de hulp
- overeenstemming over de werkwijze.
IN zijn visie speelt een gezamenlijke expliciete en nauwkeurige zoektocht naar de gewenste
doelen en werkwijze een sleutelrol in het vestigen van een werkrelatie. De werkrelatie is
aldus het resultaat van de opvattingen en wensen van de patiënt en de ontmoeting en de
inzichten van de verpleegkundige.
Een passende bejegening is die bejegening die leidt tot een goede werkrelatie. Een
passende bejegening is de wijze van reageren op gedrag en uitingen van gevoelens van de
patiënt, zodat deze het gevoel krijgt een bondgenoot te hebben gevonden die samen met
hem de strijd aanbindt tegen zijn problemen en hem in staat stelt de behandeling te
accepteren en getrouw te volgen.
Tijdens iedere ontmoeting tussen een mens met psychiatrische problematiek en een
verpleegkundige is het fenomeen van ‘aanwezigheid’ doorslaggevend voor de kwaliteit van
de ontmoeting. Het gaat hierbij om de aanwezigheid in het contact, tijdens het gesprek.
1
Paragraaf 2.2 Bejegening en werkrelatie 1
Paragraaf 2.3 Benodigde kwaliteiten 2
Paragraaf 2.4 Enkele adviezen die kunnen bijdragen aan de opbouw van een goede
werkrelatie 3
Paragraaf 2.5 Belang van klinisch redeneren en gebruik van modellen 4
Hoofdstuk 2 Oriëntatie op psychiatrische verpleegkunde
Paragraaf 2.2 Bejegening en werkrelatie
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs om het belang van een goede werkrelatie tussen
patiënt en hulpverlener en de effecten hiervan op de behandeling te benadrukken.
Onderzoek heeft aangetoond dat de werkrelatie de belangrijkste voorspeller van het
therapieresultaat is, ongeacht de achtergrondkenmerken van de patiënt of de hulpverlener.
Ook is aangetoond dat de samenhang tussen de werkrelatie en het therapieresultaat zowel
bij aanvang als einde van de behandeling even sterk aanwezig is. Het kunnen aangaan en
onderhouden van een goede werkrelatie is ook belangrijk omdat het bijdraagt aan de
effectiviteit van multidisciplinaire behandeling.
Onder bejegening wordt de manier verstaan waarop we ons naar iemand gedragen en de
wijze waarop we uitingen van gevoelens beantwoorden. Bejegening heeft als basis een
heldere, breed (uit)gedragen en expliciet verwoorde visie op hoe men naar mensen kijkt en
de manier waarop men met hen wil omgaan. Met een attitude geeft men praktisch en
zichtbaar gestalte aan die visie. Kritische zelfreflectie is nodig om te kunnen zien hoe de
attitude daadwerkelijk overkomt en of men hiermee ook inderdaad de visie in praktijk brengt.
Volgens Bordin kan onder werkrelatie datgene worden verstaan wat de patiënt in staat stelt
de behandeling te accepteren en getrouw te volgen. Hij onderscheidt hierbij drie
componenten:
- de affectieve band
- overeenstemming over het doel van de hulp
- overeenstemming over de werkwijze.
IN zijn visie speelt een gezamenlijke expliciete en nauwkeurige zoektocht naar de gewenste
doelen en werkwijze een sleutelrol in het vestigen van een werkrelatie. De werkrelatie is
aldus het resultaat van de opvattingen en wensen van de patiënt en de ontmoeting en de
inzichten van de verpleegkundige.
Een passende bejegening is die bejegening die leidt tot een goede werkrelatie. Een
passende bejegening is de wijze van reageren op gedrag en uitingen van gevoelens van de
patiënt, zodat deze het gevoel krijgt een bondgenoot te hebben gevonden die samen met
hem de strijd aanbindt tegen zijn problemen en hem in staat stelt de behandeling te
accepteren en getrouw te volgen.
Tijdens iedere ontmoeting tussen een mens met psychiatrische problematiek en een
verpleegkundige is het fenomeen van ‘aanwezigheid’ doorslaggevend voor de kwaliteit van
de ontmoeting. Het gaat hierbij om de aanwezigheid in het contact, tijdens het gesprek.
1
