PRAKTIJKORIËNTATIE
OS-MINDYSL4-18
Naam docent:
Naam student: X
STUDENTENNUMMER: X-000000 Toetsdatum: 30-06-2023
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Praktijkbezoek 1: Bibliotheek .................................................................................................................3
Praktijkbezoek 2: SBO De Brug ...............................................................................................................7
Praktijkbezoek 3: Logopedie ................................................................................................................11
4.3 Verdiepend hoofdstuk....................................................................................................................16
4.4 Eindreflectie....................................................................................................................................20
Literatuur..............................................................................................................................................23
Bijlage...................................................................................................................................................24
Plan van aanpak praktijkbezoek 2: Speciaal basisonderwijs ............................................................24
Plan van aanpak praktijkbezoek 3: Logopediepraktijk .....................................................................27
Plan van aanpak praktijkbezoek 1: Bibliotheek ................................................................................29
Terugrapportage aan de bezochte instellingen.................................................................................31
,Inleiding
Ik volg de opleiding logopedie aan de Hogeschool Utrecht. Op de opleiding krijg ik met verschillende
onderwerpen te maken namelijk; stem, spraak, gehoor, slikken, stotteren, taal etc. Gedurende mijn
opleiding kwam ik in aanraking met het onderdeel dyslexie. Vooraf aan het volgen van deze minor
had ik dus al geringe kennis over het onderwerp dyslexie. Ik wist o.a. van het bestaan van de
voorspellers van dyslexie, de protocollen van de beginnende en gevorderde geletterdheid en de
automatisering van de klank- en tekenkoppeling.
Voor de start van minor dyslexie heb ik twee leerdoelen opgesteld. De leerdoelen hebben betrekking
tot het herkennen van signalen en kenmerken van dyslexie en hoe ik dyslectici kan helpen en
begeleiden. Voor de praktijkbezoeken heb ik ook voor elk bezoek een specifiek leerdoel opgesteld:
- Bibliotheek: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft betreft het begeleiden en
ondersteunen bij kinderen met dyslexie.
- SBO De brug: Ik ben nieuwsgierig naar welke oefeningen uit de onderwijsmethodes worden
gebruikt, om leerlingen met dyslexie te ondersteunen en te begeleiden.
- Logopedie: Ik ben nieuwsgiering naar de samenwerking tussen de logopedist(e) en
leerkracht. Wanneer moet een logopedist(e) de voorspellers van dyslexie gaan aankaarten
met de desbetreffende school/leerkracht.
Met behulp van de verschillende opdrachten en praktijkbezoeken heb ik de antwoorden gevonden
die bijdragen aan het behalen van mijn leerdoelen.
Voor het verdiepende hoofdstuk koos ik voor het onderwerp laaggeletterdheid. In dit hoofdstuk geef
ik aan wat de relatie is met mijn eigen toekomstige beroepspraktijk en waarom ik voor dit onderwerp
heb gekozen.
Tot slot de leeswijzer. Allereerst treft u de uitwerking van de groepsopdrachten. Daarnaast vindt u de
voorbereidingen en resultaten van onze praktijkbezoeken. Het plan van aanpak beschrijft onze
voorbereidingen en de motivatie voor het bezoek.
,Praktijkbezoek 1: Bibliotheek
Motivatie van de keuze
Gezamenlijke motivatie
Wij zijn op zoek naar meer kennis over welke rol een bibliotheek kan spelen bij de begeleiding en
behandeling van dyslexie. Wij willen daarom graag een bibliotheek bezoeken, zodat we weten welke
mogelijkheden zij kunnen bieden rondom dyslexie.
Individuele motivatie
Student S: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft binnen de begeleiding en behandeling
van kinderen met dyslexie. Ik heb hier zelf over. Ik wil graag weten wat een bibliotheek kan bieden,
zodat ik in de toekomst ouders ook mogelijk daarheen kan verwijzen voor extra ondersteuning voor
hun kind.
Student B: Ik ben benieuwd hoe deze bibliotheek hulp biedt aan mensen met dyslexie en hoe ze dit
aanpakken. Ik heb hier zelf geen kennis over en ik zou graag willen weten wat voor begeleiding een
bibliotheek kan bieden. Verder ben ik benieuwd naar de samenwerking tussen deze bibliotheek in
het midden van het centrum en het primair onderwijs.
Student P: Binnen het primair onderwijs speelt de bibliotheek een grote rol betreft lezen (Stichting
Lezen, 2023). Welke rol speelt deze bibliotheek voor leerlingen met dyslexie? Wordt er begeleiding
aangeboden? Zo, ja door wie wordt deze begeleiding aangeboden? Welke activiteiten worden er
aangeboden voor leerlingen met dyslexie.
Student M: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft betreft het begeleiden en ondersteunen
bij kinderen met dyslexie.
Student A: Ik ben benieuwd wat voor rol een bibliotheek kan spelen bij de begeleiding en
behandeling van kinderen met dyslexie. Hebben zij zorgprofessionals in dienst die deze kinderen
kunnen helpen?
Voorbereiding praktijkbezoek
Ter voorbereiding voor dit praktijkbezoek hebben we onze motivaties en de bijbehorende vragen
geformuleerd. Verder hadden we ook vragen geformuleerd op basis van gevonden theorie, zoals
vragen over het passend lezen en de samenwerking tussen de bibliotheek en basisscholen. Om de
afspraak in te plannen hebben we op verschillende manieren contact opgenomen met de
bibliotheken in Utrecht. Ten eerste hebben we een berichtje gestuurd naar hun nummer via
whatsapp, met hierin de een korte uitleg over de opdracht. Op dit berichtje werd niet snel
gereageerd, dus we besloten om toch fysiek langs te gaan om een afspraak in te plannen. Bij de
informatiebalie werden we doorgestuurd naar de leidinggevende om met haar een verdere afspraak
in te plannen. Na wat mailtjes te sturen konden we uiteindelijk een afspraak inplannen met
Annemiek de Geest op 16 mei in de wijkbibliotheek Zuilen.
Taakverdeling
Student p Fysiek aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student S Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student A Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student B Fysiek aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student M Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
, Uitwerking praktijkbezoek
Dit praktijkbezoek vond plaats bij de wijkbibliotheek Zuilen in Utrecht. Hier hebben we een gesprek
gevoerd met de bibliotheekmedewerker Annemiek de Geest. Zij gaat over de educatieve poot van de
bibliotheek voor het onderwijs. Ze verzorgt bijvoorbeeld de educatieve collecties voor leerkrachten
en in deze collectie zitten dus verschillende soorten boeken zoals vrij lezen en themaboeken. Tijdens
het interview gaf ze aan dat er een nauwe samenwerking is tussen de bibliotheek en de scholen in
Utrecht. De scholen in de omgeving weten goed de bibliotheek te vinden via de webwinkel
(Bibliotheek Utrecht, z.d.). Deze winkel is bestemd voor verschillende themacollecties die scholen
kunnen bestellen. De scholen krijgen dan verschillende leesboeken binnen een thema waar ze het
hele jaar mee kunnen werken. Verder zijn er ook verschillende schoolbibliotheken aanwezig op de
basisscholen in de buurt. Deze basisscholen hebben dan een 3-jarig contract afgesloten met de
bibliotheek, om het leesklimaat in die school te verhogen. De scholen krijgen dan ook een
leesconsulent erbij. Deze leesconsulent zorgt voor verschillende werkvormen en activiteiten om de
betrokkenheid en enthousiasme van de leerlingen te vergroten. Veel scholen en behandelaren zien
vaak niet in hoe zij kunnen samenwerken met de lokale bibliotheken (Dyslexie Centraal, z.d.).
Gelukkig is dit dus niet het geval in deze regio en is er een goede samenwerking tussen de
bibliotheek en de basisschool.
Yoleo
Op de website van Dyslexie Centraal (z.d.) zijn boeken te vinden die geschikt zijn voor kinderen met
dyslexie. De wijkbibliotheek Zuilen in Utrecht biedt gratis Yoleo aan, ook wel passend lezen genoemd.
Yoleo biedt kinderen ondersteuning bij het zelfstandig lezen. Met een Yoleo account kunnen
kinderen wel tien boeken tegelijkertijd lenen, gedurende drie weken. Kinderen kunnen overal waar
een laptop of een iPad in de buurt is met Yoleo lezen. Yoleo biedt kinderen de mogelijkheid om het
lezen als leuker en makkelijker te ervaren door hybride boeken te lezen (tekst gecombineerd met
audio). Met Yoleo hebben kinderen toegang tot veel boeken waar ze anders niet aan zouden kunnen
komen. De game moedigt kinderen ook aan om meer leeskilometers te maken. Spelenderwijs maken
kinderen kennis met een hybride boek. Er wordt voorgelezen tijdens het lezen, dit is ideaal voor
kinderen die moeite hebben met lezen. Hier zit een beloningsysteem aan vast, wat maakt dat het de
kinderen motiveert om zelfstandig te lezen en plezier te beleven tijdens het lezen.
Passend lezen
Voorlezen is erg belangrijk voor de leesontwikkeling. De wijkbibliotheek verzorgt één keer in de week
een voorleesuur, waarbij er door een vrijwilliger wordt voorgelezen. Met mooi weer gaan de
vrijwilligers zelfs naar buiten om in verschillende parken te gaan voorlezen. De bibliotheekservice
'Passend lezen' is bedoeld om gratis gebruik te kunnen maken van gesproken boeken of boeken die
je kunt meelezen terwijl ze worden voorgelezen (Dyslexie Centraal, z.d.). Deze bibliotheek biedt deze
service ook aan, maar je moet hier wel een aparte licentie voor hebben. Hier is dus wel een hele
groot aanbod van luisterboeken. Een ander onderdeel van passend lezen is 'Superboek'. Dit
onderdeel richt zich op kinderen met slecht zicht, maar deze service kan ook helpend zijn voor
kinderen met dyslexie. 'Superboek' biedt verschillende groot letter boeken aan. Deze licentie is heel
gemakkelijk te krijgen wanneer het kind al zelf een dyslexie verklaring heeft.
Activiteiten
De bibliotheek begeleidt dyslectische leerlingen door gratis Yoleo aan te bieden. Dit zijn online
luisterboeken die kinderen thuis, in de bieb, op school of buiten lekker in een parkje kunnen
luisteren. Verder stimuleert de bibliotheek basisscholen om veel voor te lezen in de klas. Dit biedt
namelijk voor kinderen met dyslexie of leesproblemen een kans om toch een boek met een hoger
niveau dan hun eigen leesniveau te begrijpen. Het is heel belangrijk volgens de bibliotheek om
kinderen op jonge leeftijd maar ook zeker richting de bovenbouw van de basisschool nog voor te
OS-MINDYSL4-18
Naam docent:
Naam student: X
STUDENTENNUMMER: X-000000 Toetsdatum: 30-06-2023
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Praktijkbezoek 1: Bibliotheek .................................................................................................................3
Praktijkbezoek 2: SBO De Brug ...............................................................................................................7
Praktijkbezoek 3: Logopedie ................................................................................................................11
4.3 Verdiepend hoofdstuk....................................................................................................................16
4.4 Eindreflectie....................................................................................................................................20
Literatuur..............................................................................................................................................23
Bijlage...................................................................................................................................................24
Plan van aanpak praktijkbezoek 2: Speciaal basisonderwijs ............................................................24
Plan van aanpak praktijkbezoek 3: Logopediepraktijk .....................................................................27
Plan van aanpak praktijkbezoek 1: Bibliotheek ................................................................................29
Terugrapportage aan de bezochte instellingen.................................................................................31
,Inleiding
Ik volg de opleiding logopedie aan de Hogeschool Utrecht. Op de opleiding krijg ik met verschillende
onderwerpen te maken namelijk; stem, spraak, gehoor, slikken, stotteren, taal etc. Gedurende mijn
opleiding kwam ik in aanraking met het onderdeel dyslexie. Vooraf aan het volgen van deze minor
had ik dus al geringe kennis over het onderwerp dyslexie. Ik wist o.a. van het bestaan van de
voorspellers van dyslexie, de protocollen van de beginnende en gevorderde geletterdheid en de
automatisering van de klank- en tekenkoppeling.
Voor de start van minor dyslexie heb ik twee leerdoelen opgesteld. De leerdoelen hebben betrekking
tot het herkennen van signalen en kenmerken van dyslexie en hoe ik dyslectici kan helpen en
begeleiden. Voor de praktijkbezoeken heb ik ook voor elk bezoek een specifiek leerdoel opgesteld:
- Bibliotheek: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft betreft het begeleiden en
ondersteunen bij kinderen met dyslexie.
- SBO De brug: Ik ben nieuwsgierig naar welke oefeningen uit de onderwijsmethodes worden
gebruikt, om leerlingen met dyslexie te ondersteunen en te begeleiden.
- Logopedie: Ik ben nieuwsgiering naar de samenwerking tussen de logopedist(e) en
leerkracht. Wanneer moet een logopedist(e) de voorspellers van dyslexie gaan aankaarten
met de desbetreffende school/leerkracht.
Met behulp van de verschillende opdrachten en praktijkbezoeken heb ik de antwoorden gevonden
die bijdragen aan het behalen van mijn leerdoelen.
Voor het verdiepende hoofdstuk koos ik voor het onderwerp laaggeletterdheid. In dit hoofdstuk geef
ik aan wat de relatie is met mijn eigen toekomstige beroepspraktijk en waarom ik voor dit onderwerp
heb gekozen.
Tot slot de leeswijzer. Allereerst treft u de uitwerking van de groepsopdrachten. Daarnaast vindt u de
voorbereidingen en resultaten van onze praktijkbezoeken. Het plan van aanpak beschrijft onze
voorbereidingen en de motivatie voor het bezoek.
,Praktijkbezoek 1: Bibliotheek
Motivatie van de keuze
Gezamenlijke motivatie
Wij zijn op zoek naar meer kennis over welke rol een bibliotheek kan spelen bij de begeleiding en
behandeling van dyslexie. Wij willen daarom graag een bibliotheek bezoeken, zodat we weten welke
mogelijkheden zij kunnen bieden rondom dyslexie.
Individuele motivatie
Student S: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft binnen de begeleiding en behandeling
van kinderen met dyslexie. Ik heb hier zelf over. Ik wil graag weten wat een bibliotheek kan bieden,
zodat ik in de toekomst ouders ook mogelijk daarheen kan verwijzen voor extra ondersteuning voor
hun kind.
Student B: Ik ben benieuwd hoe deze bibliotheek hulp biedt aan mensen met dyslexie en hoe ze dit
aanpakken. Ik heb hier zelf geen kennis over en ik zou graag willen weten wat voor begeleiding een
bibliotheek kan bieden. Verder ben ik benieuwd naar de samenwerking tussen deze bibliotheek in
het midden van het centrum en het primair onderwijs.
Student P: Binnen het primair onderwijs speelt de bibliotheek een grote rol betreft lezen (Stichting
Lezen, 2023). Welke rol speelt deze bibliotheek voor leerlingen met dyslexie? Wordt er begeleiding
aangeboden? Zo, ja door wie wordt deze begeleiding aangeboden? Welke activiteiten worden er
aangeboden voor leerlingen met dyslexie.
Student M: Ik ben benieuwd welke rol een bibliotheek heeft betreft het begeleiden en ondersteunen
bij kinderen met dyslexie.
Student A: Ik ben benieuwd wat voor rol een bibliotheek kan spelen bij de begeleiding en
behandeling van kinderen met dyslexie. Hebben zij zorgprofessionals in dienst die deze kinderen
kunnen helpen?
Voorbereiding praktijkbezoek
Ter voorbereiding voor dit praktijkbezoek hebben we onze motivaties en de bijbehorende vragen
geformuleerd. Verder hadden we ook vragen geformuleerd op basis van gevonden theorie, zoals
vragen over het passend lezen en de samenwerking tussen de bibliotheek en basisscholen. Om de
afspraak in te plannen hebben we op verschillende manieren contact opgenomen met de
bibliotheken in Utrecht. Ten eerste hebben we een berichtje gestuurd naar hun nummer via
whatsapp, met hierin de een korte uitleg over de opdracht. Op dit berichtje werd niet snel
gereageerd, dus we besloten om toch fysiek langs te gaan om een afspraak in te plannen. Bij de
informatiebalie werden we doorgestuurd naar de leidinggevende om met haar een verdere afspraak
in te plannen. Na wat mailtjes te sturen konden we uiteindelijk een afspraak inplannen met
Annemiek de Geest op 16 mei in de wijkbibliotheek Zuilen.
Taakverdeling
Student p Fysiek aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student S Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student A Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student B Fysiek aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
Student M Online aanwezig bij interview + inbreng uitwerking praktijkbezoek
, Uitwerking praktijkbezoek
Dit praktijkbezoek vond plaats bij de wijkbibliotheek Zuilen in Utrecht. Hier hebben we een gesprek
gevoerd met de bibliotheekmedewerker Annemiek de Geest. Zij gaat over de educatieve poot van de
bibliotheek voor het onderwijs. Ze verzorgt bijvoorbeeld de educatieve collecties voor leerkrachten
en in deze collectie zitten dus verschillende soorten boeken zoals vrij lezen en themaboeken. Tijdens
het interview gaf ze aan dat er een nauwe samenwerking is tussen de bibliotheek en de scholen in
Utrecht. De scholen in de omgeving weten goed de bibliotheek te vinden via de webwinkel
(Bibliotheek Utrecht, z.d.). Deze winkel is bestemd voor verschillende themacollecties die scholen
kunnen bestellen. De scholen krijgen dan verschillende leesboeken binnen een thema waar ze het
hele jaar mee kunnen werken. Verder zijn er ook verschillende schoolbibliotheken aanwezig op de
basisscholen in de buurt. Deze basisscholen hebben dan een 3-jarig contract afgesloten met de
bibliotheek, om het leesklimaat in die school te verhogen. De scholen krijgen dan ook een
leesconsulent erbij. Deze leesconsulent zorgt voor verschillende werkvormen en activiteiten om de
betrokkenheid en enthousiasme van de leerlingen te vergroten. Veel scholen en behandelaren zien
vaak niet in hoe zij kunnen samenwerken met de lokale bibliotheken (Dyslexie Centraal, z.d.).
Gelukkig is dit dus niet het geval in deze regio en is er een goede samenwerking tussen de
bibliotheek en de basisschool.
Yoleo
Op de website van Dyslexie Centraal (z.d.) zijn boeken te vinden die geschikt zijn voor kinderen met
dyslexie. De wijkbibliotheek Zuilen in Utrecht biedt gratis Yoleo aan, ook wel passend lezen genoemd.
Yoleo biedt kinderen ondersteuning bij het zelfstandig lezen. Met een Yoleo account kunnen
kinderen wel tien boeken tegelijkertijd lenen, gedurende drie weken. Kinderen kunnen overal waar
een laptop of een iPad in de buurt is met Yoleo lezen. Yoleo biedt kinderen de mogelijkheid om het
lezen als leuker en makkelijker te ervaren door hybride boeken te lezen (tekst gecombineerd met
audio). Met Yoleo hebben kinderen toegang tot veel boeken waar ze anders niet aan zouden kunnen
komen. De game moedigt kinderen ook aan om meer leeskilometers te maken. Spelenderwijs maken
kinderen kennis met een hybride boek. Er wordt voorgelezen tijdens het lezen, dit is ideaal voor
kinderen die moeite hebben met lezen. Hier zit een beloningsysteem aan vast, wat maakt dat het de
kinderen motiveert om zelfstandig te lezen en plezier te beleven tijdens het lezen.
Passend lezen
Voorlezen is erg belangrijk voor de leesontwikkeling. De wijkbibliotheek verzorgt één keer in de week
een voorleesuur, waarbij er door een vrijwilliger wordt voorgelezen. Met mooi weer gaan de
vrijwilligers zelfs naar buiten om in verschillende parken te gaan voorlezen. De bibliotheekservice
'Passend lezen' is bedoeld om gratis gebruik te kunnen maken van gesproken boeken of boeken die
je kunt meelezen terwijl ze worden voorgelezen (Dyslexie Centraal, z.d.). Deze bibliotheek biedt deze
service ook aan, maar je moet hier wel een aparte licentie voor hebben. Hier is dus wel een hele
groot aanbod van luisterboeken. Een ander onderdeel van passend lezen is 'Superboek'. Dit
onderdeel richt zich op kinderen met slecht zicht, maar deze service kan ook helpend zijn voor
kinderen met dyslexie. 'Superboek' biedt verschillende groot letter boeken aan. Deze licentie is heel
gemakkelijk te krijgen wanneer het kind al zelf een dyslexie verklaring heeft.
Activiteiten
De bibliotheek begeleidt dyslectische leerlingen door gratis Yoleo aan te bieden. Dit zijn online
luisterboeken die kinderen thuis, in de bieb, op school of buiten lekker in een parkje kunnen
luisteren. Verder stimuleert de bibliotheek basisscholen om veel voor te lezen in de klas. Dit biedt
namelijk voor kinderen met dyslexie of leesproblemen een kans om toch een boek met een hoger
niveau dan hun eigen leesniveau te begrijpen. Het is heel belangrijk volgens de bibliotheek om
kinderen op jonge leeftijd maar ook zeker richting de bovenbouw van de basisschool nog voor te
