Samenvatting Relatievermogensrecht, onderdeel
keuzeblok Familievermogensrecht
Inhoudsopgave
Week 2: Inleiding relatievermogensrecht, samenlevingsvormen en
vermogensrechtelijke gevolgen en gezinsbeschermde maatregelen.................2
Huwelijk.......................................................................................................................... 2
Het geregistreerd partnerschap......................................................................................3
Huwelijks- en partnerschapsvermogensrecht.................................................................4
Week 3: Rechtsgevolgen aangaan huwelijk/geregistreerd partnerschap of
samenlevingsovereenkomst; wettelijke algehele en beperkte gemeenschap van
goederen; huwelijkse voorwaarden; aansprakelijkheid, draagplicht, verhaal
voor door partners aangegane rechtshandelingen...........................................7
Kosten van huishouding.................................................................................................. 7
Wettelijke gemeenschap van goederen..........................................................................8
Aanbreng ten huwelijk; bewijsregeling...........................................................................9
Week 4: Bestuursregeling, vervolg aansprakelijkheid, draagplicht, verhaal en
beperking handelingsbevoegdheid..................................................................9
Bestuur........................................................................................................................... 9
Beperking van handelingsbevoegdheid........................................................................10
Week 5: Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden....................11
Huwelijkse voorwaarden in het algemeen....................................................................11
Keuzestelsels................................................................................................................ 12
Week 6 : Ontbinding huwelijk/geregistreerd partnerschap, einde
samenlevingsovereenkomst; Afwikkeling ontbinding huwelijk/geregistreerd
partnerschap en einde samenwoning, echtscheidingsconvenant,
pensioenrechten, reprise en récompense bij echtscheiding en GP...................14
Ontbinding, vereffening en verdeling...........................................................................14
Duurzame ontwrichting................................................................................................16
Alimentatie................................................................................................................... 16
Bijzondere bepalingen.................................................................................................. 17
1
,Week 2: Inleiding relatievermogensrecht, samenlevingsvormen en
vermogensrechtelijke gevolgen en gezinsbeschermde
maatregelen
Huwelijk
Huwelijk kan worden aangegaan door 2 personen van verschillend of gelijk
geslacht (Art 1:30 BW)
Huwelijk = duurzame levensverbintenis tussen 2 personen,
o Voor 01-01-2018 = algehele gemeenschap van goederen
o Vanaf 01-01-2018 = beperkte gemeenschap van goederen
Vereisten tot aangaan van huwelijk kunnen worden onderverdeeld in 2
groepen: materiele en formele vereisten = formaliteiten die aan voltrekking van
het huwelijk moeten voorafgaan, en huwelijksvoltrekking zelf (art 1:44-49a en
1:58-68)
Materiele vereisten:
1. Leeftijdsvereiste = leeftijd van 18 jaar bereikt Art 1:31 BW
2. Geen gestoorde geestvermogens = geestvermogens van partij mogen
niet zodanig gestoord zijn, dat deze niet in staat is haar wil te bepalen of
de betekenis van haar verklaring te begrijpen Art 1:32.
o Men moet feitelijke bekwaam zijn om rechtsgeldig een huwelijk te
kunnen aangaan (3:59 jo. 3:33 en 3:34)
Wegens geestelijke toestand onder curatele art 1:378 lid 1
aanhef en onder a = toestemming nodig van kantonrechter
voor rechtsgeldig huwelijk (1:38)
3. Verbod van bi- en polygamie = aanstaande echtgenoten moeten
ongehuwd zijn. 1:33 bepaalt dat een persoon slechts met 1 andere
persoon tegelijkertijd huwelijk verbonden kan zijn.
4. Toestemmingsvereiste = sommige gevallen is vereist om toestemming
te geven 1:37-39. Deze bepalingen ook van belang ingeval huwelijkse
voorwaarden worden gemaakt of gewijzigd (1:117)
o Curatele wegens gewoonte drank- of drugsgebruik (1:378 lid 1
aanhef en onder b) bekwaam tot verrichten van familierechtelijke
handelingen (1:382), waaronder aangaan van huwelijk
o Curatele wegens lichamelijk of geestelijke toestand (1:378 lid 1
aanhef en onder a) onbekwaam tot aangaan van huwelijk, maar
kan met toestemming van kantonrechter (1:38).
o Termijn hoger beroep is 14 dagen en kan gedurende die termijn
beschikking die rechter verleende toestemming inhoudt, niet
worden ten uitvoer gelegd (1:39 lid 1)
5. Geen te nauwe bloedverwantschap = huwelijk mag niet worden
gesloten tussen, hetzij van nature hetzij familierechtelijke, bestaande in
opgaande en in nederdalende lijn of als broers, zussen. 1:41 lid 1
6. Geen geregistreerd partnerschap bestaan 1:42
Formaliteiten die voltrekking van huwelijk moeten voorafgaan (formele)
belangrijkste = kenbaar maken van voornemen van aanstaande echtgenoten
om in huwelijk te treden (1:44 lid 1)
A-j kent opsomming gegevens die zij aan ambtenaar burgerlijke stand moeten
verstrekken
Als het gaat om iemand die wil hertrouwen, het gezag heeft over kinderen uit
vorig huwelijk, geeft ABS van dit voornemen onverwijld kennis aan rechtbank van
woonplaats van ouder die met gezag is belast (1:48)
2
, Het geregistreerd partnerschap
GP is door de wet geregeld leefvorm tussen 2 personen met zoveel mogelijk
dezelfde rechtsgevolgen als het huwelijk, bijv.:
- Afstammingsrechtelijke gevolgen
- Gezagsrechtelijke gevolgen Art 1:253aa en 253sa
1:80a heeft betrekking op voorwaarden, Art 1:8-b op rechtsgevolgen voor
verhouding tussen geregistreerde partners onderling
1:80c – 1:80g einde van GP
Verschillen GP en huwelijk:
- Huwelijk en GP van 2 mannen hebben in tegenstelling geen
afstammingsrechtelijke gevolgen
- bij GP wordt inhoud van verklaring aan partners gelaten
o Huwelijk geldt ja-woord (1:67 lid 1)
- Art 1:68 betreffende godsdienstige plechtigheden gelden wel voor
huwelijk, niet voor GP
- Rechtelijke tussenkomst bij ontbinding GP is slechts vereist bij eenzijdig
verzoek, niet bij wederzijds goedvinden
- Scheiding van tafel en bed slechts mogelijk bij huwelijk, niet bij GP
Samenwonen zonder of met enige juridische regeling (samenlevingscontract
en/of testament). Samenlevingsovereenkomst (titel 6, 7 en 8 van boek 1 BW):
- Geen gemeenschappelijk inkomen en vermogen
- Bij beëindiging geen partneralimentatie
- Erkennen voor juridisch vaderschap
- Gezag moet verzocht/aangevraagd worden
- Geslachtsnaam mag niet aangenomen worden
- Erf niet van elkaar, tenzij opgenomen in testament
Inhoud van de wettelijke regeling voorwaarden registratie GP opgenomen
in 1:80a:
- Een persoon kan tegelijkertijd slechts met 1 andere persoon GP aangaan
(1:80a lid 1)
- Huwelijk en GP sluiten elkaar uit (1:80a lid 2)
Wijze van registratie is geregeld in 1:80a lid 3:
- Geschiedt bij akte van registratie van partnerschap, opgemaakt door een
ABS
- Gaat om authentieke akte met dezelfde bewijskracht als huwelijksakte
(1:22 lid 3 BW i.v.m. 151, 157 en 160 Rv)
Art 1:80b op GP de titels 1.6 en 1.8 van overeenkomstige toepassing zijn met
uitzondering van het omtrent scheiding van tafel en bed bepaalde.
- Regels omtrent kosten van huishouding gelden ook, behoudens een
afwijkende regeling bij schriftelijke overeenkomst (1:84)
- Ook GP zijn onder andere hoofdelijk aansprakelijk voor schulden die zijn
aangegaan ten behoeve van zogenaamd ‘gewone’ gang van huishouding
(1:85 jo. 6:6 lid 2)
Einde van GP art 1:80c – 80g BW
Belangrijkste verschillen tussen 1:80c en 1:149 = mogelijkheid van
beëindiging zonder rechtelijke tussenkomst bij huwelijk ontbreekt.
3
keuzeblok Familievermogensrecht
Inhoudsopgave
Week 2: Inleiding relatievermogensrecht, samenlevingsvormen en
vermogensrechtelijke gevolgen en gezinsbeschermde maatregelen.................2
Huwelijk.......................................................................................................................... 2
Het geregistreerd partnerschap......................................................................................3
Huwelijks- en partnerschapsvermogensrecht.................................................................4
Week 3: Rechtsgevolgen aangaan huwelijk/geregistreerd partnerschap of
samenlevingsovereenkomst; wettelijke algehele en beperkte gemeenschap van
goederen; huwelijkse voorwaarden; aansprakelijkheid, draagplicht, verhaal
voor door partners aangegane rechtshandelingen...........................................7
Kosten van huishouding.................................................................................................. 7
Wettelijke gemeenschap van goederen..........................................................................8
Aanbreng ten huwelijk; bewijsregeling...........................................................................9
Week 4: Bestuursregeling, vervolg aansprakelijkheid, draagplicht, verhaal en
beperking handelingsbevoegdheid..................................................................9
Bestuur........................................................................................................................... 9
Beperking van handelingsbevoegdheid........................................................................10
Week 5: Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden....................11
Huwelijkse voorwaarden in het algemeen....................................................................11
Keuzestelsels................................................................................................................ 12
Week 6 : Ontbinding huwelijk/geregistreerd partnerschap, einde
samenlevingsovereenkomst; Afwikkeling ontbinding huwelijk/geregistreerd
partnerschap en einde samenwoning, echtscheidingsconvenant,
pensioenrechten, reprise en récompense bij echtscheiding en GP...................14
Ontbinding, vereffening en verdeling...........................................................................14
Duurzame ontwrichting................................................................................................16
Alimentatie................................................................................................................... 16
Bijzondere bepalingen.................................................................................................. 17
1
,Week 2: Inleiding relatievermogensrecht, samenlevingsvormen en
vermogensrechtelijke gevolgen en gezinsbeschermde
maatregelen
Huwelijk
Huwelijk kan worden aangegaan door 2 personen van verschillend of gelijk
geslacht (Art 1:30 BW)
Huwelijk = duurzame levensverbintenis tussen 2 personen,
o Voor 01-01-2018 = algehele gemeenschap van goederen
o Vanaf 01-01-2018 = beperkte gemeenschap van goederen
Vereisten tot aangaan van huwelijk kunnen worden onderverdeeld in 2
groepen: materiele en formele vereisten = formaliteiten die aan voltrekking van
het huwelijk moeten voorafgaan, en huwelijksvoltrekking zelf (art 1:44-49a en
1:58-68)
Materiele vereisten:
1. Leeftijdsvereiste = leeftijd van 18 jaar bereikt Art 1:31 BW
2. Geen gestoorde geestvermogens = geestvermogens van partij mogen
niet zodanig gestoord zijn, dat deze niet in staat is haar wil te bepalen of
de betekenis van haar verklaring te begrijpen Art 1:32.
o Men moet feitelijke bekwaam zijn om rechtsgeldig een huwelijk te
kunnen aangaan (3:59 jo. 3:33 en 3:34)
Wegens geestelijke toestand onder curatele art 1:378 lid 1
aanhef en onder a = toestemming nodig van kantonrechter
voor rechtsgeldig huwelijk (1:38)
3. Verbod van bi- en polygamie = aanstaande echtgenoten moeten
ongehuwd zijn. 1:33 bepaalt dat een persoon slechts met 1 andere
persoon tegelijkertijd huwelijk verbonden kan zijn.
4. Toestemmingsvereiste = sommige gevallen is vereist om toestemming
te geven 1:37-39. Deze bepalingen ook van belang ingeval huwelijkse
voorwaarden worden gemaakt of gewijzigd (1:117)
o Curatele wegens gewoonte drank- of drugsgebruik (1:378 lid 1
aanhef en onder b) bekwaam tot verrichten van familierechtelijke
handelingen (1:382), waaronder aangaan van huwelijk
o Curatele wegens lichamelijk of geestelijke toestand (1:378 lid 1
aanhef en onder a) onbekwaam tot aangaan van huwelijk, maar
kan met toestemming van kantonrechter (1:38).
o Termijn hoger beroep is 14 dagen en kan gedurende die termijn
beschikking die rechter verleende toestemming inhoudt, niet
worden ten uitvoer gelegd (1:39 lid 1)
5. Geen te nauwe bloedverwantschap = huwelijk mag niet worden
gesloten tussen, hetzij van nature hetzij familierechtelijke, bestaande in
opgaande en in nederdalende lijn of als broers, zussen. 1:41 lid 1
6. Geen geregistreerd partnerschap bestaan 1:42
Formaliteiten die voltrekking van huwelijk moeten voorafgaan (formele)
belangrijkste = kenbaar maken van voornemen van aanstaande echtgenoten
om in huwelijk te treden (1:44 lid 1)
A-j kent opsomming gegevens die zij aan ambtenaar burgerlijke stand moeten
verstrekken
Als het gaat om iemand die wil hertrouwen, het gezag heeft over kinderen uit
vorig huwelijk, geeft ABS van dit voornemen onverwijld kennis aan rechtbank van
woonplaats van ouder die met gezag is belast (1:48)
2
, Het geregistreerd partnerschap
GP is door de wet geregeld leefvorm tussen 2 personen met zoveel mogelijk
dezelfde rechtsgevolgen als het huwelijk, bijv.:
- Afstammingsrechtelijke gevolgen
- Gezagsrechtelijke gevolgen Art 1:253aa en 253sa
1:80a heeft betrekking op voorwaarden, Art 1:8-b op rechtsgevolgen voor
verhouding tussen geregistreerde partners onderling
1:80c – 1:80g einde van GP
Verschillen GP en huwelijk:
- Huwelijk en GP van 2 mannen hebben in tegenstelling geen
afstammingsrechtelijke gevolgen
- bij GP wordt inhoud van verklaring aan partners gelaten
o Huwelijk geldt ja-woord (1:67 lid 1)
- Art 1:68 betreffende godsdienstige plechtigheden gelden wel voor
huwelijk, niet voor GP
- Rechtelijke tussenkomst bij ontbinding GP is slechts vereist bij eenzijdig
verzoek, niet bij wederzijds goedvinden
- Scheiding van tafel en bed slechts mogelijk bij huwelijk, niet bij GP
Samenwonen zonder of met enige juridische regeling (samenlevingscontract
en/of testament). Samenlevingsovereenkomst (titel 6, 7 en 8 van boek 1 BW):
- Geen gemeenschappelijk inkomen en vermogen
- Bij beëindiging geen partneralimentatie
- Erkennen voor juridisch vaderschap
- Gezag moet verzocht/aangevraagd worden
- Geslachtsnaam mag niet aangenomen worden
- Erf niet van elkaar, tenzij opgenomen in testament
Inhoud van de wettelijke regeling voorwaarden registratie GP opgenomen
in 1:80a:
- Een persoon kan tegelijkertijd slechts met 1 andere persoon GP aangaan
(1:80a lid 1)
- Huwelijk en GP sluiten elkaar uit (1:80a lid 2)
Wijze van registratie is geregeld in 1:80a lid 3:
- Geschiedt bij akte van registratie van partnerschap, opgemaakt door een
ABS
- Gaat om authentieke akte met dezelfde bewijskracht als huwelijksakte
(1:22 lid 3 BW i.v.m. 151, 157 en 160 Rv)
Art 1:80b op GP de titels 1.6 en 1.8 van overeenkomstige toepassing zijn met
uitzondering van het omtrent scheiding van tafel en bed bepaalde.
- Regels omtrent kosten van huishouding gelden ook, behoudens een
afwijkende regeling bij schriftelijke overeenkomst (1:84)
- Ook GP zijn onder andere hoofdelijk aansprakelijk voor schulden die zijn
aangegaan ten behoeve van zogenaamd ‘gewone’ gang van huishouding
(1:85 jo. 6:6 lid 2)
Einde van GP art 1:80c – 80g BW
Belangrijkste verschillen tussen 1:80c en 1:149 = mogelijkheid van
beëindiging zonder rechtelijke tussenkomst bij huwelijk ontbreekt.
3
