Hoorcollege 1: Methodologie
Determinant (oorzaak) van gezondheid: preventieve maatregel, oefening, risicofactor of lifestyle.
Uitkomst (gevolg) van gezondheid: incidentie/prevalentie van een aandoening, verbetering, genezing of
mortaliteit.
Hoe sterk is het bewijs van het artikel? Je kijkt naar twee stappen:
- Levels of evidence (ladder van bewijs) gebaseerd op het studiedesign (HC1)
- Kwaliteit van de evidence gebaseerd op interne validiteit (HC2 en HC3)
Levels of evidence (lader van bewijs): Hiërarchie van designs: voor onderzoek over een causaal verband
niet alle evidentie komt in dezelfde vorm en kwaliteit op ons af!
Onderaan de piramide heeft de laagste bewijskracht
Secundair onderzoek: auteurs maken gebruik van bestaande studies (systematic review)
Bewijskracht is groter want in zo’n review laten meerdere onderzoeken hetzelfde effect zien.
Primair onderzoek: zelf data verzameld en geanalyseerd. Dit onderzoek wordt weer verdeeld in delen:
● Experimenteel: Randomized Control Trials
● Observationeel: Cohort Studies, Case-control en Cross-sectional studies
● Case series
Beschrijvend onderzoeksvraag (descriptive): richten op frequentie van uitkomstmaat: absolute
aantallen/incidentie. Voorbeeld: Hoe actief is de Nederlandse bevolking? & Prevalentie van depressie in
Nederlandse bevolking?
Verkennend onderzoeksvraag (analytical): samenhang determinant en uitkomstmaat verkennen (analytical
studies) Voorbeeld: Bestaat er een verband tussen de … en …?
Toetsend onderzoeksvraag (experimental): oorzaak/gevolg causaliteit. Onderzoekers hebben al een idee: een
hypothese. Voorbeeld:Meer beweging verlaagt de symptomen van depressie & Door regelmatig sporten kunnen
mensen met autisme beter communiceren.
Evidence-based practice (EBP) is het uitvoeren van een handeling door een beroepsbeoefenaar op zo'n wijze
dat de uitvoering is gebaseerd op de best beschikbare informatie over doelmatigheid en doeltreffendheid.
Evidence Based Practice heeft drie belangrijke informatiebronnen: wetenschappelijke studies, voorkeur +
belangen van de doelgroep en specialistenadvies + praktijkervaring
Een praktijkvoering waar de beroepsbeoefenaar zich bij elke beslissing bewust is:
, ● Of er bewijsmateriaal (evidence) is om deze beslissing te ondersteunen
● Hoe sterk dit bewijsmateriaal is
Evidence-based practice
➢ Op basis van een vraag vanuit de praktijk
➢ Verzamelen en selecteren van publicaties
➢ Analyseren van methodologische kwaliteit (welke selecteer je)
➢ Integreren van resultaten
➢ Samenvatten tot 1 resultaat en teruggeven aan de praktijk
Wetenschappelijk materiaal
Ook al is iets gepubliceerd, het moet wel gecontroleerd worden, waarom is dat:
➢ 28.100 peer-reviewed journals (in 2014)
➢ Toename van ‘predatory’ of ‘fake’ wetenschappelijke tijdschriften = veel publicaties van lage kwaliteit
○ meer commercieel dan wetenschappelijk
➢ Kritisch lezen van wetenschappelijke literatuur is een academische vaardigheid.
Wetenschappelijk materiaal: zoeken op pubmed. Om te selecteren welke je moet nemen kijk naar:
● De opzet/organisatie/design van de studie
○ Experimentele studie = randomized to one of two groups
○ Cohort studie = langere tijd mensen volgen
Studie 1: Experimental design
Randomisatie = random verdelen, niet gekozen door iemand, toeval. Zorgt ervoor dat de twee groepen voor de
interventies vergelijkbaar zijn.
Indexgroep - blootgesteld
Referentiegroep - niet-blootgesteld
Er wordt onderzocht of pre- post metingen in de indexgroep anders zijn
dan in de referentiegroep.
Deze grafiek laat de verschilscore zien tussen de pre- en postmeting.
Hoe negatiever, hoe meer de depressie afneemt.
Studie 2: Cohort design
Representatieve groep
Onderzoeken naar een samenhang tussen begin en 20 jaar later. Begin lichamelijke activiteit gemeten en 20 jaar
later de mate van depressie.
Groep met weinig inclusiecriteria geselecteerd (mensen tussen 9-15 jaar) en 20 jaar later (mensen werden toen
tussen 29-35 jaar) werd gekeken of deze mensen depressie hadden.
Determinant (oorzaak) van gezondheid: preventieve maatregel, oefening, risicofactor of lifestyle.
Uitkomst (gevolg) van gezondheid: incidentie/prevalentie van een aandoening, verbetering, genezing of
mortaliteit.
Hoe sterk is het bewijs van het artikel? Je kijkt naar twee stappen:
- Levels of evidence (ladder van bewijs) gebaseerd op het studiedesign (HC1)
- Kwaliteit van de evidence gebaseerd op interne validiteit (HC2 en HC3)
Levels of evidence (lader van bewijs): Hiërarchie van designs: voor onderzoek over een causaal verband
niet alle evidentie komt in dezelfde vorm en kwaliteit op ons af!
Onderaan de piramide heeft de laagste bewijskracht
Secundair onderzoek: auteurs maken gebruik van bestaande studies (systematic review)
Bewijskracht is groter want in zo’n review laten meerdere onderzoeken hetzelfde effect zien.
Primair onderzoek: zelf data verzameld en geanalyseerd. Dit onderzoek wordt weer verdeeld in delen:
● Experimenteel: Randomized Control Trials
● Observationeel: Cohort Studies, Case-control en Cross-sectional studies
● Case series
Beschrijvend onderzoeksvraag (descriptive): richten op frequentie van uitkomstmaat: absolute
aantallen/incidentie. Voorbeeld: Hoe actief is de Nederlandse bevolking? & Prevalentie van depressie in
Nederlandse bevolking?
Verkennend onderzoeksvraag (analytical): samenhang determinant en uitkomstmaat verkennen (analytical
studies) Voorbeeld: Bestaat er een verband tussen de … en …?
Toetsend onderzoeksvraag (experimental): oorzaak/gevolg causaliteit. Onderzoekers hebben al een idee: een
hypothese. Voorbeeld:Meer beweging verlaagt de symptomen van depressie & Door regelmatig sporten kunnen
mensen met autisme beter communiceren.
Evidence-based practice (EBP) is het uitvoeren van een handeling door een beroepsbeoefenaar op zo'n wijze
dat de uitvoering is gebaseerd op de best beschikbare informatie over doelmatigheid en doeltreffendheid.
Evidence Based Practice heeft drie belangrijke informatiebronnen: wetenschappelijke studies, voorkeur +
belangen van de doelgroep en specialistenadvies + praktijkervaring
Een praktijkvoering waar de beroepsbeoefenaar zich bij elke beslissing bewust is:
, ● Of er bewijsmateriaal (evidence) is om deze beslissing te ondersteunen
● Hoe sterk dit bewijsmateriaal is
Evidence-based practice
➢ Op basis van een vraag vanuit de praktijk
➢ Verzamelen en selecteren van publicaties
➢ Analyseren van methodologische kwaliteit (welke selecteer je)
➢ Integreren van resultaten
➢ Samenvatten tot 1 resultaat en teruggeven aan de praktijk
Wetenschappelijk materiaal
Ook al is iets gepubliceerd, het moet wel gecontroleerd worden, waarom is dat:
➢ 28.100 peer-reviewed journals (in 2014)
➢ Toename van ‘predatory’ of ‘fake’ wetenschappelijke tijdschriften = veel publicaties van lage kwaliteit
○ meer commercieel dan wetenschappelijk
➢ Kritisch lezen van wetenschappelijke literatuur is een academische vaardigheid.
Wetenschappelijk materiaal: zoeken op pubmed. Om te selecteren welke je moet nemen kijk naar:
● De opzet/organisatie/design van de studie
○ Experimentele studie = randomized to one of two groups
○ Cohort studie = langere tijd mensen volgen
Studie 1: Experimental design
Randomisatie = random verdelen, niet gekozen door iemand, toeval. Zorgt ervoor dat de twee groepen voor de
interventies vergelijkbaar zijn.
Indexgroep - blootgesteld
Referentiegroep - niet-blootgesteld
Er wordt onderzocht of pre- post metingen in de indexgroep anders zijn
dan in de referentiegroep.
Deze grafiek laat de verschilscore zien tussen de pre- en postmeting.
Hoe negatiever, hoe meer de depressie afneemt.
Studie 2: Cohort design
Representatieve groep
Onderzoeken naar een samenhang tussen begin en 20 jaar later. Begin lichamelijke activiteit gemeten en 20 jaar
later de mate van depressie.
Groep met weinig inclusiecriteria geselecteerd (mensen tussen 9-15 jaar) en 20 jaar later (mensen werden toen
tussen 29-35 jaar) werd gekeken of deze mensen depressie hadden.
