Samenvatting criminologie minor werken in gedwongen kader, behaald cijfer 8.7

Week 1: Inleiding criminologie en organisatie van veiligheid
Criminologie: wetenschap die crimineel/strafbaar gedrag, de aard en achtergrond van criminelen en
de wijze waarop de overheid en de maatschappij hierop reageert bestudeert

4 belangrijke vragen in de criminologie:

1) Wat is criminaliteit?
2) Wie overtreedt de regels en wie niet?
3) Hoe wordt op criminaliteit gereageerd?
4) Wie zijn de slachtoffers van criminaliteit?
 Reactie op criminaliteit is de toepassing van het strafrecht

Strafrechtelijk systeem: het geheel van organisaties en personen dat bepaalt welke gedragingen
strafbaar zijn en zorg draagt voor de opsporing, vervolging en berechting en voor de
tenuitvoerlegging van opgelegde straffen

Belangrijkste onderdelen strafrechtelijk systeem:

- Strafwetgever
- Politie en andere instanties met opsporingsbevoegdheid
- Openbaar Ministerie
- Rechters
- Gevangeniswezen
- Reclassering

Taken politie:

- Hulpverlening
- Handhaving (openbare orde en opsporing van strafbare feiten)

Taken openbaar ministerie:

- Leiding geven aan politie
- Vervolging van verdachten (sepot, strafbeschikking zonder rechtbank en geldboete of
taakstraf)
- Toezicht op de tenuitvoerlegging van straffen, maatregelen en opgelegde voorwaarden

Rechterlijke macht:

- Zijn de ten laste gelegde strafbare feiten wettig en overtuigend bewezen
- Wat is de schuld/het aandeel van de verdachte
- Welke straf of maatregel dient opgelegd te worden

Selectiviteit in de strafrechtspleging: het verschijnsel dat niet-toevallige factoren bepalen welke
natuurlijke of rechtspersonen uit het totaal van wetsovertreders in aanraking komen met politie
en/of justitie

1) Selectiviteit door capaciteitsgebrek: het onvermogen van politie en justitie om alle zaken die
aan hen worden voorgelegd, optimaal te behandelen; hier is niet genoeg capaciteit voor
2) Selectiviteit door regionale verschillen: verschillen in het gevoerde beleid met betrekking tot
de opsporing, vervolging en berechting in de verschillende regio’s

, 3) Selectiviteit naar groepskenmerken: het anders afdoen van gelijke zaken vanwege bepaalde
groepskenmerken van de dader, rechter wordt geacht rekening te houden met de persoon
van de verdachte

Week 2: oorzaken vanuit economisch en sociologisch perspectief
Oorzaken vanuit economisch perspectief:

 Rationele keuze theorie: deze theorie gaat ervanuit dat iemand uit vrije wil een delict pleegt
waarbij het strafrisico wordt afgewogen, dus de pakkans en strafmaat. Mensen maken een
bewuste keuze waarbij alle opties rationeel worden afgewogen
- Afweging kosten en baten: wat kost het me en wat levert het me op, hoe zwaar is de straf die
kan worden opgelegd en is dit het risico waard, hoe groot is de kans dat ik gepakt wordt
- Individuele (economische) bewuste keuze
- Beslissing die vooraf genomen wordt, lang over nagedacht

Bijvoorbeeld drugshandel

 Gelegenheidstheorie(routine activity): kans op deelname aan criminele activiteiten wordt
groter als de gelegenheid groot is; gelegenheid maakt de dief (meer een spontane actie, is
niet van te voren gepland maar gebeurt tijdens dagelijkse handelingen)

Niveau van criminaliteit wordt hierbij bepaald door 3 factoren:

1) Aanwezigheid van potentiële daders
2) Aanwezigheid van geschikte doelwitten
3) Afwezigheid van voldoende bewaking

Bijvoorbeeld een pakketbezorger wil snel een pakketje bezorgen en laat de bus open staan, en dan
neemt iemand de bus vol pakketten mee. Of iemand die bij de zelfscankassa’s steelt als het druk is en
er is weinig bewaking.

 Als er voorbereiding aan vooraf is gegaan en er is over nagedacht is het geen
gelegenheidstheorie maar rationele keuze theorie

Oorzaken vanuit sociologisch perspectief:

 Anomie en straintheorieën: als je je niet gewaardeerd voelt kun je frustratie krijgen omdat je
iets wilt niet bereiken wat niet lukt. Hierdoor ervaar je strain(innerlijke spanning) en anomie
(normloosheid). Dus als het niet lukt om te bereiken wat je wil op een legale manier is de
verleiding groot om het te doen op een illegale manier. (dit komt ook vaak voor bij bepaalde
groeperingen, delinquente subculturen)
 Sociale controletheorieën(Hirschi): crimineel gedrag kan worden voorkomen door het
hebben van bindingen met de maatschappij. Als je bepaalde bindingen met de
samenleving/maatschappij niet hebt dan is de kans groter dat je crimineel gedrag vertoont.
En hoe meer bindingen je wel hebt met de samenleving, hoe kleiner de kans is op crimineel
gedrag.

4 bindingen: (bijv. bindingen door school, werk, sport)

1) Gehechtheid
2) Betrokkenheid
3) Gebondenheid
4) Normen en waarden