COMPLETE SAMENVATTING
GZW1021 Een Leven Lang Gezond
Samenvatting gemaakt in schooljaar 2018/2019
Inclusief uitwerking alle taken, kritisch lezen opdracht, colleges, opdrachten training
Levensloop en Gezondheid, samenvatting Verdieping Biologie en voorbeeld Take Home Toets
Ilse Nadort
,Inhoudsopgave
1. Uitwerking Taken (+ kritisch lezen opdracht).................................................................................. 2
2. Uitwerking Colleges ..................................................................................................................... 121
3. Opdrachten Training Levensloop en Gezondheid ....................................................................... 127
4. Samenvatting Verdieping Biologie .............................................................................................. 145
5. Voorbeeld Take Home Toets ....................................................................................................... 197
1
, 1. Uitwerking Taken (+ kritisch lezen opdracht)
Taak 1: Wie is gezond?
Probleemstelling: Hoe verandert de definitie van gezondheid door de tijd heen?
Leerdoel 1: Wat zijn de definities van gezondheid van de WHO en Huber?
In 1948 werd de World Health Organization (WHO) opgericht, als onderdeel van de Verenigde
Naties. De volgende definitie van gezondheid hielden zij aan:
‘’een toestand van volledig fysiek, mentaal en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van
ziekte’’
De WHO zette meer het stimuleren van gezondheid en het voorkomen van ziekte centraal en minder
het genezen van ziekte. Gezondheid moest geen levensdoel zijn, maar de bron voor het alledaagse
leven. De WHO ontwikkelde verschillende classificatie systemen om ziekte en gezondheid te meten.
Een voorbeeld hiervan is het ICP model waarbij gezondheid wordt bepaald door de
gezondheidsconditie en sociale en persoonlijke factoren mee te nemen. Dit is een objectieve maat
voor gezondheid.
Huber uitte kritiek op de oude definitie van de WHO en introduceerde daarom in 2014 de volgende
definitie van gezondheid waarin regie centraal staat:
‘’niet afwezigheid van ziekte maar het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren
(veerkracht), in het licht van de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’’
Huber stelde na een vervolgonderzoek 6 pijlers op voor positieve gezondheid waaraan weer 32
verschillende aspecten zijn verbonden:
2
, Leerdoel 2: Wat zijn de verschillen tussen deze definities?
De definitie van de WHO vat gezondheid op als een statisch gegeven, terwijl de definitie van Huber
meer dynamisch is, het kan per dag verschillen. Bij Huber staat het omgaan met je gezondheid/ziekte
centraal, terwijl het bij de WHO meer gaat om je toestand en niet hoe je hiermee omgaat.
De overeenkomst tussen deze twee definities is dat bij beide definities wordt gekeken naar
gezondheid op fysiek, psychisch en sociaal gebied.
Leerdoel 3: Welke kritiek is er op de definitie van de WHO?
Volgens Huber was gezondheid door deze definitie nauwelijks te bereiken voor mensen. En
daarnaast was het niet mogelijk om in haar onderzoek de juiste conclusies te trekken, omdat een
toestand van volledig welbevinden niet te meten is. Bovendien wordt deze definitie niet gekeken hoe
met gezondheid wordt omgegaan, terwijl veerkracht erg belangrijk is bij het ervaren van gezondheid.
Als laatste gaat deze definitie uit van een statistisch gegeven, terwijl gezondheid kan worden gezien
als iets dynamisch.
Leerdoel 4: Welke kritiek is er op de definitie van Huber?
Positief aan deze definitie: het benadrukt dat mensen een eigen rol spelen in het managen van hun
gezondheid.
Negatief aan deze definitie: het is verwarrend, want mensen kunnen op een gezonde en ongezonde
manier omgaan met hun (on)gezondheid en het hangt dus af van de beoordelaar of mensen als
gezond of als ongezond worden beoordeeld. Dit is daardoor ook lastig te meten, want wanneer is
iemand goed aangepast? Het lijkt alsof het begrip gezondheid het hele leven bevat. Gezondheid als
toestand en gezondheid als gedrag worden hier verward met elkaar.
Leerdoel 5: Wat zijn de definities van salutogenesis, sense of coherence en
veerkracht?
Antonovsky (1923-1944) introduceerde een nieuwe kijk op gezondheid. Hij vroeg zich af waarom de
ene mens kan overleven en onverwacht gezond kan zijn als het dezelfde barre omstandigheden moet
doorstaan als iemand die hier juist ziek van wordt. Hij introduceerde een nieuw begrip:
salutogenesis. Salotugenesis is het omgekeerde van pathogenese.
Salutogenesis = genereren van gezondheid waarbij het gaat om factoren die gezondheid en welzijn
stimuleren in plaats van factoren die ziekte veroorzaken.
Door zijn onderzoek vond hij uit dat er een sterke verbinding is tussen het lichaam en geest, waarbij
iemand het gevoel moet hebben dat er een samenhang (Sense of Coherence) in zichzelf en in het
leven is.
De Sense of Coherence draait om de volgende drie aspecten:
1. Begrijpen
Het gevoel een situatie of gebeurtenis te kunnen doorzien, of indien dat niet het geval is,
stappen te kunnen zetten om de noodzakelijke informatie hiervoor te verkrijgen.
2. Beïnvloeden
Genoeg vermogens hebben om zelf invloed op de situatie uit te kunnen oefenen of om de
hiervoor benodigde vaardigheden aan te leren.
3. Betekenisvol
Het vertrouwen hebben dat het de moeite waard is om betrokken te zijn en te investeren.
Hoe groter je Sense of Coherence, hoe groter je veerkracht (resilience) en hoe beter je met dingen
om kunt gaan.
3
GZW1021 Een Leven Lang Gezond
Samenvatting gemaakt in schooljaar 2018/2019
Inclusief uitwerking alle taken, kritisch lezen opdracht, colleges, opdrachten training
Levensloop en Gezondheid, samenvatting Verdieping Biologie en voorbeeld Take Home Toets
Ilse Nadort
,Inhoudsopgave
1. Uitwerking Taken (+ kritisch lezen opdracht).................................................................................. 2
2. Uitwerking Colleges ..................................................................................................................... 121
3. Opdrachten Training Levensloop en Gezondheid ....................................................................... 127
4. Samenvatting Verdieping Biologie .............................................................................................. 145
5. Voorbeeld Take Home Toets ....................................................................................................... 197
1
, 1. Uitwerking Taken (+ kritisch lezen opdracht)
Taak 1: Wie is gezond?
Probleemstelling: Hoe verandert de definitie van gezondheid door de tijd heen?
Leerdoel 1: Wat zijn de definities van gezondheid van de WHO en Huber?
In 1948 werd de World Health Organization (WHO) opgericht, als onderdeel van de Verenigde
Naties. De volgende definitie van gezondheid hielden zij aan:
‘’een toestand van volledig fysiek, mentaal en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van
ziekte’’
De WHO zette meer het stimuleren van gezondheid en het voorkomen van ziekte centraal en minder
het genezen van ziekte. Gezondheid moest geen levensdoel zijn, maar de bron voor het alledaagse
leven. De WHO ontwikkelde verschillende classificatie systemen om ziekte en gezondheid te meten.
Een voorbeeld hiervan is het ICP model waarbij gezondheid wordt bepaald door de
gezondheidsconditie en sociale en persoonlijke factoren mee te nemen. Dit is een objectieve maat
voor gezondheid.
Huber uitte kritiek op de oude definitie van de WHO en introduceerde daarom in 2014 de volgende
definitie van gezondheid waarin regie centraal staat:
‘’niet afwezigheid van ziekte maar het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren
(veerkracht), in het licht van de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’’
Huber stelde na een vervolgonderzoek 6 pijlers op voor positieve gezondheid waaraan weer 32
verschillende aspecten zijn verbonden:
2
, Leerdoel 2: Wat zijn de verschillen tussen deze definities?
De definitie van de WHO vat gezondheid op als een statisch gegeven, terwijl de definitie van Huber
meer dynamisch is, het kan per dag verschillen. Bij Huber staat het omgaan met je gezondheid/ziekte
centraal, terwijl het bij de WHO meer gaat om je toestand en niet hoe je hiermee omgaat.
De overeenkomst tussen deze twee definities is dat bij beide definities wordt gekeken naar
gezondheid op fysiek, psychisch en sociaal gebied.
Leerdoel 3: Welke kritiek is er op de definitie van de WHO?
Volgens Huber was gezondheid door deze definitie nauwelijks te bereiken voor mensen. En
daarnaast was het niet mogelijk om in haar onderzoek de juiste conclusies te trekken, omdat een
toestand van volledig welbevinden niet te meten is. Bovendien wordt deze definitie niet gekeken hoe
met gezondheid wordt omgegaan, terwijl veerkracht erg belangrijk is bij het ervaren van gezondheid.
Als laatste gaat deze definitie uit van een statistisch gegeven, terwijl gezondheid kan worden gezien
als iets dynamisch.
Leerdoel 4: Welke kritiek is er op de definitie van Huber?
Positief aan deze definitie: het benadrukt dat mensen een eigen rol spelen in het managen van hun
gezondheid.
Negatief aan deze definitie: het is verwarrend, want mensen kunnen op een gezonde en ongezonde
manier omgaan met hun (on)gezondheid en het hangt dus af van de beoordelaar of mensen als
gezond of als ongezond worden beoordeeld. Dit is daardoor ook lastig te meten, want wanneer is
iemand goed aangepast? Het lijkt alsof het begrip gezondheid het hele leven bevat. Gezondheid als
toestand en gezondheid als gedrag worden hier verward met elkaar.
Leerdoel 5: Wat zijn de definities van salutogenesis, sense of coherence en
veerkracht?
Antonovsky (1923-1944) introduceerde een nieuwe kijk op gezondheid. Hij vroeg zich af waarom de
ene mens kan overleven en onverwacht gezond kan zijn als het dezelfde barre omstandigheden moet
doorstaan als iemand die hier juist ziek van wordt. Hij introduceerde een nieuw begrip:
salutogenesis. Salotugenesis is het omgekeerde van pathogenese.
Salutogenesis = genereren van gezondheid waarbij het gaat om factoren die gezondheid en welzijn
stimuleren in plaats van factoren die ziekte veroorzaken.
Door zijn onderzoek vond hij uit dat er een sterke verbinding is tussen het lichaam en geest, waarbij
iemand het gevoel moet hebben dat er een samenhang (Sense of Coherence) in zichzelf en in het
leven is.
De Sense of Coherence draait om de volgende drie aspecten:
1. Begrijpen
Het gevoel een situatie of gebeurtenis te kunnen doorzien, of indien dat niet het geval is,
stappen te kunnen zetten om de noodzakelijke informatie hiervoor te verkrijgen.
2. Beïnvloeden
Genoeg vermogens hebben om zelf invloed op de situatie uit te kunnen oefenen of om de
hiervoor benodigde vaardigheden aan te leren.
3. Betekenisvol
Het vertrouwen hebben dat het de moeite waard is om betrokken te zijn en te investeren.
Hoe groter je Sense of Coherence, hoe groter je veerkracht (resilience) en hoe beter je met dingen
om kunt gaan.
3
