Inhoudsopgave Samenvatting Arresten IPR
1. W1 Aard & bronnen.....................................................................................................3
1.1. ICJ, North Sea Continental Shelf (Federal Republic of Germany v. Denmark and Federal
Republic of Germany v. Netherlands), Judgment - Merits, 20 februari 1969..............................3
1.2. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United
States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986....................................................................4
1.3. ICJ, Legality of the Use or Threat of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, GA, 8 juli 1996
(advies gevraagd door de VN Algemene Vergadering)...............................................................5
1.4. ICJ, Nuclear Tests (Australia v. France), Judgment - 20 december 1974...............................6
2. W2 Verdragenrecht & doorwerking.............................................................................6
2.1. ICJ, Aegean Sea Continental Shelf (Greece v. Turkey), Jurisdiction of the Court, 19
december 1978..........................................................................................................................6
2.2. ICJ, Maritime Delimitation and Territorial Questions between Quatar and Bahrain (Quatar
v. Bahrain), Jurisdiction and Admissibility, 1 juli 1994................................................................7
2.3. ICJ, The Gabcíkovo-Nagymaros Project (Hungary v. Slovakia), Judgment, 25 september
1997...........................................................................................................................................8
2.4. ICJ, LaGrand (Germany v. United States), Judgment, 27 juni 2001......................................9
2.5. Hoge Raad, NV Nederlandse Spoorwegen tegen Vervoersbond FNV e.a., 30 mei 1986
(“Spoorwegstaking”)................................................................................................................10
2.6. Hoge Raad, Danikovic e.a. tegen Staat der Nederlanden, 29 november 2002 (“NAVO
Aanvallen op Kosovo”).............................................................................................................11
2.7. Hoge Raad, Staat der Nederlanden tegen Nederlandse nietrokersvereniging CAN (Club
Actieve Nietroker), 10 oktober 2014 (“Vrijstelling rookverbod kleine cafés”)..........................12
3. W3 Staten & Afbakening van staatsgezag.................................................................13
3.1. ICJ, Jurisdictional Immunities of the State (Germany v. Italy), Judgment, 3 February 2012
................................................................................................................................................13
3.2. ICJ, The Arrest Warrant of 11 April 2000 (Democratic Republic of the Congo v. Belgium),
Judgment, 14 februari 2002.....................................................................................................14
3.3. Hoge Raad, Oltmans tegen Republiek Suriname, 28 september 1990...............................14
3.4. ICJ, Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian
Territory, Advisory Opinion, 9 juli 2004...................................................................................15
3.5. Gerechtshof Amsterdam, N.V. Koninklijke Paketvaart Maatschappij tegen de Repoeblik
Maloekoe Selatan, 8 februari 1951..........................................................................................16
3.6. Supreme Court of Canada, Certain questions relating to the secession of Quebec from
Canada, 30 september 1996.....................................................................................................16
4. W4 Rechtssubjecten..................................................................................................17
, 4.1. ICJ, Reparation for Injuries Suffered in the Service of the United Nations, Advisory
Opinion, 11 april 1949..............................................................................................................17
4.2. ICJ, Legality of the Use by a State of Nuclear Weapons in Armed Conflict, Advisory
Opinion, 8 juli 1996 (advies gevraagd door de World Health Organization).............................18
4.3. ECHR, Vejdeland and others v Sweden, (Judgment), 9 februari 2012................................19
4.4. ECHR, Christine Goodwin v. United Kingdom (Judgment), 11 juli 2002.............................20
4.5. ECHR, J.K. and others v. Sweden (Judgment), 23 augustus 2016.......................................20
4.6. ECHR, Al-Skeini and others v. United Kingdom (Judgment), 7 juli 2011.............................21
5. W5 Vrede en veiligheid..............................................................................................22
5.1. ICJ, Certain Expenses of the United Nations, Advisory Opinion, 20 juli 1962.....................22
5.2. International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, Prosecutor v. Dusko Tadic a/k/
a "Dule” (Decision on the Defence Motion for the Interlocutory Appeal on Jurisdiction),
Appeals Chamber, 2 oktober 1995...........................................................................................23
5.3. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United
States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986..................................................................24
5.4. ICJ, Armed Activities on the Territory of the Congo (Democratic Republic of the Congo v.
Uganda), Judgment, 19 december 2005...................................................................................25
5.5. Uniting For Peace (1950)...................................................................................................26
5.6. Principles of International Law concerning Friendly Relations and Co-operation among
States in Accordance with the Charter of the United Nations (1970).......................................26
5.7. Irak-Koeweit 660, 678 (1990) en 687 (1991)......................................................................26
5.8. Libië 1973 (2011)...............................................................................................................27
5.9. Centraal-Afrikaanse Republiek 2301 (2016)......................................................................27
6. W6 Aansprakelijkheid................................................................................................27
6.1. ICJ, Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of
Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro) – Judgment, 26 februari 2007 27
6.2. ICJ, United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (United States of America v.
Iran), Judgment – Merits, 24 mei 1980.....................................................................................28
6.3. ICJ, The Corfu Channel (United Kingdom v. Albania), Merits, 9 april 1949.........................29
6.4. ICJ, Questions Relating to the Obligation to Prosecute or Extradite (Belgium v. Senegal),
Judgment, 20 juli 2012.............................................................................................................30
6.5. ICJ, Construction of a road in Costa Rica along the San Juan river (Nicaragua v. Costa Rica),
Judgment, 16 december 2015..................................................................................................31
6.6. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (2015),
Sustainable Development Goals, p. 249...................................................................................32
7. W7 Geschillenbeslechting..........................................................................................32
7.1. ICJ, Interhandel (Switzerland v. United States of America), Judgment - Preliminary
Objections, 21 maart 1959.......................................................................................................32
(2)
, 7.2. ICJ, LaGrand (Germany v. United States), Judgment, 27 juni 2001....................................33
7.3. WTO Appellate Body, United States of America, Import Prohibition Of Certain Shrimp And
Shrimp Products, Report, 12 oktober 1998..............................................................................34
7.4. WTO Appellate Body, European Communities, Measures Affecting Asbestos and Asbestos
Containing Products, Report, 12 maart 2001...........................................................................36
1. W1 AARD & BRONNEN
1.1. ICJ, North Sea Continental Shelf (Federal Republic of Germany v. Denmark and
Federal Republic of Germany v. Netherlands), Judgment - Merits, 20 februari 1969
Essentie: Par 71-74, 77-78 (bundel: p. 382 e.v.)
Kern ontstaan gewoonterecht
Achtergrond
• Denemarken, Duitsland en Nederland hebben grenzen getrokken om hun continentaalplaat
vast te stellen. Nederland en Denemarken willen de grenzen bepalen aan de hand van de
Geneva Continental Shelf Convention, maar Duitsland vindt dat er sprake moet zijn van
gelijke delen.
• Duitsland maakt bezwaar tegen gebruik van het equidistantiebeginsel
• E-beginsel was neergelegd in VN-verdrag uit 1958, door Duitsland ondertekend, maar nooit
geratificeerd
• Denemarken en Nederland claimden dat het tot gewoonterecht was geworden
Belangrijkste vraagstukken
• Aan welke eisen moet statenpraktijk voldoen om relevant te zijn voor de vorming van
internationaal gewoonterecht?
- 2 eisen voor het ontstaan voor het gewoonterecht.
(a) Statenpraktijk (r.o. 73, 74)
• “specially affected states”, “very wide spread and representative”
(r.o. 73)
• Geen bijzondere tijdsduur vereist.
• Die omvangrijk (extensive) is.
- Er moeten voldoende staten meedoen en iedereen moet
bijna hetzelfde naleven
• Vrijwel uniform (virtually uniform) is (r.o. 74)
(3)
, (b) Rechtovertuiging (opinio iuris) (r.o. 77)
• De overtuiging dat men juridisch gebonden is aan deze praktijk.
• De frequentie of zelfs het gebruikelijke karakter van de handeling
is niet voldoende op zichzelf.
1.2. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v.
United States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986
Essentie: par. 178, 183-186, 188-190, 207, 208 (bundel: p. 435 e.v.)
Kern samenloop gewoonterecht en verdragen + voorwaarden gewoonterecht
Achtergrond
• Nicaragua is verwikkeld in een strijd tegen een rebellenleger. De VS leveren steun aan
“Contra Rebellen”
• Nicaragua betoogt voor IGH een schending van o.a. het volkenrechtelijk verbod op
interstatelijk geweld Art. 2 (4) VN-H.
- Verbod op geweldgebruik tussen staten, non use of force, uitzonderingen
• Zelfverdediging
• Veiligheidsraad mandaat
• De VS stelt dat zij de rechtsmacht van het IGH heeft voorbehouden en dat er geen sprake is
van gewoonterecht en dat, als het wel zo is, de VS er niet aan is gebonden.
Belangrijkste vraagstukken
• Verhouding verdragenrecht en internationaal gewoonterecht (R.o. 178)
- Volgens het IGH blijft het gewoonterecht naast het verdragenrecht bestaan, ook al
bevatten de twee dezelfde bepalingen. Als een staat niet aan een verdragsbepaling
kan worden gebonden, kan deze vervolgens wel aan het gewoonterecht worden
gebonden.
- In casu is het geweldsverbod dat is neergelegd in het VN-H gewoonterecht
geworden en is de VS alsnog eraan gebonden.
• Nadere invulling vereisten “statenpraktijk” (R.o. 186)
- Voor wat de criteria van gewoonterecht betreft, moet de staat niet elke keer
compleet handelen volgens de statenpraktijk, maar “in general, be consistent”
met de regels zijn.
(4)
1. W1 Aard & bronnen.....................................................................................................3
1.1. ICJ, North Sea Continental Shelf (Federal Republic of Germany v. Denmark and Federal
Republic of Germany v. Netherlands), Judgment - Merits, 20 februari 1969..............................3
1.2. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United
States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986....................................................................4
1.3. ICJ, Legality of the Use or Threat of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, GA, 8 juli 1996
(advies gevraagd door de VN Algemene Vergadering)...............................................................5
1.4. ICJ, Nuclear Tests (Australia v. France), Judgment - 20 december 1974...............................6
2. W2 Verdragenrecht & doorwerking.............................................................................6
2.1. ICJ, Aegean Sea Continental Shelf (Greece v. Turkey), Jurisdiction of the Court, 19
december 1978..........................................................................................................................6
2.2. ICJ, Maritime Delimitation and Territorial Questions between Quatar and Bahrain (Quatar
v. Bahrain), Jurisdiction and Admissibility, 1 juli 1994................................................................7
2.3. ICJ, The Gabcíkovo-Nagymaros Project (Hungary v. Slovakia), Judgment, 25 september
1997...........................................................................................................................................8
2.4. ICJ, LaGrand (Germany v. United States), Judgment, 27 juni 2001......................................9
2.5. Hoge Raad, NV Nederlandse Spoorwegen tegen Vervoersbond FNV e.a., 30 mei 1986
(“Spoorwegstaking”)................................................................................................................10
2.6. Hoge Raad, Danikovic e.a. tegen Staat der Nederlanden, 29 november 2002 (“NAVO
Aanvallen op Kosovo”).............................................................................................................11
2.7. Hoge Raad, Staat der Nederlanden tegen Nederlandse nietrokersvereniging CAN (Club
Actieve Nietroker), 10 oktober 2014 (“Vrijstelling rookverbod kleine cafés”)..........................12
3. W3 Staten & Afbakening van staatsgezag.................................................................13
3.1. ICJ, Jurisdictional Immunities of the State (Germany v. Italy), Judgment, 3 February 2012
................................................................................................................................................13
3.2. ICJ, The Arrest Warrant of 11 April 2000 (Democratic Republic of the Congo v. Belgium),
Judgment, 14 februari 2002.....................................................................................................14
3.3. Hoge Raad, Oltmans tegen Republiek Suriname, 28 september 1990...............................14
3.4. ICJ, Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian
Territory, Advisory Opinion, 9 juli 2004...................................................................................15
3.5. Gerechtshof Amsterdam, N.V. Koninklijke Paketvaart Maatschappij tegen de Repoeblik
Maloekoe Selatan, 8 februari 1951..........................................................................................16
3.6. Supreme Court of Canada, Certain questions relating to the secession of Quebec from
Canada, 30 september 1996.....................................................................................................16
4. W4 Rechtssubjecten..................................................................................................17
, 4.1. ICJ, Reparation for Injuries Suffered in the Service of the United Nations, Advisory
Opinion, 11 april 1949..............................................................................................................17
4.2. ICJ, Legality of the Use by a State of Nuclear Weapons in Armed Conflict, Advisory
Opinion, 8 juli 1996 (advies gevraagd door de World Health Organization).............................18
4.3. ECHR, Vejdeland and others v Sweden, (Judgment), 9 februari 2012................................19
4.4. ECHR, Christine Goodwin v. United Kingdom (Judgment), 11 juli 2002.............................20
4.5. ECHR, J.K. and others v. Sweden (Judgment), 23 augustus 2016.......................................20
4.6. ECHR, Al-Skeini and others v. United Kingdom (Judgment), 7 juli 2011.............................21
5. W5 Vrede en veiligheid..............................................................................................22
5.1. ICJ, Certain Expenses of the United Nations, Advisory Opinion, 20 juli 1962.....................22
5.2. International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, Prosecutor v. Dusko Tadic a/k/
a "Dule” (Decision on the Defence Motion for the Interlocutory Appeal on Jurisdiction),
Appeals Chamber, 2 oktober 1995...........................................................................................23
5.3. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United
States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986..................................................................24
5.4. ICJ, Armed Activities on the Territory of the Congo (Democratic Republic of the Congo v.
Uganda), Judgment, 19 december 2005...................................................................................25
5.5. Uniting For Peace (1950)...................................................................................................26
5.6. Principles of International Law concerning Friendly Relations and Co-operation among
States in Accordance with the Charter of the United Nations (1970).......................................26
5.7. Irak-Koeweit 660, 678 (1990) en 687 (1991)......................................................................26
5.8. Libië 1973 (2011)...............................................................................................................27
5.9. Centraal-Afrikaanse Republiek 2301 (2016)......................................................................27
6. W6 Aansprakelijkheid................................................................................................27
6.1. ICJ, Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of
Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro) – Judgment, 26 februari 2007 27
6.2. ICJ, United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (United States of America v.
Iran), Judgment – Merits, 24 mei 1980.....................................................................................28
6.3. ICJ, The Corfu Channel (United Kingdom v. Albania), Merits, 9 april 1949.........................29
6.4. ICJ, Questions Relating to the Obligation to Prosecute or Extradite (Belgium v. Senegal),
Judgment, 20 juli 2012.............................................................................................................30
6.5. ICJ, Construction of a road in Costa Rica along the San Juan river (Nicaragua v. Costa Rica),
Judgment, 16 december 2015..................................................................................................31
6.6. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (2015),
Sustainable Development Goals, p. 249...................................................................................32
7. W7 Geschillenbeslechting..........................................................................................32
7.1. ICJ, Interhandel (Switzerland v. United States of America), Judgment - Preliminary
Objections, 21 maart 1959.......................................................................................................32
(2)
, 7.2. ICJ, LaGrand (Germany v. United States), Judgment, 27 juni 2001....................................33
7.3. WTO Appellate Body, United States of America, Import Prohibition Of Certain Shrimp And
Shrimp Products, Report, 12 oktober 1998..............................................................................34
7.4. WTO Appellate Body, European Communities, Measures Affecting Asbestos and Asbestos
Containing Products, Report, 12 maart 2001...........................................................................36
1. W1 AARD & BRONNEN
1.1. ICJ, North Sea Continental Shelf (Federal Republic of Germany v. Denmark and
Federal Republic of Germany v. Netherlands), Judgment - Merits, 20 februari 1969
Essentie: Par 71-74, 77-78 (bundel: p. 382 e.v.)
Kern ontstaan gewoonterecht
Achtergrond
• Denemarken, Duitsland en Nederland hebben grenzen getrokken om hun continentaalplaat
vast te stellen. Nederland en Denemarken willen de grenzen bepalen aan de hand van de
Geneva Continental Shelf Convention, maar Duitsland vindt dat er sprake moet zijn van
gelijke delen.
• Duitsland maakt bezwaar tegen gebruik van het equidistantiebeginsel
• E-beginsel was neergelegd in VN-verdrag uit 1958, door Duitsland ondertekend, maar nooit
geratificeerd
• Denemarken en Nederland claimden dat het tot gewoonterecht was geworden
Belangrijkste vraagstukken
• Aan welke eisen moet statenpraktijk voldoen om relevant te zijn voor de vorming van
internationaal gewoonterecht?
- 2 eisen voor het ontstaan voor het gewoonterecht.
(a) Statenpraktijk (r.o. 73, 74)
• “specially affected states”, “very wide spread and representative”
(r.o. 73)
• Geen bijzondere tijdsduur vereist.
• Die omvangrijk (extensive) is.
- Er moeten voldoende staten meedoen en iedereen moet
bijna hetzelfde naleven
• Vrijwel uniform (virtually uniform) is (r.o. 74)
(3)
, (b) Rechtovertuiging (opinio iuris) (r.o. 77)
• De overtuiging dat men juridisch gebonden is aan deze praktijk.
• De frequentie of zelfs het gebruikelijke karakter van de handeling
is niet voldoende op zichzelf.
1.2. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v.
United States of America), Judgment Merits, 27 juni 1986
Essentie: par. 178, 183-186, 188-190, 207, 208 (bundel: p. 435 e.v.)
Kern samenloop gewoonterecht en verdragen + voorwaarden gewoonterecht
Achtergrond
• Nicaragua is verwikkeld in een strijd tegen een rebellenleger. De VS leveren steun aan
“Contra Rebellen”
• Nicaragua betoogt voor IGH een schending van o.a. het volkenrechtelijk verbod op
interstatelijk geweld Art. 2 (4) VN-H.
- Verbod op geweldgebruik tussen staten, non use of force, uitzonderingen
• Zelfverdediging
• Veiligheidsraad mandaat
• De VS stelt dat zij de rechtsmacht van het IGH heeft voorbehouden en dat er geen sprake is
van gewoonterecht en dat, als het wel zo is, de VS er niet aan is gebonden.
Belangrijkste vraagstukken
• Verhouding verdragenrecht en internationaal gewoonterecht (R.o. 178)
- Volgens het IGH blijft het gewoonterecht naast het verdragenrecht bestaan, ook al
bevatten de twee dezelfde bepalingen. Als een staat niet aan een verdragsbepaling
kan worden gebonden, kan deze vervolgens wel aan het gewoonterecht worden
gebonden.
- In casu is het geweldsverbod dat is neergelegd in het VN-H gewoonterecht
geworden en is de VS alsnog eraan gebonden.
• Nadere invulling vereisten “statenpraktijk” (R.o. 186)
- Voor wat de criteria van gewoonterecht betreft, moet de staat niet elke keer
compleet handelen volgens de statenpraktijk, maar “in general, be consistent”
met de regels zijn.
(4)
