Week 2 – Causaal verband
Vraag 1: Beargumenteer of het verweer van de raadsvrouw van Vincent kans van slagen heeft
Feiten: Vuistslag Val + letsel Bloed in luchtpijp Zuurstofgebrek Uitblijven adequate hulp
Overlijden Stefan
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). De conditio sine qua non is de Vuistslag en deze is duidelijk.
Kan het gevolg redelijkerwijs worden toegerekend aan de verdachte? (HR Letale Longembolie):
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
a. Vuistslag was in een kwetsbaar deel van het lichaam (gezicht); dit verhoogt de kans
op complicaties (niet zozeer de dood)
2. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg toe te
rekenen
a. De vuistslag was opzettelijk (willens en wetens) hij heeft de aanmerkelijke kans
aanvaard dat er complicaties zouden zijn
b. Opzet op de dood is niet vereist want het is een geobjectiveerd bestanddeel:
mishandeling met de dood ter gevolge
3. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was voor de verdachte
a. Het was voorzienbaar, want iedereen weet dat wanneer je iemand in je gezicht slaat
dat er iets gebeurt
Er is sprake van een complexe causale keten, namelijk een medische fout – Uitblijven adequate hulp
(HR Aortaperforatie)
Conclusie: Er is sprake van een causaal verband, want [noem belangrijkste punten].
Vraag 2: Is naar geldend recht sprake van een causaal verband tussen de gedraging van Henny en de
dood van Tom?
Feiten: Messteek door Henny (Longontsteking?) Bloedvergiftiging Overleiden Tom
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). Er is een conditio sine qua non, maar deze is niet duidelijk. Het is onduidelijk wat
precies de CSQN was, dus we halen HR Groninger HIV aan. R.o. 2.3 en 2.4.1. & 2.4.4
1. Aard van de gedraging
a. Deskundigen geven aan dat het mogelijk (waarschijnlijk) is dat de messteek tot de
bloedvergiftiging heeft geleid
b. Gedraging is naar de aard geschikt om dodelijk letsel te veroorzaken
2. Ervaringsregels
a. Iedereen weet dat een messteek in de buurt van de longen gevaar met zich
meebrengt
3. Afweging van de scenario’s
a. Scenario 1: messteek bloedvergiftiging dood
b. Scenario 2: messteek (slechte medische conditie) longontsteking
bloedvergiftiging dood
c. Beide deskundigen spreken over waarschijnlijkheid
, d. Het tenlastegelegde scenario moet hoogstwaarschijnlijk zijn en het alternatieve
scenario moet niet hoogstwaarschijnlijk zijn
e. Daar is bij deze casus geen sprake van, dus we kunnen geen causaliteit aannemen
Kan het gevolg redelijkerwijs worden toegerekend aan de verdachte? (HR Letale Longembolie):
1. Aard van de gedraging (zie hierboven; Groninger HIV)
2. Opzet/schuld
3. Voorzienbaarheid
Als het stukloopt op Groninger HIV, dan hoef je niet meer te toetsen aan de indicaties van Letale
Longembolie. Noem wel nog even dat je er dan niet meer aan hoeft te toetsen.
Conclusie: Er is geen sprake van een causaal verband, want [noem belangrijkste punten].
Vraag 3: Beargumenteer of het verweer kans van slagen heeft
Feiten: Tot 03:00 Alcohol + XTC 03:30 GHB 03:40-05:30 Tessa buiten bewustzijn 05:30 Naar
huis 07:10 Ziekenhuis 09:20 Tessa overleden
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). De conditio sine qua non is nalaten, deze is duidelijk. Er is sprake van nalaten, dus we
halen HR Shaken Baby aan.
1. Heeft verdachte de kans op het intreden van het gevolg verhoogd?
a. Ja, want Donny heeft nagelaten te handelen en hiermee is de kans op het overlijden
van Tessa verhoogd
2. Zorgplicht
a. Ja, Donny is de partner van Tessa en hij had zelf de zorg voor Tessa op zich genomen
door te zeggen dat hij haar wel naar het ziekenhuis zou brengen
3. Indicaties
a. Aard van de gedraging nalaten
b. Opzet/Schuld culpoos delict
c. Voorzienbaarheid zie schuldverband
i. Ze was langer out dan normaal
ii. Anderen maakte zich erg zorgen
iii. Cocktail van drugs gebruikt
iv. Etc. (noem alle indicatoren)
Week 3 – Opzet
Theorievraag
a) De Hoge Raad besloot dat ontoerekenbaarheid de voorbedachte raad niet uitsluit. Als het
gaat om opzet zegt de HR dat een stoornis alleen in de weg staat indien ieder inzicht ten tijde
van het handelen zou hebben ontbroken.
b) Hij had doelmatig nagedacht (telefoon thuisgelaten, specifieke plek uitgekozen, specifieke
slachtoffers uitgekozen), dus er was sprake van planmatigheid en doelgerichtheid. Het Hof
concludeerde dus dat voorbedachte raad dus wel volstaat.
Vraag 1: Aan Rikkert wordt onder andere doodslag (art. 287 Sr) op Manuela ten laste gelegd. Geef
gemotiveerd aan of het subjectieve bestanddeel van de delictsomschrijving van doodslag kan
worden bewezen.
, Rechtsvraag: Kan opzet bewezen worden?
Artikel 287 Sr is een opzettelijk delict. Om te kunnen bewijzen dat sprake is van opzet, is opzet op het
doden van de persoon vereist. Opzet is het willens en wetens handelen. Er zijn drie gradaties (+
uitleg) van opzet: vol/zuiver, met noodzakelijkheidsbewustzijn, en voorwaardelijk opzet. In casu is
voorwaardelijk opzet genoeg/voldoende. Is er sprake van vol opzet? Nee. Is er sprake van opzet met
noodzakelijkheidsbewustzijn? Nee. Is er sprake van voorwaardelijk opzet? Mogelijk:
Aanmerkelijke kans
o Roept de gedraging van de gedachte een aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg
in het leven? (HR HIV I r.o. 3.6)
o HR HIV I: r.o. 3.6:
“Aard van de gedraging”
“Omstandigheden gedraging”
“Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten”
De mate van de aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg
(kwantitatieve benadering)
o HR Aanmerkelijke Kans:
“Reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid”
o Uit de casus blijkt dat Rikkert meerdere malen geschoten heeft en aangezien
Manuela achter Gerrie stond en veel omstanders waren, is uit algemene
ervaringsregels te achten dat de kans aanmerkelijk was dat hij iemand anders zou
raken.
Bewustzijn
o Was de verdachte zich bewust van de aanmerkelijke kans? Wist hij dit?
o HR Porsche:
Feiten uit verklaringen van verdachte of omstaanders
Veronderstellen (welke kennis kan worden verondersteld? Kwalitatieve benadering)
Objectiveren/gemiddelde derde
o Uit zijn verklaring blijkt dat het hem niet uitmaakte waar hij heen schoot, dus je kunt
niet direct afleiden dat hij zich bewust was van de aanmerkelijke kans. In deze
omstandigheden kan het niet anders zijn dat hij wist dat de aanmerkelijke kans op
dat gevolg bestond.
Aanvaarden
o Kan aanvaarden worden afgeleid uit het feit dat de verdachte heeft gehandeld
ondanks bewustzijn van de aanmerkelijke kans? Heeft hij de kans op de gevolgen op
de koop toegenomen?
o HR HIV I:
Bewustzijn
Wilselement
o HR Enkhuizer Doodslag:
Verklaringen van verdachte en getuigen
o HR Porsche:
Contra-indicaties
o Rikkert was onverschillig voor het gevolg, dus hij heeft het gevolg op de koop
toegenomen en de aanmerkelijke kans aanvaard. Er zijn geen contra-indicaties.
Conclusie: voorwaardelijk opzet kan worden bewezen.
Vraag 1: Beargumenteer of het verweer van de raadsvrouw van Vincent kans van slagen heeft
Feiten: Vuistslag Val + letsel Bloed in luchtpijp Zuurstofgebrek Uitblijven adequate hulp
Overlijden Stefan
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). De conditio sine qua non is de Vuistslag en deze is duidelijk.
Kan het gevolg redelijkerwijs worden toegerekend aan de verdachte? (HR Letale Longembolie):
1. Aard van de gedraging – Of de gedraging geschikt is om het gevolg te veroorzaken of de kans
op het gevolg te verhogen
a. Vuistslag was in een kwetsbaar deel van het lichaam (gezicht); dit verhoogt de kans
op complicaties (niet zozeer de dood)
2. Opzet/schuldverband – Wanneer sprake is van opzet, is het redelijk om het gevolg toe te
rekenen
a. De vuistslag was opzettelijk (willens en wetens) hij heeft de aanmerkelijke kans
aanvaard dat er complicaties zouden zijn
b. Opzet op de dood is niet vereist want het is een geobjectiveerd bestanddeel:
mishandeling met de dood ter gevolge
3. Voorzienbaarheid – Of het gevolg te voorzien was voor de verdachte
a. Het was voorzienbaar, want iedereen weet dat wanneer je iemand in je gezicht slaat
dat er iets gebeurt
Er is sprake van een complexe causale keten, namelijk een medische fout – Uitblijven adequate hulp
(HR Aortaperforatie)
Conclusie: Er is sprake van een causaal verband, want [noem belangrijkste punten].
Vraag 2: Is naar geldend recht sprake van een causaal verband tussen de gedraging van Henny en de
dood van Tom?
Feiten: Messteek door Henny (Longontsteking?) Bloedvergiftiging Overleiden Tom
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). Er is een conditio sine qua non, maar deze is niet duidelijk. Het is onduidelijk wat
precies de CSQN was, dus we halen HR Groninger HIV aan. R.o. 2.3 en 2.4.1. & 2.4.4
1. Aard van de gedraging
a. Deskundigen geven aan dat het mogelijk (waarschijnlijk) is dat de messteek tot de
bloedvergiftiging heeft geleid
b. Gedraging is naar de aard geschikt om dodelijk letsel te veroorzaken
2. Ervaringsregels
a. Iedereen weet dat een messteek in de buurt van de longen gevaar met zich
meebrengt
3. Afweging van de scenario’s
a. Scenario 1: messteek bloedvergiftiging dood
b. Scenario 2: messteek (slechte medische conditie) longontsteking
bloedvergiftiging dood
c. Beide deskundigen spreken over waarschijnlijkheid
, d. Het tenlastegelegde scenario moet hoogstwaarschijnlijk zijn en het alternatieve
scenario moet niet hoogstwaarschijnlijk zijn
e. Daar is bij deze casus geen sprake van, dus we kunnen geen causaliteit aannemen
Kan het gevolg redelijkerwijs worden toegerekend aan de verdachte? (HR Letale Longembolie):
1. Aard van de gedraging (zie hierboven; Groninger HIV)
2. Opzet/schuld
3. Voorzienbaarheid
Als het stukloopt op Groninger HIV, dan hoef je niet meer te toetsen aan de indicaties van Letale
Longembolie. Noem wel nog even dat je er dan niet meer aan hoeft te toetsen.
Conclusie: Er is geen sprake van een causaal verband, want [noem belangrijkste punten].
Vraag 3: Beargumenteer of het verweer kans van slagen heeft
Feiten: Tot 03:00 Alcohol + XTC 03:30 GHB 03:40-05:30 Tessa buiten bewustzijn 05:30 Naar
huis 07:10 Ziekenhuis 09:20 Tessa overleden
Deze vraag gaat over causaliteit, de huidige leer is de leer van de redelijke toerekening (HR Letale
Longembolie). De conditio sine qua non is nalaten, deze is duidelijk. Er is sprake van nalaten, dus we
halen HR Shaken Baby aan.
1. Heeft verdachte de kans op het intreden van het gevolg verhoogd?
a. Ja, want Donny heeft nagelaten te handelen en hiermee is de kans op het overlijden
van Tessa verhoogd
2. Zorgplicht
a. Ja, Donny is de partner van Tessa en hij had zelf de zorg voor Tessa op zich genomen
door te zeggen dat hij haar wel naar het ziekenhuis zou brengen
3. Indicaties
a. Aard van de gedraging nalaten
b. Opzet/Schuld culpoos delict
c. Voorzienbaarheid zie schuldverband
i. Ze was langer out dan normaal
ii. Anderen maakte zich erg zorgen
iii. Cocktail van drugs gebruikt
iv. Etc. (noem alle indicatoren)
Week 3 – Opzet
Theorievraag
a) De Hoge Raad besloot dat ontoerekenbaarheid de voorbedachte raad niet uitsluit. Als het
gaat om opzet zegt de HR dat een stoornis alleen in de weg staat indien ieder inzicht ten tijde
van het handelen zou hebben ontbroken.
b) Hij had doelmatig nagedacht (telefoon thuisgelaten, specifieke plek uitgekozen, specifieke
slachtoffers uitgekozen), dus er was sprake van planmatigheid en doelgerichtheid. Het Hof
concludeerde dus dat voorbedachte raad dus wel volstaat.
Vraag 1: Aan Rikkert wordt onder andere doodslag (art. 287 Sr) op Manuela ten laste gelegd. Geef
gemotiveerd aan of het subjectieve bestanddeel van de delictsomschrijving van doodslag kan
worden bewezen.
, Rechtsvraag: Kan opzet bewezen worden?
Artikel 287 Sr is een opzettelijk delict. Om te kunnen bewijzen dat sprake is van opzet, is opzet op het
doden van de persoon vereist. Opzet is het willens en wetens handelen. Er zijn drie gradaties (+
uitleg) van opzet: vol/zuiver, met noodzakelijkheidsbewustzijn, en voorwaardelijk opzet. In casu is
voorwaardelijk opzet genoeg/voldoende. Is er sprake van vol opzet? Nee. Is er sprake van opzet met
noodzakelijkheidsbewustzijn? Nee. Is er sprake van voorwaardelijk opzet? Mogelijk:
Aanmerkelijke kans
o Roept de gedraging van de gedachte een aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg
in het leven? (HR HIV I r.o. 3.6)
o HR HIV I: r.o. 3.6:
“Aard van de gedraging”
“Omstandigheden gedraging”
“Een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten”
De mate van de aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg
(kwantitatieve benadering)
o HR Aanmerkelijke Kans:
“Reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid”
o Uit de casus blijkt dat Rikkert meerdere malen geschoten heeft en aangezien
Manuela achter Gerrie stond en veel omstanders waren, is uit algemene
ervaringsregels te achten dat de kans aanmerkelijk was dat hij iemand anders zou
raken.
Bewustzijn
o Was de verdachte zich bewust van de aanmerkelijke kans? Wist hij dit?
o HR Porsche:
Feiten uit verklaringen van verdachte of omstaanders
Veronderstellen (welke kennis kan worden verondersteld? Kwalitatieve benadering)
Objectiveren/gemiddelde derde
o Uit zijn verklaring blijkt dat het hem niet uitmaakte waar hij heen schoot, dus je kunt
niet direct afleiden dat hij zich bewust was van de aanmerkelijke kans. In deze
omstandigheden kan het niet anders zijn dat hij wist dat de aanmerkelijke kans op
dat gevolg bestond.
Aanvaarden
o Kan aanvaarden worden afgeleid uit het feit dat de verdachte heeft gehandeld
ondanks bewustzijn van de aanmerkelijke kans? Heeft hij de kans op de gevolgen op
de koop toegenomen?
o HR HIV I:
Bewustzijn
Wilselement
o HR Enkhuizer Doodslag:
Verklaringen van verdachte en getuigen
o HR Porsche:
Contra-indicaties
o Rikkert was onverschillig voor het gevolg, dus hij heeft het gevolg op de koop
toegenomen en de aanmerkelijke kans aanvaard. Er zijn geen contra-indicaties.
Conclusie: voorwaardelijk opzet kan worden bewezen.
