Thema 4
Self-harm and suicide in adolescents – Hawton, Saunders, O’Conner
Doel artikel:
- Bespreken van self-harm en zelfmoord bij adolescenten in termen van:
o Epidemiologie → er wordt vooral gefocust op de verschillen op internationaal vlak
o Ontwikkelingsaspecten van self-harm → korte- en lange termijn uitkomsten
o Factoren die bijdragen aan het gedrag
o Behandeling en preventie
Self-harm:
- Express jezelf vergiftigen of verwonden, ongeacht het motief of en ongeacht of je
zelfmoord wil plegen
Epidemiologie:
- 10% van adolescenten geeft aan weleens zichzelf beschadigd te hebben → waarvan
sommigen als doel hadden zelfmoord te plegen
- Komt meer voor bij vrouwen
o Vrouwen worden ook vaker behandeld in het ziekenhuis
- 1/8 komt in het ziekenhuis terecht, de meerderheid hiervan heeft een overdosis
ingenomen
- Komt steeds vaker voor vanaf 12 jaar, vooral bij meisjes
o Tussen 12 en 15 jaar is de ratio 5:1
o In latere tienerjaren wordt de ratio gelijker
- Ziekenhuizen laten zien dat het aantal adolescenten die self-harmed stijgt de laatste
jaren (vanaf 1960/1970). Mogelijke redenen:
o Meer beschikbaarheid van medicatie
o Meer stress voor adolescenten
o Grotere alcohol- en drugsconsumptie
o Sociale transmissie van gedrag
- Vaak komt zelfbeschadiging meerdere keren voor
Waarom neemt self-harm zo snel toe tijdens de vroege tienerjaren + waarom is de sekse
ratio zo hoog?
- Gerelateerd aan de pubertijd, niet aan de chronologische leeftijd
o Kwetsbare neurologische ontwikkeling → toegenomen kans op emotionele
stoornissen en risicovol gedrag
▪ Kwetsbaarheid geassocieerd met ontwikkelingen in de corticale
hersenregio’s na de pubertijd
- Depressieve symptomen, alcoholmisbruik en het begin van seksuele activiteit dragen
onafhankelijk bij aan de toename in self-harm
- Adolescenten zijn gevoelig voor negatieve social cues, zoals buitensluiting en
verwachtingen van anders
- Redenen gegeven door adolescenten:
o Afhankelijk van type self-harm
▪ Snijden → straffen of tension-relief
▪ Vergifiting → zelfmoord
,Factoren geassocieerd met self-harm:
- Self-harm en zelfmoord zijn het gevolg van de interactie tussen genetische, biologische,
psychiatrische, psychologische, sociale en culturele factoren
- Diathese-stress verklaring:
o Predisponerende biologische- (vb: serotonine onbalans), persoonlijkheids- (vb:
perfectionisme, impulsiviteit) en cognitieve kwetsbaarheden (vb: slecht sociaal
probleemoplossend vermogen) gecombineerd met negatieve
levensgebeurtenissen zorgen voor een toename in het risico van zelfvernietigend
gedrag
Gevolgen van self-harm:
- In de meeste gevallen houdt het op tijdens de jonge volwassenheid
- Bij vrouwen > mannen kan het doorzetten tot in de volwassenheid
, - Kan een indicator zijn voor een affectieve stoornis in de jonge volwassenheid
- Self-harm zonder uitgesproken poging tot zelfmoord kan gevolgd worden door
gedragingen met hogere zelfmoordneiging
- Self-cutting is meer geassocieerd met zelfmoord dan met zelfvergiftiging
Zelfmoord
Epidemiologie:
- Zelfmoord onder adolescenten waarschijnlijk veel ondergerapporteerd
o Vaak afgeschreven als ongeluk om families te beschermen van het stigma van
zelfmoord
- Jongeren tussen 10-24: tweede grootste doodsoorzaak na verkeersongelukken
o Voor mannen de derde, na verkeersongelukken en geweld
- Vrouwen tussen 15-19: grootste doodsoorzaak
- Komt niet veel voor <15 jaar, maar verhoogt in prevalentie tijdens de adolescentie en
naar de volwassenheid
o Ongeveer 164.000 doden door zelfmoord per jaar wereldwijd bij mensen <25 jaar
▪ Waarschijnlijk een grote onderschatting
- In de meeste delen van de wereld hebben mannelijke adolescenten meer kans om
zelfmoord te plegen dan vrouwen
o 15-19 jaar: voor mannen 2 tot 6 keer meer kans op zelfmoord
Factoren geassocieerd met zelfmoord → zie figuur hierboven:
Self-harm and suicide in adolescents – Hawton, Saunders, O’Conner
Doel artikel:
- Bespreken van self-harm en zelfmoord bij adolescenten in termen van:
o Epidemiologie → er wordt vooral gefocust op de verschillen op internationaal vlak
o Ontwikkelingsaspecten van self-harm → korte- en lange termijn uitkomsten
o Factoren die bijdragen aan het gedrag
o Behandeling en preventie
Self-harm:
- Express jezelf vergiftigen of verwonden, ongeacht het motief of en ongeacht of je
zelfmoord wil plegen
Epidemiologie:
- 10% van adolescenten geeft aan weleens zichzelf beschadigd te hebben → waarvan
sommigen als doel hadden zelfmoord te plegen
- Komt meer voor bij vrouwen
o Vrouwen worden ook vaker behandeld in het ziekenhuis
- 1/8 komt in het ziekenhuis terecht, de meerderheid hiervan heeft een overdosis
ingenomen
- Komt steeds vaker voor vanaf 12 jaar, vooral bij meisjes
o Tussen 12 en 15 jaar is de ratio 5:1
o In latere tienerjaren wordt de ratio gelijker
- Ziekenhuizen laten zien dat het aantal adolescenten die self-harmed stijgt de laatste
jaren (vanaf 1960/1970). Mogelijke redenen:
o Meer beschikbaarheid van medicatie
o Meer stress voor adolescenten
o Grotere alcohol- en drugsconsumptie
o Sociale transmissie van gedrag
- Vaak komt zelfbeschadiging meerdere keren voor
Waarom neemt self-harm zo snel toe tijdens de vroege tienerjaren + waarom is de sekse
ratio zo hoog?
- Gerelateerd aan de pubertijd, niet aan de chronologische leeftijd
o Kwetsbare neurologische ontwikkeling → toegenomen kans op emotionele
stoornissen en risicovol gedrag
▪ Kwetsbaarheid geassocieerd met ontwikkelingen in de corticale
hersenregio’s na de pubertijd
- Depressieve symptomen, alcoholmisbruik en het begin van seksuele activiteit dragen
onafhankelijk bij aan de toename in self-harm
- Adolescenten zijn gevoelig voor negatieve social cues, zoals buitensluiting en
verwachtingen van anders
- Redenen gegeven door adolescenten:
o Afhankelijk van type self-harm
▪ Snijden → straffen of tension-relief
▪ Vergifiting → zelfmoord
,Factoren geassocieerd met self-harm:
- Self-harm en zelfmoord zijn het gevolg van de interactie tussen genetische, biologische,
psychiatrische, psychologische, sociale en culturele factoren
- Diathese-stress verklaring:
o Predisponerende biologische- (vb: serotonine onbalans), persoonlijkheids- (vb:
perfectionisme, impulsiviteit) en cognitieve kwetsbaarheden (vb: slecht sociaal
probleemoplossend vermogen) gecombineerd met negatieve
levensgebeurtenissen zorgen voor een toename in het risico van zelfvernietigend
gedrag
Gevolgen van self-harm:
- In de meeste gevallen houdt het op tijdens de jonge volwassenheid
- Bij vrouwen > mannen kan het doorzetten tot in de volwassenheid
, - Kan een indicator zijn voor een affectieve stoornis in de jonge volwassenheid
- Self-harm zonder uitgesproken poging tot zelfmoord kan gevolgd worden door
gedragingen met hogere zelfmoordneiging
- Self-cutting is meer geassocieerd met zelfmoord dan met zelfvergiftiging
Zelfmoord
Epidemiologie:
- Zelfmoord onder adolescenten waarschijnlijk veel ondergerapporteerd
o Vaak afgeschreven als ongeluk om families te beschermen van het stigma van
zelfmoord
- Jongeren tussen 10-24: tweede grootste doodsoorzaak na verkeersongelukken
o Voor mannen de derde, na verkeersongelukken en geweld
- Vrouwen tussen 15-19: grootste doodsoorzaak
- Komt niet veel voor <15 jaar, maar verhoogt in prevalentie tijdens de adolescentie en
naar de volwassenheid
o Ongeveer 164.000 doden door zelfmoord per jaar wereldwijd bij mensen <25 jaar
▪ Waarschijnlijk een grote onderschatting
- In de meeste delen van de wereld hebben mannelijke adolescenten meer kans om
zelfmoord te plegen dan vrouwen
o 15-19 jaar: voor mannen 2 tot 6 keer meer kans op zelfmoord
Factoren geassocieerd met zelfmoord → zie figuur hierboven:
