Werkgroep week 1 Capita Selecta Arbeidsrecht 31 oktober 2013
De waarden van het sociaal recht
Deze waarden zijn opgenomen in het pre-advies van Noordam.
Zij bekijken de geschiedenis en komen uiteindelijk met wat aanbevelingen.
Ze beginnen in 1907: hierin is de wet op de arbeidsovereenkomst ontstaan.
Toen werden in vier delen de vijf waarden van het sociaal recht geformuleerd:
- Verantwoordelijkheid;
- Bestaanszekerheid;
- bescherming; vooral tegen misstanden mbt veiligheid/werktijden
- ongelijkheidscompensatie; werknemer moest extra rechten krijgen tegenover de
werkgever;
- solidariteit; voorbeeld van solidariteit: je draagt bij dmv premies en die is gelijk voor
iedereen. Ook betaal je als je er misschien geen gebruik van maakt.
Zijn die waarden nu nog van kracht?
Er zijn een aantal dingen veranderd:
Tot in de jaren 70 stonden er in cao‟s bepalingen waarin vrouwen minder verdienden dan
mannen. In 1975 is de Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen pas ingevoerd.
Waarom was dit zo, waarom verdienden de vrouw maar 80% van het inkomen van de man? De
reden: vrouwen zijn 20% per maand minder beschikbaar voor de arbeid (door de menstruatie)
en daarom minder productief.
Ander artikel “het niet vooraf melden van een huwelijk is een dringende reden voor ontslag”. Als
je het wel meldt eindigt de arbeidsovereenkomst na één week.
De gedachte was: een getrouwde vrouw mocht niet werken. De man was de kostwinnaar en de
vrouw zorgde voor het huishouden. In de vakbonden werd het gezien dat als ene vrouw werkte
de man niet genoeg verdienden om zijn gezin te onderhouden. Dit was een volstrekt normale
gang van zaken.
Dit soort bepalingen zijn er tegenwoordig niet meer.
Wat is er in de maatschappij verandert sinds 1907?
De helft van de bevolking werkte in de agrarische sector. Nu is dat nog geen 3% meer.
Nu werkt 80% van de bevolking in de dienstensector, was toen de kleinste sector.
Dit maakt uit voor het opleidingsniveau.
De positie van de vrouw is ook verandert. De vrouw is meer gaan werken, meer vrouwen zijn
gaan werken. Vroeger was het recht gericht op één kostwinnaar.
Vroeger was de Algemene Nabestaandewet de Wet voor weduwen.
Steeds meer mensen leven tegenwoordig alleen. Ook het sociaal recht was hier niet op
ingericht. Tot een paar jaar geleden moest je ook meebetalen aan het nabestaandenpensioen,
ook al was je alleen en had je geen kinderen. Een paar jaar geleden werden de pensioenstelsels
verplicht om mensen te laten kiezen of ze nabestaandepensioen wilde.
Er is nu veel vergrijzing en ontgroening. Mensen worden ouder en er worden minder kinderen
geboren. In 1907 werden er per vrouw nog 4,5 kinderen geboren en in 1965 was dat 3,2 en op
dit moment is dat 1,79. Dit roept ook vragen op: moeten ouderen meer voor hun zorg gaan
betalen?
Mensen zijn tegenwoordig beter geïnformeerd, mondiger, de hiërarchische verhoudingen in een
bedrijf zijn fors verminderd horizontale organisaties.
Al deze veranderingen hebben gevolgen voor de denkwijzen over gelijke behandeling van de
werknemer. Moeten werknemers nog wel zo beschermd worden als vroeger?
Deze veranderen lijden tot een lijstje van de 17 ontwikkelingen die op –ering
eindigen.
De waarden van het sociaal recht
Deze waarden zijn opgenomen in het pre-advies van Noordam.
Zij bekijken de geschiedenis en komen uiteindelijk met wat aanbevelingen.
Ze beginnen in 1907: hierin is de wet op de arbeidsovereenkomst ontstaan.
Toen werden in vier delen de vijf waarden van het sociaal recht geformuleerd:
- Verantwoordelijkheid;
- Bestaanszekerheid;
- bescherming; vooral tegen misstanden mbt veiligheid/werktijden
- ongelijkheidscompensatie; werknemer moest extra rechten krijgen tegenover de
werkgever;
- solidariteit; voorbeeld van solidariteit: je draagt bij dmv premies en die is gelijk voor
iedereen. Ook betaal je als je er misschien geen gebruik van maakt.
Zijn die waarden nu nog van kracht?
Er zijn een aantal dingen veranderd:
Tot in de jaren 70 stonden er in cao‟s bepalingen waarin vrouwen minder verdienden dan
mannen. In 1975 is de Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen pas ingevoerd.
Waarom was dit zo, waarom verdienden de vrouw maar 80% van het inkomen van de man? De
reden: vrouwen zijn 20% per maand minder beschikbaar voor de arbeid (door de menstruatie)
en daarom minder productief.
Ander artikel “het niet vooraf melden van een huwelijk is een dringende reden voor ontslag”. Als
je het wel meldt eindigt de arbeidsovereenkomst na één week.
De gedachte was: een getrouwde vrouw mocht niet werken. De man was de kostwinnaar en de
vrouw zorgde voor het huishouden. In de vakbonden werd het gezien dat als ene vrouw werkte
de man niet genoeg verdienden om zijn gezin te onderhouden. Dit was een volstrekt normale
gang van zaken.
Dit soort bepalingen zijn er tegenwoordig niet meer.
Wat is er in de maatschappij verandert sinds 1907?
De helft van de bevolking werkte in de agrarische sector. Nu is dat nog geen 3% meer.
Nu werkt 80% van de bevolking in de dienstensector, was toen de kleinste sector.
Dit maakt uit voor het opleidingsniveau.
De positie van de vrouw is ook verandert. De vrouw is meer gaan werken, meer vrouwen zijn
gaan werken. Vroeger was het recht gericht op één kostwinnaar.
Vroeger was de Algemene Nabestaandewet de Wet voor weduwen.
Steeds meer mensen leven tegenwoordig alleen. Ook het sociaal recht was hier niet op
ingericht. Tot een paar jaar geleden moest je ook meebetalen aan het nabestaandenpensioen,
ook al was je alleen en had je geen kinderen. Een paar jaar geleden werden de pensioenstelsels
verplicht om mensen te laten kiezen of ze nabestaandepensioen wilde.
Er is nu veel vergrijzing en ontgroening. Mensen worden ouder en er worden minder kinderen
geboren. In 1907 werden er per vrouw nog 4,5 kinderen geboren en in 1965 was dat 3,2 en op
dit moment is dat 1,79. Dit roept ook vragen op: moeten ouderen meer voor hun zorg gaan
betalen?
Mensen zijn tegenwoordig beter geïnformeerd, mondiger, de hiërarchische verhoudingen in een
bedrijf zijn fors verminderd horizontale organisaties.
Al deze veranderingen hebben gevolgen voor de denkwijzen over gelijke behandeling van de
werknemer. Moeten werknemers nog wel zo beschermd worden als vroeger?
Deze veranderen lijden tot een lijstje van de 17 ontwikkelingen die op –ering
eindigen.
