Bijzondere overeenkomstenrecht hoorcolleges samenvatting

Bijzondere overeenkomsten
Week 1
Plaats van het overeenkomstenrecht


Privaatrecht



Vermogensrecht Personenrecht




Goederenrecht Verbintenissenrecht


Overeenkomstenrecht



Overeenkomsten en verbintenissen
- Personen:
 Natuurlijke personen: drager van rechten en plichten. Ook wel mens van vlees en
bloed.
 Rechtspersonen: organisatie die volgens de wet gelijk is aan een natuurlijk
persoon en die eveneens drager is van rechten en plichten.
- Verbintenissen
 Schuldenaar: degene die de prestatie moet leveren.
 Schuldeiser: degene die recht heeft op de prestatie.
- Rechtshandelingen
 Rechtsgevolg: een handeling die gericht is op een rechtsgevolg, een gevolg
volgens het geldende recht.

- Totstandkoming overeenkomst (art. 6:217 lid 1 BW) vereisten:
 Er wordt een aanbod gedaan;
 Het aanbod wordt aanvaard.
Als aan beide voorwaarden is voldaan, dan is er sprake van een overeenkomst.
Aanbod definitie: degene die een overeenkomst wil sluiten moet zijn wil kenbaar
maken door een aanbod te doen; kan zowel mondeling als schriftelijk.
Aanvaarding definitie: aanbod moet door de wederpartij worden aanvaard.
Aanvaarding is het accepteren van een aanbod.




1

, - Afwijkende aanbod?
- Afwijkende aanvaarding art. 6:225 lid 1 BW:
Als iemand ingaat op een aanbod met afwijkende aanvaarding, dan komt er geen
overeenkomst tot stand.
Art. 6:225 lid 2 BW: de overeenkomst komt tot stand zoals deze is aanvaard, dus
inclusief de afwijkingen, tenzij de aanbieder onverwijld bezwaar maakt tegen de
verschillen.
Art. 6:227 BW

Nietigheid
Nietigheid art. 3:39 BW: bepaalt dat een rechtshandeling nietig is wanneer deze niet in de
voorgeschreven vorm is verricht. (Een overeenkomst is een rechtshandeling).
Een rechtshandeling is nietig wanneer juridisch gezien niets tot stand is gekomen en
derhalve niet bestaat.
Gronden van nietigheid:
Art. 3:40 lid 1 BW:
1. In strijd met de goede zeden (een ovk is in strijd met de goede zeden, als deze strijdig
is met de heersende opvatting van wat goed is);
2. In strijd met de openbare orde (beide gronden komen erop neer dat een
overeenkomst niet in strijd mag zijn met de normen en waarden die in onze
maatschappij gelden).
Art. 3:40 lid 2 BW:
3. In strijd met de wet.
Een nietige rechtshandeling is van rechtswege nietig. Een ovk hoeft dus niet door de rechter
nietig worden verklaard.

Vernietigbaarheid
Vernietigbaarheid: het ongedaan maken van een overeenkomst. Er is een overeenkomst tot
stand gekomen, maar deze kan worden vernietigd.
Art. 3:44 lid 1 BW: een rechtshandeling is vernietigbaar, wanneer zij door bedreiging, bedrog
of door misbruik van omstandigheden tot stand is gekomen. (Deze gronden worden ook wel
wilsgebreken genoemd).
 Bedreiging art. 3:44 lid 2 BW: wanneer iemand onrechtmatig wordt bedreigd met
enig nadeel en daardoor psychische druk ervaart om een bepaalde
rechtshandeling te verrichten.
 Bedrog art. 3:44 lid 3 BW: wanneer iemand een ander beweegt een
rechtshandeling te verrichten door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen,
opzettelijk iets belangrijks verzwijgen of door een andere kunstgreep.
 Misbruik van omstandigheden art. 3:44 lid 4 BW: iemand die aan ander aanzet
tot het sluiten van een overeenkomst, terwijl hij weet of moet begrijpen dat die
ander in bijzondere omstandigheden verkeerd.
o Noodtoestand: iemand handelt op een bepaalde manier omdat hij geen
andere keuze heeft; hij voelt zich gedwongen om de overeenkomst aan te
gaan.
o Afhankelijkheid: iemand is ondergeschikt aan een ander; die ander heeft
een zekere macht over deze persoon en zet hem ertoe aan de
overeenkomst te sluiten.

2

, o Lichtzinnigheid: iemand is zich juist niet bewust van de gevolgen van zijn
handelen en gaat een overeenkomst aan zonder rekening te houden met
de consequenties.
o Onervarenheid: iemand heeft zeer weinig tot geen ervaring op een
bepaald gebied; als hij meer ervaren was geweest dan zou hij de
overeenkomst niet hebben gesloten.
 Dwaling art. 6:228 lid 1 BW: iemand dwaalt wanneer hij:
 Een overeenkomst aangaat o.b.v. onjuiste informatie; én
 De overeenkomst niet zou hebben gesloten als hij op de hoogte was geweest
van de ware stand van zaken.
Volgens zit artikel is een ovk in de volgende situaties vernietigbaar:
a. De dwaling is veroorzaakt doordat de wederpartij verkeerde informatie heeft
verstrekt.
b. De dwaling is veroorzaakt doordat de wederpartij heeft nagelaten informatie te
verstrekken.
c. Beide partijen zijn uitgegaan van dezelfde onjuiste informatie.
Verschil tussen dwaling en bedrog: bij bedrog is opzet in het spel, bij dwaling niet.

Art. 3:49 BW manieren van vernietigen ovk:
 Door middel van een buitengerechtelijke verklaring (een verklaring die buiten
rechte tot stand is gekomen. Er is geen rechter aan te pas gekomen bij de
totstandkoming van de verklaring.);
 Door middel van rechterlijke uitspraak.

Ontbinding
Art. 6:265 lid 1 BW: wanneer een wederkerige overeenkomst niet of niet volledig wordt
nagekomen kan deze worden ontbonden.
Tekortkoming in de nakoming: schiet een partij tekort in de ovk, dan mag de wederpartij de
overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbinden.
Geen terugwerkende kracht art. 6:269 BW: de ontbinding van een wederkerige
overeenkomst heeft geen terugwerkende kracht.

Bijzondere overeenkomsten
- Benoemd of bijzonder
- Goed verloop rechtsverkeer
- Bescherming zwakkere partij
- Bijzonder gaat voor algemeen




3