Bijzondere overeenkomsten
Arresten
,Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave..................................................................................................................................... 2
College 1: Consumentenovereenkomst ................................................................................................... 3
College 2: Nietigheid............................................................................................................................. 12
College 3: Gevolgen van nietigheid ...................................................................................................... 26
College 4: Verzekering .......................................................................................................................... 37
College 5/6: Koop ................................................................................................................................. 41
College 5: Franchise .............................................................................................................................. 67
College 6: Schenking............................................................................................................................. 72
College 7: Opdracht/bemiddeling.......................................................................................................... 74
College 7: Agentuur .............................................................................................................................. 88
College 8: Vaststellingsovereenkomst .................................................................................................. 91
College 8: Borgtocht ........................................................................................................................... 105
College 9: Samenloop ......................................................................................................................... 111
2
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
,Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
College 1: Consumentenovereenkomst
Naam Quelle
Rechtsvraag Mag de verkoper van een niet-conform goed van de consument een
vergoeding eisen voor het gebruik van het niet-conforme goed tot aan
de vervanging ervan door een nieuw goed?
Kort antwoord Nee.
Samenvatting feitencomplex Quelle heeft aan Brüning een fornuis geleverd voor ongeveer €525.
Toen Brüning constateerde dat het email aan de binnenzijde van de
oven losliet, heeft zij Quelle op basis van de regeling consumentkoop
om vervanging van het fornuis gevraagd en het apparaat naar Quelle
teruggestuurd. Quelle heeft een nieuwe geleverd, maar aan Brüning
een rekening van €70 gepresenteerd voor het gebruik van het fornuis
tot aan de vervanging. Brüning betwist dat dit onder de regeling con-
sumentenkoop mogelijk is.
Belangrijkste overwegingen 26 Om te beginnen dient eraan te worden herinnerd dat volgens art.
3, lid 1, van de richtlijn de verkoper jegens de consument aansprake-
lijk is voor elk gebrek aan overeenstemming dat bestaat bij de afle-
vering van de goederen.
27 Art. 3, lid 2, geeft een opsomming van de rechten die de consu-
ment jegens de verkoper geldend kan maken in geval van gebrek aan
overeenstemming van het geleverde goed. In eerste instantie heeft de
consument het recht te verlangen dat het goed in overeenstemming
wordt gebracht. Wanneer dat niet mogelijk is, kan hij in tweede in-
stantie verlangen dat de prijs wordt verminderd of dat de overeen-
komst wordt ontbonden.
28 Met betrekking tot het in overeenstemming brengen van het goed
wordt in art. 3, lid 3, van de richtlijn gepreciseerd dat de consument
het recht heeft om van de verkoper het kosteloze herstel of de koste-
loze vervanging van het goed te verlangen behalve als dat onmogelijk
of buiten verhouding zou zijn.
31 Volgens art. 3, lid 4, van de richtlijn heeft de term ‘kosteloos’ be-
trekking op ‘de kosten die gemaakt moeten worden om de goederen
in overeenstemming te brengen, met name de kosten van verzending,
loon en materiaal’. Uit het gebruik door de gemeenschapswetgever
van de bijwoordelijke uitdrukking ‘met name’ blijkt dat deze opsom-
ming indicatief en niet limitatief is.
33 Zowel uit de tekst als uit de relevante voorstukken van de richtlijn
blijkt dus dat voor de gemeenschapswetgever de kosteloosheid van
het in overeenstemming brengen van het goed door de verkoper een
wezenlijk element van de door deze richtlijn aan de consument ver-
leende bescherming is.
34 Deze op de verkoper rustende verplichting om het goed kosteloos
in overeenstemming te brengen, hetzij in de vorm van herstel hetzij
in de vorm van vervanging van het niet-conforme goed, beoogt de
consument te beschermen tegen het risico van financiële lasten, dat,
zoals de advocaat-generaal in punt 49 van haar conclusie heeft opge-
merkt, hem zonder die bescherming ervan zou kunnen weerhouden
zijn rechten geldend te maken. Op grond van deze door de gemeen-
schapswetgever gewilde kosteloosheid moet worden uitgesloten dat
de verkoper financiële aanspraken geldend maakt in het kader van de
nakoming van zijn verplichting om het goed waarop de overeen-
komst betrekking heeft, in overeenstemming te brengen.
3
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
, Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
35 Deze uitlegging vindt steun in de door de gemeenschapswetgever
in art. 3, lid 3, derde alinea, van de richtlijn tot uitdrukking gebrachte
alfwil om de consument daadwerkelijke bescherming te verlenen. In
deze bepaling wordt immers gepreciseerd dat elke herstelling of ver-
vanging niet alleen binnen een redelijke termijn maar ook zonder ern-
stige overlast voor de consument moet plaatsvinden.
36 Deze uitlegging is ook in overeenstemming met het doel van de
richtlijn die, zoals in de eerste overweging van de considerans ervan
wordt aangegeven, een hoog niveau van consumentenbescherming
beoogt te verwezenlijken. Zoals uit art. 8, lid 2, van deze richtlijn
voortvloeit, is de bescherming die deze richtlijn verleent, het mini-
mum en mogen de lidstaten strengere voorschriften vaststellen, maar
geen afbreuk doen aan de waarborgen die de gemeenschapswetgever
heeft verleend.
41 Ingeval de verkoper een niet-conform goed levert, voert hij de
verbintenis die hij bij de verkoopovereenkomst is aangegaan, niet
correct uit en moet hij dus opkomen voor de gevolgen van de slechte
uitvoering van die verbintenis. Dat de consument, die de verkoop-
prijs heeft betaald en zijn contractuele verbintenis dus correct heeft
uitgevoerd, een nieuw goed ontvangt ter vervanging van het niet-con-
forme goed, levert geen ongerechtvaardigde verrijking op. Hij ont-
vangt slechts met vertraging een goed dat in overeenstemming is met
de bepalingen van de overeenkomst, een goed dat hij van meet af aan
had moeten ontvangen.
42 De financiële belangen van de verkoper worden overigens be-
schermd door, enerzijds, de in art. 5, lid 1, van de richtlijn bepaalde
verjaringstermijn van twee jaar, en anderzijds de hem door art. 3, lid
3, tweede alinea, van de richtlijn geboden mogelijkheid om vervan-
ging van het goed te weigeren ingeval deze vorm van genoegdoening
buiten verhouding is doordat zij voor hem onredelijke kosten mee-
brengt.
Geparafraseerde rechtsregel De Richtlijn consumentenkoop moet aldus worden uitgelegd dat het
in de weg staat aan een nationale regeling volgens welke de verkoper,
in geval van levering van een niet-conform consumptiegoed, van de
consument een vergoeding mag eisen voor het gebruik van het niet-
conforme goed tot aan de vervanging ervan door een nieuw goed.
Naam Pocorni/Defam
Rechtsvraag Kan tussen een overeenkomst van consumentenkoop en een overeen-
komst tot financiering van de daarbij overeengekomen koopprijs
door een derde een dusdanige verbondenheid bestaan, dat de bescher-
ming die art. 7:28 BW aan de consument-koper beoogt te bieden zich
mede uitstrekt tot de vordering tot aflossing van het krediet?
Kort antwoord Ja. Of van een zodanige verbondenheid sprake is, dient te worden
vastgesteld door uitleg van de rechtsverhouding in het licht van de
omstandigheden.
Samenvatting feitencomplex Pocorni heeft van Bullewijk een auto gekocht. Krachtens een drie-
partijenovereenkomst diende zij voor de financiering van een deel
van de koopsom maandelijkse termijnen te betalen aan Defam. Na
ontvangst van de koopsom heeft Bullewijk de juridische eigendom
van de auto, welke zij zich had voorbehouden, overgedragen aan De-
fam. Na een ontstane betalingsachterstand vordert Defam in deze
procedure in rechte betaling van Pocorni. In die procedure beroept
Pocorni zich op verjaringstermijn van twee jaar in de zin van art. 7:28
4
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
Arresten
,Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave..................................................................................................................................... 2
College 1: Consumentenovereenkomst ................................................................................................... 3
College 2: Nietigheid............................................................................................................................. 12
College 3: Gevolgen van nietigheid ...................................................................................................... 26
College 4: Verzekering .......................................................................................................................... 37
College 5/6: Koop ................................................................................................................................. 41
College 5: Franchise .............................................................................................................................. 67
College 6: Schenking............................................................................................................................. 72
College 7: Opdracht/bemiddeling.......................................................................................................... 74
College 7: Agentuur .............................................................................................................................. 88
College 8: Vaststellingsovereenkomst .................................................................................................. 91
College 8: Borgtocht ........................................................................................................................... 105
College 9: Samenloop ......................................................................................................................... 111
2
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
,Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
College 1: Consumentenovereenkomst
Naam Quelle
Rechtsvraag Mag de verkoper van een niet-conform goed van de consument een
vergoeding eisen voor het gebruik van het niet-conforme goed tot aan
de vervanging ervan door een nieuw goed?
Kort antwoord Nee.
Samenvatting feitencomplex Quelle heeft aan Brüning een fornuis geleverd voor ongeveer €525.
Toen Brüning constateerde dat het email aan de binnenzijde van de
oven losliet, heeft zij Quelle op basis van de regeling consumentkoop
om vervanging van het fornuis gevraagd en het apparaat naar Quelle
teruggestuurd. Quelle heeft een nieuwe geleverd, maar aan Brüning
een rekening van €70 gepresenteerd voor het gebruik van het fornuis
tot aan de vervanging. Brüning betwist dat dit onder de regeling con-
sumentenkoop mogelijk is.
Belangrijkste overwegingen 26 Om te beginnen dient eraan te worden herinnerd dat volgens art.
3, lid 1, van de richtlijn de verkoper jegens de consument aansprake-
lijk is voor elk gebrek aan overeenstemming dat bestaat bij de afle-
vering van de goederen.
27 Art. 3, lid 2, geeft een opsomming van de rechten die de consu-
ment jegens de verkoper geldend kan maken in geval van gebrek aan
overeenstemming van het geleverde goed. In eerste instantie heeft de
consument het recht te verlangen dat het goed in overeenstemming
wordt gebracht. Wanneer dat niet mogelijk is, kan hij in tweede in-
stantie verlangen dat de prijs wordt verminderd of dat de overeen-
komst wordt ontbonden.
28 Met betrekking tot het in overeenstemming brengen van het goed
wordt in art. 3, lid 3, van de richtlijn gepreciseerd dat de consument
het recht heeft om van de verkoper het kosteloze herstel of de koste-
loze vervanging van het goed te verlangen behalve als dat onmogelijk
of buiten verhouding zou zijn.
31 Volgens art. 3, lid 4, van de richtlijn heeft de term ‘kosteloos’ be-
trekking op ‘de kosten die gemaakt moeten worden om de goederen
in overeenstemming te brengen, met name de kosten van verzending,
loon en materiaal’. Uit het gebruik door de gemeenschapswetgever
van de bijwoordelijke uitdrukking ‘met name’ blijkt dat deze opsom-
ming indicatief en niet limitatief is.
33 Zowel uit de tekst als uit de relevante voorstukken van de richtlijn
blijkt dus dat voor de gemeenschapswetgever de kosteloosheid van
het in overeenstemming brengen van het goed door de verkoper een
wezenlijk element van de door deze richtlijn aan de consument ver-
leende bescherming is.
34 Deze op de verkoper rustende verplichting om het goed kosteloos
in overeenstemming te brengen, hetzij in de vorm van herstel hetzij
in de vorm van vervanging van het niet-conforme goed, beoogt de
consument te beschermen tegen het risico van financiële lasten, dat,
zoals de advocaat-generaal in punt 49 van haar conclusie heeft opge-
merkt, hem zonder die bescherming ervan zou kunnen weerhouden
zijn rechten geldend te maken. Op grond van deze door de gemeen-
schapswetgever gewilde kosteloosheid moet worden uitgesloten dat
de verkoper financiële aanspraken geldend maakt in het kader van de
nakoming van zijn verplichting om het goed waarop de overeen-
komst betrekking heeft, in overeenstemming te brengen.
3
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
, Bijzondere overeenkomsten Arresten 2019/2020
35 Deze uitlegging vindt steun in de door de gemeenschapswetgever
in art. 3, lid 3, derde alinea, van de richtlijn tot uitdrukking gebrachte
alfwil om de consument daadwerkelijke bescherming te verlenen. In
deze bepaling wordt immers gepreciseerd dat elke herstelling of ver-
vanging niet alleen binnen een redelijke termijn maar ook zonder ern-
stige overlast voor de consument moet plaatsvinden.
36 Deze uitlegging is ook in overeenstemming met het doel van de
richtlijn die, zoals in de eerste overweging van de considerans ervan
wordt aangegeven, een hoog niveau van consumentenbescherming
beoogt te verwezenlijken. Zoals uit art. 8, lid 2, van deze richtlijn
voortvloeit, is de bescherming die deze richtlijn verleent, het mini-
mum en mogen de lidstaten strengere voorschriften vaststellen, maar
geen afbreuk doen aan de waarborgen die de gemeenschapswetgever
heeft verleend.
41 Ingeval de verkoper een niet-conform goed levert, voert hij de
verbintenis die hij bij de verkoopovereenkomst is aangegaan, niet
correct uit en moet hij dus opkomen voor de gevolgen van de slechte
uitvoering van die verbintenis. Dat de consument, die de verkoop-
prijs heeft betaald en zijn contractuele verbintenis dus correct heeft
uitgevoerd, een nieuw goed ontvangt ter vervanging van het niet-con-
forme goed, levert geen ongerechtvaardigde verrijking op. Hij ont-
vangt slechts met vertraging een goed dat in overeenstemming is met
de bepalingen van de overeenkomst, een goed dat hij van meet af aan
had moeten ontvangen.
42 De financiële belangen van de verkoper worden overigens be-
schermd door, enerzijds, de in art. 5, lid 1, van de richtlijn bepaalde
verjaringstermijn van twee jaar, en anderzijds de hem door art. 3, lid
3, tweede alinea, van de richtlijn geboden mogelijkheid om vervan-
ging van het goed te weigeren ingeval deze vorm van genoegdoening
buiten verhouding is doordat zij voor hem onredelijke kosten mee-
brengt.
Geparafraseerde rechtsregel De Richtlijn consumentenkoop moet aldus worden uitgelegd dat het
in de weg staat aan een nationale regeling volgens welke de verkoper,
in geval van levering van een niet-conform consumptiegoed, van de
consument een vergoeding mag eisen voor het gebruik van het niet-
conforme goed tot aan de vervanging ervan door een nieuw goed.
Naam Pocorni/Defam
Rechtsvraag Kan tussen een overeenkomst van consumentenkoop en een overeen-
komst tot financiering van de daarbij overeengekomen koopprijs
door een derde een dusdanige verbondenheid bestaan, dat de bescher-
ming die art. 7:28 BW aan de consument-koper beoogt te bieden zich
mede uitstrekt tot de vordering tot aflossing van het krediet?
Kort antwoord Ja. Of van een zodanige verbondenheid sprake is, dient te worden
vastgesteld door uitleg van de rechtsverhouding in het licht van de
omstandigheden.
Samenvatting feitencomplex Pocorni heeft van Bullewijk een auto gekocht. Krachtens een drie-
partijenovereenkomst diende zij voor de financiering van een deel
van de koopsom maandelijkse termijnen te betalen aan Defam. Na
ontvangst van de koopsom heeft Bullewijk de juridische eigendom
van de auto, welke zij zich had voorbehouden, overgedragen aan De-
fam. Na een ontstane betalingsachterstand vordert Defam in deze
procedure in rechte betaling van Pocorni. In die procedure beroept
Pocorni zich op verjaringstermijn van twee jaar in de zin van art. 7:28
4
Rijksuniversiteit Groningen Edwin van der Velde
