Taak 3 Wat houdt angst in?
Alle angsten kennen alleen de details en cijfers van separatieangst
1. Wat is angst
- angst is een stemming die gekarakteriseerd wordt door negatieve emoties en spanning in het
lichaam waarbij het kind toekomstig gevaar of tegenslagen anticipeert.
- 2 belangrijkste elementen
o Sterke negatieve emotie
o Bang zijn voor iets
- Verschil tussen ‘fear’ en ‘anxiety’ is dat er bij ‘fear’ een directe bron van angst is op dat
moment. Anxiety is gericht op de toekomst angst voor iets dat helemaal niet gaande is maar
mogelijk in de toekomst kan gaan gebeuren. Er is sprake van paniek wanneer er geen oorzaak
van de angst is aan te wijzen en iemand plotseling zich angstig voelt. Angst en vrees
- Aantal angsten en soorten angsten verschillen per leeftijd.
2. Wat is een angststoornis?
- Iets wordt een angststoornis wanneer de angst je belemmert in het dagelijkse leven. Of een
bepaalde angst op een ongepaste leeftijd.
- Neurotische paradox: het vluchten van of ontwijken van beangstigende situaties.
a. Kenmerken
-
- Lichamelijke symptomen
o Wanneer iemand angst ervaart worden er signalen doorgegeven aan het zenuwstelsel
wat zorgt voor het fight or flight mechanisme. Dit heeft enkele effecten
Chemische effecten: het vrijkomen van adrenaline en noradrenaline
Cardiovasculaire effecten: hartslag verhoogd en de kracht waarmee het hart
pompt wordt verhoogd, bloedsomloop versnelt waardoor er meer zuurstof bij
de weefsels komt.
Respiratoire effecten: toename snelheid en diepte van ademhaling. Dit kan
leiden tot gevoel van stikken, zuurstoftekort en pijn op de borst.
Zweet effecten: zweet productie neemt toe om zo het lichaam af te koelen.
Andere lichamelijke effecten: vergroten van pupillen waardoor er meer licht
naar binnen komt dit kan leiden tot wazig zien of het zien van vlekken,
1
, afname speekselvorming wat leidt tot een droge mond, afname activiteit
verteringssysteem wat kan leiden tot misselijkheid, hoge spierspanning.
- Cognitieve symptomen
o Niet kunnen focussen of concentreren doordat je continu met de angst bezig bent
o Verklaringen zoeken voor de angst
o Subjectieve gevoelens van paniek, nervositeit en moeite met concentratie
- Gedragssymptomen
o Agressie
o Het willen vluchten/ wegkomen van de situatie
o Impulsief gedrag
b. Vormen
- Separatieangststoornis:
o Kinderen met een separatieangststoornis zijn bang van hechtingspersonen gescheiden
te worden in een mate die niet past bij de ontwikkelingsfase. Deze kinderen zijn
continu bang dat hechtingspersonen iets ergs zal overkomen, zijn angstig voor
gebeurtenissen die tot het verlies of een scheiding van hechtingspersonen zouden
kunnen leiden, vertonen tegenzin bij hechtingspersonen weg te gaan en hebben
nachtmerries en lichamelijke stresssymptomen. De symptomen ontwikkelen zich
dikwijls tijdens de kinderjaren hoewel ze nog het gehele volwassen leven tot uiting
kunnen komen.
o
o Een van de meest voorkomende, vooral tijdens kindertijd, 4-10% van alle kinderen,
diagnose vanaf 7-8 jaar, verloopt van mild naar steeds erger. Meer meisjes dan
jongens, 2/3 heeft ook nog andere bijkomende angststoornissen, ongeveer de helft
ontwikkelt depressieve klachten vlak na ontwikkeling angst.
- Selectief mutisme
o Iemand met selectief mutisme is consistent niet in staat in sociale situaties te spreken
waarin dit wel wordt verwacht, zoals op school, terwijl diegene in andere situaties wel
spreekt. De gevolgen van het niet kunnen spreken zijn aanzienlijk voor de
schoolprestaties, in de opleiding of op het werk. Ook kan de normale sociale
2
, communicatie er anderszins door belemmerd worden. Ook moet het minimaal 1
maand aanwezig zijn. Diagnose vaak pas later gesteld, 3-4 jaar aangezien kinderen
dan naar school gaan. Geen gebrek aan kennis over de taal.
o In dsm4 viel het onder sociale angst maar gescheiden omdat iemand met een sociale
angst niet per se niet praat.
- Specifieke fobie
o In geval van een specifieke fobie is er sprake van een extreme angst voor één bepaalde
situatie, dier of ding of vermijding daarvan. Bij deze stoornis is er geen sprake van
specifieke cognities. De vrees en angst, of de vermijding, worden vrijwel altijd direct
door de fobische situatie opgeroepen, in een mate die vergeleken met het werkelijke
risico lang aanhoudt en buiten proportie is.. Een specifieke fobie komt onder 8 procent
van de Nederlandse bevolking voor.
o Evolutionair gezien is het goed dat je angsten hebt voor bijvoorbeeld slangen maar
verklaard niet waarom de een het wel heeft en de ander niet.
o Dieren, bloed injecties blessures, situationele (vliegtuigen, liften) , natuurlijke
omgeving en overige (bijv clowns)
o Voor 10e levensjaar normaal na 10e levensjaar kan het een echte fobie zijn.
o Kinderen hebben vaak niet in de gaten dat hun angsten niet reeel zijn volwassenen
hebben dit wel.
o Dsm 5
A. Een duidelijke en aanhoudende angst die overdreven of onredelijk is en
wordt veroorzaakt door de aanwezigheid of verwachting van een specifiek
object of een specifieke situatie (bijvoorbeeld vliegen, hoogten, dieren, een
injectie krijgen, bloed zien).
B. Blootstelling aan een fobische prikkel veroorzaakt vrijwel altijd een directe
angstreactie. Deze kan voorkomen in de vorm van een situatiegebonden of
door de situatie ingegeven paniekaanval. N.B: Kinderen kunnen uitdrukking
aan de angst geven door huilen, woede-uitbarstingen, verstijving of
vastklamping.
C. De persoon ziet in dat de angst overdreven of onredelijk is. N.B.: Bij
kinderen kan dit criterium ontbreken.
D. De fobische situaties worden vermeden of ondergaan met intense angst of
spanning.
E. De vermijding, de angstige verwachting of de spanningen voor de
gevreesde situatie belemmeren in ernstige mate de dagelijkse handelingen, het
beroepsmatig functioneren (of studie of school), sociale activiteiten of relaties
met anderen of er bestaat een duidelijk lijden door de fobie.
F. Als de persoon jonger is dan 18 jaar, is de duur minimaal 6 maanden.
G. De angst, paniekaanvallen of vermijding zijn niet het gevolg van een
andere psychische aandoening, zoals de obsessieve-compulsieve stoornis
(bijvoorbeeld vermijding van vuil door iemand met smetvrees),
posttraumatische stressstoornis (bijvoorbeeld vermijding van prikkels die
gekoppeld zijn aan een sterke stressfactor), verlatingsangst (bijvoorbeeld
vermijden van school), sociale fobie (bijvoorbeeld vermijden van sociale
situatie uit angst voor vernedering), paniekstoornis met agorafobie of
agorafobie zonder historie van de paniekstoornis.
- Sociale-angststoornis (sociale fobie)
o Mensen met een sociale-angststoornis komen erg verlegen over. Ze voelen zich vooral
in (onbekend) gezelschap onzeker en blozen of trillen vaak of zijn er bang voor dat dat
in gezelschap zal gebeuren. Daarnaast bestaat het gevoel het niet goed te doen, de
angst vernederd of afgewezen te worden of aanstoot te geven. Iemand met een
sociale-angststoornis is bang voor sociale interacties en situaties waarin er een kans is
dat anderen hem kritisch bekijken of vermijdt deze. In Nederland heeft iets meer dan 9
procent ooit in zijn leven een sociale fobie gehad.
3
Alle angsten kennen alleen de details en cijfers van separatieangst
1. Wat is angst
- angst is een stemming die gekarakteriseerd wordt door negatieve emoties en spanning in het
lichaam waarbij het kind toekomstig gevaar of tegenslagen anticipeert.
- 2 belangrijkste elementen
o Sterke negatieve emotie
o Bang zijn voor iets
- Verschil tussen ‘fear’ en ‘anxiety’ is dat er bij ‘fear’ een directe bron van angst is op dat
moment. Anxiety is gericht op de toekomst angst voor iets dat helemaal niet gaande is maar
mogelijk in de toekomst kan gaan gebeuren. Er is sprake van paniek wanneer er geen oorzaak
van de angst is aan te wijzen en iemand plotseling zich angstig voelt. Angst en vrees
- Aantal angsten en soorten angsten verschillen per leeftijd.
2. Wat is een angststoornis?
- Iets wordt een angststoornis wanneer de angst je belemmert in het dagelijkse leven. Of een
bepaalde angst op een ongepaste leeftijd.
- Neurotische paradox: het vluchten van of ontwijken van beangstigende situaties.
a. Kenmerken
-
- Lichamelijke symptomen
o Wanneer iemand angst ervaart worden er signalen doorgegeven aan het zenuwstelsel
wat zorgt voor het fight or flight mechanisme. Dit heeft enkele effecten
Chemische effecten: het vrijkomen van adrenaline en noradrenaline
Cardiovasculaire effecten: hartslag verhoogd en de kracht waarmee het hart
pompt wordt verhoogd, bloedsomloop versnelt waardoor er meer zuurstof bij
de weefsels komt.
Respiratoire effecten: toename snelheid en diepte van ademhaling. Dit kan
leiden tot gevoel van stikken, zuurstoftekort en pijn op de borst.
Zweet effecten: zweet productie neemt toe om zo het lichaam af te koelen.
Andere lichamelijke effecten: vergroten van pupillen waardoor er meer licht
naar binnen komt dit kan leiden tot wazig zien of het zien van vlekken,
1
, afname speekselvorming wat leidt tot een droge mond, afname activiteit
verteringssysteem wat kan leiden tot misselijkheid, hoge spierspanning.
- Cognitieve symptomen
o Niet kunnen focussen of concentreren doordat je continu met de angst bezig bent
o Verklaringen zoeken voor de angst
o Subjectieve gevoelens van paniek, nervositeit en moeite met concentratie
- Gedragssymptomen
o Agressie
o Het willen vluchten/ wegkomen van de situatie
o Impulsief gedrag
b. Vormen
- Separatieangststoornis:
o Kinderen met een separatieangststoornis zijn bang van hechtingspersonen gescheiden
te worden in een mate die niet past bij de ontwikkelingsfase. Deze kinderen zijn
continu bang dat hechtingspersonen iets ergs zal overkomen, zijn angstig voor
gebeurtenissen die tot het verlies of een scheiding van hechtingspersonen zouden
kunnen leiden, vertonen tegenzin bij hechtingspersonen weg te gaan en hebben
nachtmerries en lichamelijke stresssymptomen. De symptomen ontwikkelen zich
dikwijls tijdens de kinderjaren hoewel ze nog het gehele volwassen leven tot uiting
kunnen komen.
o
o Een van de meest voorkomende, vooral tijdens kindertijd, 4-10% van alle kinderen,
diagnose vanaf 7-8 jaar, verloopt van mild naar steeds erger. Meer meisjes dan
jongens, 2/3 heeft ook nog andere bijkomende angststoornissen, ongeveer de helft
ontwikkelt depressieve klachten vlak na ontwikkeling angst.
- Selectief mutisme
o Iemand met selectief mutisme is consistent niet in staat in sociale situaties te spreken
waarin dit wel wordt verwacht, zoals op school, terwijl diegene in andere situaties wel
spreekt. De gevolgen van het niet kunnen spreken zijn aanzienlijk voor de
schoolprestaties, in de opleiding of op het werk. Ook kan de normale sociale
2
, communicatie er anderszins door belemmerd worden. Ook moet het minimaal 1
maand aanwezig zijn. Diagnose vaak pas later gesteld, 3-4 jaar aangezien kinderen
dan naar school gaan. Geen gebrek aan kennis over de taal.
o In dsm4 viel het onder sociale angst maar gescheiden omdat iemand met een sociale
angst niet per se niet praat.
- Specifieke fobie
o In geval van een specifieke fobie is er sprake van een extreme angst voor één bepaalde
situatie, dier of ding of vermijding daarvan. Bij deze stoornis is er geen sprake van
specifieke cognities. De vrees en angst, of de vermijding, worden vrijwel altijd direct
door de fobische situatie opgeroepen, in een mate die vergeleken met het werkelijke
risico lang aanhoudt en buiten proportie is.. Een specifieke fobie komt onder 8 procent
van de Nederlandse bevolking voor.
o Evolutionair gezien is het goed dat je angsten hebt voor bijvoorbeeld slangen maar
verklaard niet waarom de een het wel heeft en de ander niet.
o Dieren, bloed injecties blessures, situationele (vliegtuigen, liften) , natuurlijke
omgeving en overige (bijv clowns)
o Voor 10e levensjaar normaal na 10e levensjaar kan het een echte fobie zijn.
o Kinderen hebben vaak niet in de gaten dat hun angsten niet reeel zijn volwassenen
hebben dit wel.
o Dsm 5
A. Een duidelijke en aanhoudende angst die overdreven of onredelijk is en
wordt veroorzaakt door de aanwezigheid of verwachting van een specifiek
object of een specifieke situatie (bijvoorbeeld vliegen, hoogten, dieren, een
injectie krijgen, bloed zien).
B. Blootstelling aan een fobische prikkel veroorzaakt vrijwel altijd een directe
angstreactie. Deze kan voorkomen in de vorm van een situatiegebonden of
door de situatie ingegeven paniekaanval. N.B: Kinderen kunnen uitdrukking
aan de angst geven door huilen, woede-uitbarstingen, verstijving of
vastklamping.
C. De persoon ziet in dat de angst overdreven of onredelijk is. N.B.: Bij
kinderen kan dit criterium ontbreken.
D. De fobische situaties worden vermeden of ondergaan met intense angst of
spanning.
E. De vermijding, de angstige verwachting of de spanningen voor de
gevreesde situatie belemmeren in ernstige mate de dagelijkse handelingen, het
beroepsmatig functioneren (of studie of school), sociale activiteiten of relaties
met anderen of er bestaat een duidelijk lijden door de fobie.
F. Als de persoon jonger is dan 18 jaar, is de duur minimaal 6 maanden.
G. De angst, paniekaanvallen of vermijding zijn niet het gevolg van een
andere psychische aandoening, zoals de obsessieve-compulsieve stoornis
(bijvoorbeeld vermijding van vuil door iemand met smetvrees),
posttraumatische stressstoornis (bijvoorbeeld vermijding van prikkels die
gekoppeld zijn aan een sterke stressfactor), verlatingsangst (bijvoorbeeld
vermijden van school), sociale fobie (bijvoorbeeld vermijden van sociale
situatie uit angst voor vernedering), paniekstoornis met agorafobie of
agorafobie zonder historie van de paniekstoornis.
- Sociale-angststoornis (sociale fobie)
o Mensen met een sociale-angststoornis komen erg verlegen over. Ze voelen zich vooral
in (onbekend) gezelschap onzeker en blozen of trillen vaak of zijn er bang voor dat dat
in gezelschap zal gebeuren. Daarnaast bestaat het gevoel het niet goed te doen, de
angst vernederd of afgewezen te worden of aanstoot te geven. Iemand met een
sociale-angststoornis is bang voor sociale interacties en situaties waarin er een kans is
dat anderen hem kritisch bekijken of vermijdt deze. In Nederland heeft iets meer dan 9
procent ooit in zijn leven een sociale fobie gehad.
3
