Samenvatting Burgerlijk procesrecht Lydia Janssen MBO

Burgerlijk procesrecht
Hoofdstuk 1 Procesrecht, een inleiding

vermogensrecht



personen- en
privaatrecht familierecht



rechtspersonenrecht

recht

bestuursrecht




publiekrecht staatsrecht




strafrecht




Privaatrecht

 Materieel recht → beschrijving rechten en plichten van partijen
 Formeel recht → als je probleem in materieel recht hebt kan je hier vinden “hoe” je je recht
moet halen
→ ander woord is burgerlijk procesrecht

Rechtsbronnen procesrecht

 Grondwet → Art. 107. Procesrecht moet bij wet zijn geregeld
 Wetboek Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
 Wet op de rechterlijke organisatie (Wet ro) → regelt organisatie rechterlijke macht en
bevoegdheid van de verschillende colleges
 Andere wetten → vb Advocatenwet, Gerechtsdeurwaarderswet en Algemene termijnenwet
 Internationale wetten → Belangrijkste is Europees Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)
→ EEX verordening. Zorgt dat rechterlijke uitspraak in ene EU land ook
wordt erkend en uitgevoerd in andere EU landen



Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv)

 Belangrijkste wetboek procesrecht
 Opgedeeld in 4 boeken
o Eerste Boek → artikel 1 t/m 429
→ standaardprocedures bij rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad
o Tweede Boek → artikel 430 t/m 620
→ beschrijving tenuitvoerlegging. Hoe moeten rechterlijke uitspraken
worden uitgevoerd, vooral als veroordeelde zich niet aan uitspraak
houdt
o Derde Boek → artikel 621 t/m 1019
→ regels bijzondere procedures
→ vb rechtszaken over verkeer, vervoer, erfenissen en echtscheidingen

1

, Burgerlijk procesrecht
o Vierde Boek → artikel 1020 t/m 1077
→ regels arbitrage. Het geven van een bindend oordeel in geval van
verschil van mening tussen partijen door een scheidsman(is geen
rechter)

Grondregels procesrecht

 Garanderen een eerlijk proces voor alle partijen
 Hoor en wederhoor → artikel 19 Rv
→ geen uitspraak van rechter voordat rechter beide partijen
mogelijkheid heeft gegeven om hun zienswijze toe te lichten
 Openbaarheid → artikel 6 EVRM, artikel 121 GW, artikel 27 Rv en artikel 4 en 5 Wet RO
→ iedereen heeft in principe toegang tot de rechtszaak (ook bij voorlezen
uitspraak)
→ in bijzondere gevallen zoals familiezaken of misdadigers niet openbaar
 Motivering → artikel 121 GW, artikel 5 Wet RO en artikel 30 Rv
→ naast uitspraak ook uitleg hoe rechter tot uitspraak is gekomen
 Hoger beroep en cassatie → bijna in alle gevallen kan je uitspraak voorleggen bij hogere
rechter
 Onafhankelijk en onpartijdige rechter → artikel 117 GW o.a. voor onafhankelijkheid
↳ nevenfuncties rechters openbaar
o Partij kan rechter wraken → artikel 36 Rv
o Rechter kan zich verschonen als hij van mening is dat hij niet onpartijdig tegenover een
bepaalde zaak staat → artikel 40 Rv

 Uitspraak binnen redelijke termijn → artikel 6 EVRM (staat geen termijn in)
→ Normaal gesproken wordt er binnen 6 weken na
laatste proceshandeling uitspraak gedaan tenzij er een
gegronde reden voor is

Specifieke kenmerken burgerlijk procesrecht

 Lijdelijkheid rechter → rechter is passief wat betreft de inhoud van de rechtszaak.
Procespartijen bepalen zelf onderwerp en waarover wordt
geprocedeerd en wanneer ze willen stoppen met de zaak.
→ vb. Rechter moet feit voor waar aannemen als tegenpartij dit niet
weerspreekt
→ Rechter mag ook nooit meer toewijzen als door de wederpartij is geëist.
→ Bij voortgang rechtszaak heeft rechter actieve rol

 Verplichte procesvertegenwoordiging → partijen kunnen niet zelf hun rechtszaak voeren en
moeten dus advocaat inschakelen




Hoofdstuk 2 Bevoegdheid van de rechter
Absolute en relatieve competentie

2

, Burgerlijk procesrecht
 Competentie = bevoegdheid
 Absoluut gaat in op wel type gerecht bevoegd is om zaak te behandelen. Geregeld in artikel 2 Wet RO
o Rechtbank (11 x)
o Gerechtshof (4x)
o De Hoge Raad (1x)
 Relatief. Bevoegdheid van een gerecht in een bepaald werkgebied om een zaak te behandelen. De
regels te vinden in Rv vanaf artikel 99.
 Bijna alle gerechten hebben verschillende zittingsplaatsen i.v.m. bereikbaarheid
 Werkgebied rechtbank = arrondissement
 Werkgebied gerechtshof = ressort
 Kamer is een verschillende afdeling binnen het gerecht bedoeld (vb handelskamer)

Absolute competentie

 Alle rechtszaken in eerste aanleg (eerste behandeling) naar een rechtbank → art. 42 Wet RO
 Bij rechtbank keuze tussen
o Kantonrechter → vorderingen tot €25.000,-
→ alle aardzaken ongeacht de waarde (huur, huurkoop, arbeid,
pacht, consumentenkoop, consumentenkrediet tot € 40.000,-)
→ Bij bepalen waarde wordt alleen gekeken naar waarde van
vordering
o Civiele kamer → alle overige vorderingen zoals jeugd- en familiezaken, handelszaken
en insolventiezaken
 Gerechtshof → Hoger beroep uitspraken van (kanton) rechter van rechtbank
→ tegen uitspraken kantonrechter van minstens € 1.750,-
→ tegen uitspraken overige sectoren rechtbank
→ termijn instellen op bijzondere gevallen na 3 maanden na uitspraak vonnis
 Hoge raad → Cassatie van uitspraken waartegen geen hoger beroep (meer) openstaat
→ gaat om juridische beoordeling uitspraak lagere rechter
→ casseren uitspraak= vernietigen uitspraak. Bij vernietiging wordt zaak
doorverwezen naar gerechtshof voor nieuwe uitspraak. In sommige gevallen
handelt Hoge Raad zelf de zaak af
→ bij verzuim van vormen zijn er fouten gemaakt in procedure

Rechtsmacht Nederlandse rechter → art. 1 t/m 14 Rv geven aan welke zaken met een internationaal aspect
door Nederlandse rechter mogen worden behandeld

Relatieve competentie

 Als wet geen uitzondering maakt dan is rechtbank van de woonplaats van gedaagde bevoegd.
Gedaagde is degene die door wederpartij (eiser) wordt opgeroepen → art. 99 e.v. Rv




Hoofdstuk 3 Rechtshulpverleners
Advocaat


3