VERMOGENSRECHT
Hoofdstuk 1 De plaats van het goederenrecht
5 rechtsgebieden: staats-, bestuurs-, straf-, internationaal en burgerlijk recht
Burgerlijk → juridische relaties tussen (natuurlijke personen
↳ burgers en/bedrijven regelen zelf belangen
↳ geen opsporingsapparaat
Burgerlijk → Boek 1
→ juridische familiekanten
→ huwelijk, scheiding, gezag minderjarigen, kinderen,
voor/achternaam in
burgerlijke stand in BRP
Rechtspersonen → Boek 2
→ NV, BV, vereniging en stichting
→ vermogen rechtspersonen los van vermogen bestuurders zelf
Vermogensrecht → Boek 3 t/m 10
→ grootste deel burgerlijk recht
→ juridische relaties die in geld zijn uit te drukken
Vermogen → juridisch geheel bezittingen en schulden
↳ op geld waardeerbare rechten en plichten → op tijd en rente
↪ op geld waardeerbaar en overdraagbaar
Erfrecht (Boek 4) behoort ook tot vermogensrecht
Vermogensrechten
Absolute rechten Relatieve rechten
Beschrijving zeggenschap van persoon over goed Beschrijving juridische relatie tussen personen (wat
van elkaar tegoed) (vb koopovereenkomst)
Goederenrecht (Boek 3 en 5) Verbintenissenrecht (Boek 6 en 7)
Vermogensrecht per boek
Boek 3 Algemene regels
Boek 4 Erfrecht
Boek 5 Specifieke regels over goederenrecht
Boek 6 en 7 Verbintenissenrecht
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 9 Bestaat niet
Boek 10 Privaatrecht
Procesregels burgerlijke recht in Wetboek Burgerlijke rechtsvordering.
Artikel 3:1 BW = Artikel 1 uit Boek 3
1
, VERMOGENSRECHT
Hoofdstuk 2 Inleiding goederenrecht
Activa (positieve delen en passiva (schulden)
↓
Goederen → volgens BW zaken en vermogensrechten
↳ alle tastbare voorwerpen waarvan mens de eigenaar is (ook
dieren)
Onroerend → als een zaak duurzaam is verenigd met de grond
Bestanddelen → niet zelfstandig in het recht, horen bij hoofdzaak en volgen juridisch ook hoofdzaak.
↳ een zaak die naar verkeersopvatting (maatschappelijk) hoort bij andere (hoofd)zaak
(vb
fietsbel of huissleutel)
↳ een zaak die zozeer verbonden is en daardoor niet los kan worden gezien zonder grote
schade
aan te brengen (vb plavuizenvloer)
Vermogensrechten → niet tastbaar maar wel op geld waardeerbaar en overdraagbaar
↳ vb loonvordering, uitkering na ongeluk
Registergoederen → pas overdraagbaar als overdracht in openbaar register is ingeschreven
↳ alle onroerende zaken
↳ schepen en vliegtuigen van 20 ton of meer
↳ absolute rechten op registergoederen
Procedure overdracht/koop
koopovereenkomst (afspraken over som, datum en voorwaarden)
Opmaken transportakte(door notaris) (= eigendomsoverdracht)
Inschrijving in Kadaster van trasportakte door notaris
Absolute rechten
Eigendom (art 5:1 BW) Binnen grenzen mag eigenaar doen wat hij wil
Erfdienstbaarheid (art 5:70 BW) Ene onroerende zaak verplicht is belast tbv andere
onroerende zaken
Erfpacht(art 5:85 BW) Pachter recht om een onroerende zaak langdurig te
gebruiken (meestal grond), wordt vaak door
gemeentes gedaan
Opstal (art 5:101 BW) Recht om op grond van andere eigendommen te
hebben
Appartementsrecht (art 5:106 BW) Mede eigenaar van gehele gebouw en allen
verantwoordelijk voor bv reparaties
Vruchtgebruik (art 3:201 BW) Een goed van ander gebruiken en van de opbrengst
(vruchten) genieten
Hypotheekrecht (art 3:227 BW) en pandrecht Geven zekerheid aan een financier. Hypotheek is
(art 3:227 BW) registergoed en pand niet-register
Kadaster → overheidsinstelling en openbaar
→ ieder onroerend goed heeft kadastraal nummer
→ per perceel wie is eigenaar en eigenaar van eventuele gebouw op perceel
→ welke absolute rechten gevestigd op een perceel
→ beheert basisregistratie maar basisadministratie Adressen en Gebouwen
2
, VERMOGENSRECHT
Merkenrecht → absoluut recht op voortbrengselen van menselijke geest. Niet geregeld in BW maar
in andere wetten. Vb auteursrecht en merkenrecht.
Hoofdstuk 3 Kenmerken en indelingen van absolute rechten
relatieve vermogensrechten → beschrijving recht van persoon op prestatie van ander persoon
↳ vaak bij sluiten overeenkomst van 2 personen waardoor wederzijdse rechten en plichten ontstaan
↳ ontstaan ook bij wet zoals een auto die schade veroorzaakt aan andere auto
Absolute rechten Relatieve rechten
Verhouding Persoon -goed Verhouding persoon-persoon
Geven zeggenschap over een goed Beschrijving op geld waardeerbare rechten van personen tov
elkaar
Door levering van goed ontstaat een absoluut recht
Kenmerken absolute rechten
Derdenwerking Eigenaar heeft zeggenschap over goed, ook t.o.v. derden
Zaakgevolg Absoluut recht blijft kleven aan goed, ook bij wijziging eigenaar van een goed
Prioriteit Oude recht voor jonger recht
Separatist Kan absolute rechten blijven uitoefenen, ook bij faillissement
Gesloten systeem Alle absolute rechten zijn beschreven in de wet (relatieve rechten zijn
“open”)
Indelingen absolute rechten
Zakelijke rechten Overige rechten
Eigendom Vruchtgebruik
Erfdienstbaarheid Pand
Erfpacht Hypotheek
Opstal
Appartement
Volledige rechten Beperkte rechten
Eigendom Erfdienstbaarheid
Erfpacht
Appartement
Opstal
Vruchtgebruik
Pand
Hypotheek
Genotsrechten Zekerheidsrechten
Eigendom Hypotheek
Erfdienstbaarheid Pand
Erfpacht
Appartement
Opstal
Vruchtgebruik
Zelfstandige rechten Afhankelijke rechten
Eigendom Erfdienstbaarheid
Erfpacht Hypotheek
Appartement Pand
Opstal
3
, VERMOGENSRECHT
Vruchtgebruik
Hoofdstuk 4 Verkrijging van goederen
Verkrijging van goederen → eigenaar worden van goed of rechthebbende van vermogensrecht
↳ algemene titel → iemand stapt in rechten en plichten van voorganger door 1
gebeurtenis
↳ erfopvolging
↳ boedelmenging
↳ fusie bedrijven
↳ Bijzondere titel → voor alles wat niet onder “algemeen” valt
↳ gaat om een afzonderlijk goed zoals een auto
↳ kenmerk→ je krijgt een goed maar je stapt niet in plichten\
Voorbeelden bijzondere titel:
- Verjaring
- Onteigening
- Natrekking
- Toe-eigening
- Vinderschap
- Overdracht → kenmerk beide partijen willen het.
→ overdragende partij is vervreemder, ontvangende partij is
verkrijger
→ eisen → geldige titel→ juridische reden overdracht, dus WAAROM
(vaak
koopovereenkomst, soms schenking
of ruil)
→ beschikkingsbevoegdheid. Meestal alleen rechthebbende
bevoegd
→ levering. Overheveling goed
Leveringshandelingen → het goed van het vermogen van vervreemder wordt
overgeheveld naar
verkrijger
→ Vorderingen (zijn overdraagbaar)
Registergoederen inschrijving notariële akte in Kadaster
Vordering aan toonder Naam schuldeiser niet bekend
Wie vordering laat zien wordt uitbetaald
Vb bioscoopbon, aandeel
Leveringshandeling → bezitsverschaffing
Vordering op naam Schuldeiser met naam genoemd
Leveringshandeling → akte van cessie en mededeling aan
schuldenaar
Overdrager vordering is cedent
Ontvanger vordering is cessionaris
Schuldenaar die nieuwe schuldeiser krijgt is cessus
Overdracht vordering op naam is cessie
4
Hoofdstuk 1 De plaats van het goederenrecht
5 rechtsgebieden: staats-, bestuurs-, straf-, internationaal en burgerlijk recht
Burgerlijk → juridische relaties tussen (natuurlijke personen
↳ burgers en/bedrijven regelen zelf belangen
↳ geen opsporingsapparaat
Burgerlijk → Boek 1
→ juridische familiekanten
→ huwelijk, scheiding, gezag minderjarigen, kinderen,
voor/achternaam in
burgerlijke stand in BRP
Rechtspersonen → Boek 2
→ NV, BV, vereniging en stichting
→ vermogen rechtspersonen los van vermogen bestuurders zelf
Vermogensrecht → Boek 3 t/m 10
→ grootste deel burgerlijk recht
→ juridische relaties die in geld zijn uit te drukken
Vermogen → juridisch geheel bezittingen en schulden
↳ op geld waardeerbare rechten en plichten → op tijd en rente
↪ op geld waardeerbaar en overdraagbaar
Erfrecht (Boek 4) behoort ook tot vermogensrecht
Vermogensrechten
Absolute rechten Relatieve rechten
Beschrijving zeggenschap van persoon over goed Beschrijving juridische relatie tussen personen (wat
van elkaar tegoed) (vb koopovereenkomst)
Goederenrecht (Boek 3 en 5) Verbintenissenrecht (Boek 6 en 7)
Vermogensrecht per boek
Boek 3 Algemene regels
Boek 4 Erfrecht
Boek 5 Specifieke regels over goederenrecht
Boek 6 en 7 Verbintenissenrecht
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 9 Bestaat niet
Boek 10 Privaatrecht
Procesregels burgerlijke recht in Wetboek Burgerlijke rechtsvordering.
Artikel 3:1 BW = Artikel 1 uit Boek 3
1
, VERMOGENSRECHT
Hoofdstuk 2 Inleiding goederenrecht
Activa (positieve delen en passiva (schulden)
↓
Goederen → volgens BW zaken en vermogensrechten
↳ alle tastbare voorwerpen waarvan mens de eigenaar is (ook
dieren)
Onroerend → als een zaak duurzaam is verenigd met de grond
Bestanddelen → niet zelfstandig in het recht, horen bij hoofdzaak en volgen juridisch ook hoofdzaak.
↳ een zaak die naar verkeersopvatting (maatschappelijk) hoort bij andere (hoofd)zaak
(vb
fietsbel of huissleutel)
↳ een zaak die zozeer verbonden is en daardoor niet los kan worden gezien zonder grote
schade
aan te brengen (vb plavuizenvloer)
Vermogensrechten → niet tastbaar maar wel op geld waardeerbaar en overdraagbaar
↳ vb loonvordering, uitkering na ongeluk
Registergoederen → pas overdraagbaar als overdracht in openbaar register is ingeschreven
↳ alle onroerende zaken
↳ schepen en vliegtuigen van 20 ton of meer
↳ absolute rechten op registergoederen
Procedure overdracht/koop
koopovereenkomst (afspraken over som, datum en voorwaarden)
Opmaken transportakte(door notaris) (= eigendomsoverdracht)
Inschrijving in Kadaster van trasportakte door notaris
Absolute rechten
Eigendom (art 5:1 BW) Binnen grenzen mag eigenaar doen wat hij wil
Erfdienstbaarheid (art 5:70 BW) Ene onroerende zaak verplicht is belast tbv andere
onroerende zaken
Erfpacht(art 5:85 BW) Pachter recht om een onroerende zaak langdurig te
gebruiken (meestal grond), wordt vaak door
gemeentes gedaan
Opstal (art 5:101 BW) Recht om op grond van andere eigendommen te
hebben
Appartementsrecht (art 5:106 BW) Mede eigenaar van gehele gebouw en allen
verantwoordelijk voor bv reparaties
Vruchtgebruik (art 3:201 BW) Een goed van ander gebruiken en van de opbrengst
(vruchten) genieten
Hypotheekrecht (art 3:227 BW) en pandrecht Geven zekerheid aan een financier. Hypotheek is
(art 3:227 BW) registergoed en pand niet-register
Kadaster → overheidsinstelling en openbaar
→ ieder onroerend goed heeft kadastraal nummer
→ per perceel wie is eigenaar en eigenaar van eventuele gebouw op perceel
→ welke absolute rechten gevestigd op een perceel
→ beheert basisregistratie maar basisadministratie Adressen en Gebouwen
2
, VERMOGENSRECHT
Merkenrecht → absoluut recht op voortbrengselen van menselijke geest. Niet geregeld in BW maar
in andere wetten. Vb auteursrecht en merkenrecht.
Hoofdstuk 3 Kenmerken en indelingen van absolute rechten
relatieve vermogensrechten → beschrijving recht van persoon op prestatie van ander persoon
↳ vaak bij sluiten overeenkomst van 2 personen waardoor wederzijdse rechten en plichten ontstaan
↳ ontstaan ook bij wet zoals een auto die schade veroorzaakt aan andere auto
Absolute rechten Relatieve rechten
Verhouding Persoon -goed Verhouding persoon-persoon
Geven zeggenschap over een goed Beschrijving op geld waardeerbare rechten van personen tov
elkaar
Door levering van goed ontstaat een absoluut recht
Kenmerken absolute rechten
Derdenwerking Eigenaar heeft zeggenschap over goed, ook t.o.v. derden
Zaakgevolg Absoluut recht blijft kleven aan goed, ook bij wijziging eigenaar van een goed
Prioriteit Oude recht voor jonger recht
Separatist Kan absolute rechten blijven uitoefenen, ook bij faillissement
Gesloten systeem Alle absolute rechten zijn beschreven in de wet (relatieve rechten zijn
“open”)
Indelingen absolute rechten
Zakelijke rechten Overige rechten
Eigendom Vruchtgebruik
Erfdienstbaarheid Pand
Erfpacht Hypotheek
Opstal
Appartement
Volledige rechten Beperkte rechten
Eigendom Erfdienstbaarheid
Erfpacht
Appartement
Opstal
Vruchtgebruik
Pand
Hypotheek
Genotsrechten Zekerheidsrechten
Eigendom Hypotheek
Erfdienstbaarheid Pand
Erfpacht
Appartement
Opstal
Vruchtgebruik
Zelfstandige rechten Afhankelijke rechten
Eigendom Erfdienstbaarheid
Erfpacht Hypotheek
Appartement Pand
Opstal
3
, VERMOGENSRECHT
Vruchtgebruik
Hoofdstuk 4 Verkrijging van goederen
Verkrijging van goederen → eigenaar worden van goed of rechthebbende van vermogensrecht
↳ algemene titel → iemand stapt in rechten en plichten van voorganger door 1
gebeurtenis
↳ erfopvolging
↳ boedelmenging
↳ fusie bedrijven
↳ Bijzondere titel → voor alles wat niet onder “algemeen” valt
↳ gaat om een afzonderlijk goed zoals een auto
↳ kenmerk→ je krijgt een goed maar je stapt niet in plichten\
Voorbeelden bijzondere titel:
- Verjaring
- Onteigening
- Natrekking
- Toe-eigening
- Vinderschap
- Overdracht → kenmerk beide partijen willen het.
→ overdragende partij is vervreemder, ontvangende partij is
verkrijger
→ eisen → geldige titel→ juridische reden overdracht, dus WAAROM
(vaak
koopovereenkomst, soms schenking
of ruil)
→ beschikkingsbevoegdheid. Meestal alleen rechthebbende
bevoegd
→ levering. Overheveling goed
Leveringshandelingen → het goed van het vermogen van vervreemder wordt
overgeheveld naar
verkrijger
→ Vorderingen (zijn overdraagbaar)
Registergoederen inschrijving notariële akte in Kadaster
Vordering aan toonder Naam schuldeiser niet bekend
Wie vordering laat zien wordt uitbetaald
Vb bioscoopbon, aandeel
Leveringshandeling → bezitsverschaffing
Vordering op naam Schuldeiser met naam genoemd
Leveringshandeling → akte van cessie en mededeling aan
schuldenaar
Overdrager vordering is cedent
Ontvanger vordering is cessionaris
Schuldenaar die nieuwe schuldeiser krijgt is cessus
Overdracht vordering op naam is cessie
4
