KVS C2 samenvatting voor een 8 op het KVS tentamen

C2 – Gastroenterologie B



HC passageklachten
Samenvatting van de basis:

 In de maag zit circulair, longitudinaal en scheef spierweefsel, in de dunne darm en dikke
darm slechts circulair en longitudinaal spierweefsel. Deze spieren zorgen voor kneden en
voortstuwing van voedsel
 Aansturing gaat via drie zenuwstelsels:
o Willekeurig: slikken/defecatie (externe sfincter)
o Autonoom: sympathicus/parasympathicus (darm actief of passief, macroniveau)
o Enterisch: Zorgt voor spieraansturing (microniveau)
 Plexus myentericus (Auerbach)
 Plexus submucosus (Meissner)
 Cellen van Cajal (Myoelectric Migrating Complex)
 Passageklachten in de slokdarm
o Diagnostiek:
 Slikfoto (eigenlijk video), waterige bariumpap (röntgenpap) door laten
slikken: beoordeling relaxatie bovenste en onderste slokdarmsfincter,
beoordeling doorgankelijkheid slokdarm, beoordeling
contracties/peristaltiek slokdarm, reflux
 Slokdarmmanometrie (drukmeting): katheter met druksensoren, via neus
naar slokdarm tot in de maag, meten van druk in rust en na drinken slokjes
water, bepalen lokatie van onderste slokdarmsfincter, bepalen knijpkracht
van de slokdarm, ook meten verschil tussen lucht en water mogelijk (reflux
vs. Opboeren)
o Aandoening:
 Sclerodermie: reumatische systeemziekte, stugger worden van bindweefsel,
hele slokdarm, aantasting van innervatie, onvermogen van spier om samen
te knijpen
 Diffuse oesofagusspasmen: oorzaak niet bekend, je ziet hypermotiliteit van
de slokdarm
 Achalasie: verminderd aantal myenterische neuronen in de onderste
slokdarmsfincter (LES), voedsel blijft staan, lange termijn wijde, atone
slokdarm
 Pseudo-Achalasie: Tumor/impressie van buitenaf ter hoogte van
LES/gastrooesofagale overgang
 Problemen van de maag
o Diagnostiek:
 Maagledigingsstudie (scintigrafie), pannekoek laten eten met gelabeld eiwit,
met speciale gamma camera kun je opnames maken na vaste momenten om
zo te kijken of de maag te traag werkt (belangrijk is dat een 4 uurs opname
wordt gemaakt)
 X-maag, structurele afwijkingen, motiliteit richting duodenum (weinig
gebruikt, duodenoscopie heeft de voorkeur)
 Antroduodenale manometrie: ingewikkelde, langere drukkatheter t/m
jejunum
o Aandoeningen:
 Dumping: te snelle maaglediging, vaak na partiele resectie, leidt tot een snel
vol gevoel, hyperosmotische brei die in de dunne darm terecht komt en

,C2 – Gastroenterologie B


vocht uit de circulatie trekt (hypotensie) en je krijgt een hoge insuline
secretie met gevaar op hypoglycaemie
 Gastroparese: te trage maaglediging, vol gevoel, opgeblazen, misselijk,
braken en maagpijn. Bij diabetes komt dit vaker voor. Je hebt een neiging tot
hypoglycaemie omdat je wel insuline spuit maar geen suiker wordt
opgenomen. Prevalentie ongeveer 58%. Vaak bij moeilijk instelbare diabetes
patienten. Idiopathische gastroparese bij jonge vrouwen, geen
onderliggende ziekte, gaat vaak vanzelf weer over.
 Problemen van de dunne darm
o Diagnostiek:
 Dunne darm passagefoto (x dunne darm), wordt steeds minder gebruikt,
lastig te interpreteren, contrast via sonde van neus naar dunne darm,
structurele afwijkingen opsporen, passagetijd berekenen, hoge
stralingsbelasting, weinig expertise (MRI vaak de voorkeur)
 MRI dunne darm: structurele afwijkingen, passagetijd berekenen
 Lactulose ademtest: nuchter, lactulose drinken, meting H2 in
uitademingslucht (wanneer bereikt lactulose dikke darm waar het
fermenteert wordt)
 Echt geen idee? Full thickness biopt via de chirurg
o Aandoeningen (zijn hier zeldsaam):
 Post-chirurgisch:
 Adhesies of streng vorming
 Chronische Intestinale Pseudo-obstructie (CIIP)
 Trage peristaltiek dunne darm, zonder aantoonbare obstructie,
buikpijn, opgezette buik, misselijkheid, braken, diarree, obstipatie,
oorzaak niet bekend
 Problemen dikke darm
o Diagnostiek:
 X-Colon, contrast en lucht via anale sonde, structure afwijkingen,
obstructie/mucosale afwijkingen, weinig expertise
 X-marker: capsules met radiologisch zichtbare markers, buikoverzichtsfoto
op dag 10 (10 dagen slikken capsules) -> lokalisatie en verdeling capsules na
10 dagen, door verdeling en hoeveelheid kun je iets zeggen over passagetijd
en oorzaak
 Coloscopie: structurele en mucosale afwijkingen, je kunt echter geen
passagetijd te berekenen
 Anale manometrie: ballon in rectum, anale aandrang/pijnsensatie
beoordelen
 Diep rectum biopt: Ziekte van Hirschsprung (zenuwvoorziening in rectum en
soms sigmoid congenitaal afwezig)
o Aandoeningen:
 Obstipatie
 Door trage passage: systeemziekten zoals sclerodermie, diabetes;
bijwerkingen medicatie/dieet/weinig bewegen
 Outletobstructies: verminderde functie bekkenboedem, prolaps
 Diarree
 Snelle passage in colon ascendens en colon transversum
 Verminderde activiteit sigmoid

, C2 – Gastroenterologie B


 Overloopdiarree (overmatige slijmproductie bij obstipatie en
daardoor diarree)
 Bijwerkingen medicatie
 Irritable Bowel Syndrome (IBS)
 Neurologisch: Parkinson (depletie dopaminerge neuronen in CZS en plexus
myentericus), MS (verlengde colonpassagetijd)
 Aandoeningen gladde spier: myopathieën,sclerodermie, dystrofieën
 Obstipatie veroorzakende geneesmiddelen, vaak in combinatie met dehydratie en
bedlegerigheid
o Opiaten
o Antidepressiva (TCA)
o Anticholinergica (anti-parkinson middelen)
o Anti-epileptica
o Antipsychotica
o Calcium-antagonisten
o Ijzerpreparaten
o Diuretica
 Behandeling obstipatie:
o Osmotische laxantia
 Macrogol
 Lactitol
 Lactulose (winderigheid)
 Anorganische zouten -> plakken aan andere geneesmiddelen!
o Volume vergrotende laxantia
 Psyllium, sterculiagom (bulk vormende laxantia), nemen water op en maken
zo de feces volumineus en zacht
o Zachtmakers – klysma
 Natriumlaurylsulfoacetaat, Natriumducosaat, natriumfosfaat, arachide olie
 Oplossen van feces prop
o Contactlaxantia – prikkelen de darmwand waardoor water- en zoutresorptie
verminderd wordt en de uitscheiding versterkt wordt, je krijgt bevordering
darmperistalitiek en toename van de watergehalte in de feces
 Bisacodyl, Senna
 Bijwerkingen: flatulentie, buikkrampen, beschadiging plexus mesentericus
bij chronisch gebruik (bisacodyl!), electrolytstoornissen, interacties met b.v.
chinolonen (antibiotica)
 Behandeling diarree:
o Wegnemen oorzaak
o Waak voor uitdroging
o Loperamide
o Norit (actieve kool)
 Denk bij zowel obstipatie en diarree aan medicatie
 Ook geneesmiddelen, preparaten of voedingssupplementen die niet op de lijst staan
 Opiaten=obstipatie=laxans bij voorschrift
 Liever geen MgO bij obstipatie omdat je interactie krijgt met geneesmiddelen
 Opiaten en veel obstipatie ondanks macrogol? Methylnaltrexon -> mu receptor antagonist
die de BBB niet kan passeren