D2 - Bewustzijnsveranderingen
HC Bewustzijnstoornissen
Definitie bewustzijn: Toestand van geest die gekenmerkt is door een besef van het eigen ik en de
omgeving. Subjectieve beleving van het eigen lichaam, omgeving, gedachten, gemoedstoestanden,
emoties, wensen, intenties en eigen acties.
Heeft twee aspecten: Inhoud en mate van activering.
Inhoud:
Gedachten
Waarnemingen
Gevoelens
Intenties waar men zich van bewust is
Psychiatrie
Mate van activering:
De mate van aandacht voor de omgeving
Neurologie
Voor het bewustzijn heb je drie systemen nodig:
Ascenderend reticulair activerend systeem (ARAS)
Verbindingen tussen ARAS en Cortex
Cortex cerebri
ARAS: boven in hersenstam, mesencefalon en rostrale zijde pons. Bestaat uit meerdere kernen:
Locus coeruleus
Raphe kernen
Tegmentum
Peri-aquaductale grijs
Schade hoog in hersentam beschadigt deze kernen en op deze manier voor verminderd bewustzijn.
ARAS projecteert via thalamus op diverse delen van de cortex.
Om buiten bewustzijn te raken heb je een focale laesie in de hersentam in ARAS nodig of bilateraal
(dus twee tegelijk) in de thalamus of projecties.
Wanneer krijg je verder problemen met het bewustzijn? Aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen
schiet te kort: sinustrombose (zwangerschap, chemotherapie, kinderen met OMA);
elektrolytproblemen.
Bewustzijnsdaling
Acuut en kortdurend -> syncope
Langerdurend -> coma
Wanneer coma? EMV gelijk of lager aan E=1, M=5, V=2
Vaak blijf je niet in coma. Je kunt of
Overlijden
In een vegatieve staat terecht komen: ogen open, geen contact mogelijk, soort dag/nacht
ritme, automatismen, spontane bewegingen maar geen bewuste bewegingen.
, D2 - Bewustzijnsveranderingen
In een minimaal bewustzijn terecht komen: wat meer besef van ik en eigen omgeving maar
niet kunnen laten zien
Oorzaken bewustzijnsdaling
Focaal Bithalaam Diffuus hemisferaal
Herseninfarct Basillaristrombose Traumatisch
Hersenbloeding encefalitis Infectieus/auto-immuun
Metabool Subarachnoidale bloeding
Ischaemie
Metabool
Intoxicatie
Epilepsie
Eenzijdige laesie met
inklemming
Andere vormen van bewustzijnsdaling zonder coma:
Slaap: je kunt iemand wel wakkermaken, zo nodig met een pijnprikkel
Afasie: iemand kan je niet begrijpen. Opent wel de ogen op een pijnprikkel, dus geen coma.
Katatonie: iemand is zo depressief/psychotisch dat hij wel staat maar niet reageert.
Negativisme: mensen hebben geen drive meer om iets te ondernemen. Je kunt het van coma
onderscheiden omdat ze de ogen open hebben.
Locked-in syndroom: ARAS systeem intact, door beschadiging pyramidebaan, nervus facialis
en nervus abducens krijg je, niet praten, niet bewegen, geen horizontale maar wel verticale
oogbewegingen, wel bewustzijn. EMV minder dan E2M5V2. Kan door trauma of
herseninfarct.
Wanneer hersendood?
Onherstelbaar beschadigd: E1M1V1, geen hersenstamreflexen. Niet iedereen die dit heeft is
hersendood. Daarom voor hersendood procedure één van deze aanvullende onderzoeken
(waarmee je aantoont dat er geen bloed meer naar de hersenen gaat en er geen activiteit is):
o EEG
o Transcraniele doppler
o CT-angiografie
En een positieve apneutest.
Hele hersenen beschadigd, zowel hersenstam als grote hersenen: whole brain death
Er blijft alleen hartactie en circulatie over (autonome zenuwstelsel onafhankelijk van
hersenen)
Hersendood vaststellen als je een donatieprogramma wil starten.
Om de zinloosheid van medisch handelen aan te tonen (infauste prognose) hoef je geen
hersendoodprocedure te starten. Het is voldoende aangetoond met scans en medisch
onderzoek.
Hoe doe je een apneu test?
Pre-oxygenatie 10 min lang met 100% O2
Nameten dat pCO2 normaal is (pCO2 < 5,3 kPa arterieel via bloedgasanalyse)
Beademing stoppen, wel 6l/min O2 geven
Als de pCO2 >/= 6,65 kPa bereikt, dan is de test positief
HC Bewustzijnstoornissen
Definitie bewustzijn: Toestand van geest die gekenmerkt is door een besef van het eigen ik en de
omgeving. Subjectieve beleving van het eigen lichaam, omgeving, gedachten, gemoedstoestanden,
emoties, wensen, intenties en eigen acties.
Heeft twee aspecten: Inhoud en mate van activering.
Inhoud:
Gedachten
Waarnemingen
Gevoelens
Intenties waar men zich van bewust is
Psychiatrie
Mate van activering:
De mate van aandacht voor de omgeving
Neurologie
Voor het bewustzijn heb je drie systemen nodig:
Ascenderend reticulair activerend systeem (ARAS)
Verbindingen tussen ARAS en Cortex
Cortex cerebri
ARAS: boven in hersenstam, mesencefalon en rostrale zijde pons. Bestaat uit meerdere kernen:
Locus coeruleus
Raphe kernen
Tegmentum
Peri-aquaductale grijs
Schade hoog in hersentam beschadigt deze kernen en op deze manier voor verminderd bewustzijn.
ARAS projecteert via thalamus op diverse delen van de cortex.
Om buiten bewustzijn te raken heb je een focale laesie in de hersentam in ARAS nodig of bilateraal
(dus twee tegelijk) in de thalamus of projecties.
Wanneer krijg je verder problemen met het bewustzijn? Aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen
schiet te kort: sinustrombose (zwangerschap, chemotherapie, kinderen met OMA);
elektrolytproblemen.
Bewustzijnsdaling
Acuut en kortdurend -> syncope
Langerdurend -> coma
Wanneer coma? EMV gelijk of lager aan E=1, M=5, V=2
Vaak blijf je niet in coma. Je kunt of
Overlijden
In een vegatieve staat terecht komen: ogen open, geen contact mogelijk, soort dag/nacht
ritme, automatismen, spontane bewegingen maar geen bewuste bewegingen.
, D2 - Bewustzijnsveranderingen
In een minimaal bewustzijn terecht komen: wat meer besef van ik en eigen omgeving maar
niet kunnen laten zien
Oorzaken bewustzijnsdaling
Focaal Bithalaam Diffuus hemisferaal
Herseninfarct Basillaristrombose Traumatisch
Hersenbloeding encefalitis Infectieus/auto-immuun
Metabool Subarachnoidale bloeding
Ischaemie
Metabool
Intoxicatie
Epilepsie
Eenzijdige laesie met
inklemming
Andere vormen van bewustzijnsdaling zonder coma:
Slaap: je kunt iemand wel wakkermaken, zo nodig met een pijnprikkel
Afasie: iemand kan je niet begrijpen. Opent wel de ogen op een pijnprikkel, dus geen coma.
Katatonie: iemand is zo depressief/psychotisch dat hij wel staat maar niet reageert.
Negativisme: mensen hebben geen drive meer om iets te ondernemen. Je kunt het van coma
onderscheiden omdat ze de ogen open hebben.
Locked-in syndroom: ARAS systeem intact, door beschadiging pyramidebaan, nervus facialis
en nervus abducens krijg je, niet praten, niet bewegen, geen horizontale maar wel verticale
oogbewegingen, wel bewustzijn. EMV minder dan E2M5V2. Kan door trauma of
herseninfarct.
Wanneer hersendood?
Onherstelbaar beschadigd: E1M1V1, geen hersenstamreflexen. Niet iedereen die dit heeft is
hersendood. Daarom voor hersendood procedure één van deze aanvullende onderzoeken
(waarmee je aantoont dat er geen bloed meer naar de hersenen gaat en er geen activiteit is):
o EEG
o Transcraniele doppler
o CT-angiografie
En een positieve apneutest.
Hele hersenen beschadigd, zowel hersenstam als grote hersenen: whole brain death
Er blijft alleen hartactie en circulatie over (autonome zenuwstelsel onafhankelijk van
hersenen)
Hersendood vaststellen als je een donatieprogramma wil starten.
Om de zinloosheid van medisch handelen aan te tonen (infauste prognose) hoef je geen
hersendoodprocedure te starten. Het is voldoende aangetoond met scans en medisch
onderzoek.
Hoe doe je een apneu test?
Pre-oxygenatie 10 min lang met 100% O2
Nameten dat pCO2 normaal is (pCO2 < 5,3 kPa arterieel via bloedgasanalyse)
Beademing stoppen, wel 6l/min O2 geven
Als de pCO2 >/= 6,65 kPa bereikt, dan is de test positief
