HC Inleiding
Chronische nierschade geeft het meeste risico op een hart&vaatziekte in de toekomst bij een
individuele patient:
Doordat chronische nierschade een teken is voor asymptomatische vaatschade is, bij
voorbeeld door langdurig hypertensie
Doordat het zelf een risicofactor op hart&vaatziekten is
Hypertensie: vroeger RR > 140/90 in spreekkamer. Nu vaak 24 uur meting, dan is de ondergrens RR
130/90. 1/3 volwassenen heeft hypertensie. > 60 jaar zelfs 2/3. Wereldwijd verantwoordelijk voor de
helft van het aantal ischemische hartziekten, beroertes en hartfalen.
Vanaf systolische bloeddruk rond de 200 mmHg echt lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en uitval
van zien. Leefstijladviezen zijn ongeveer het zo effectief als medicatie: daarom eerst leefstijl
interventies en als dat niet lukt/helpt antihypertensiva.
Roken veroorzaakt rond de 80% van sterfte door longkanker en COPD. Binnen hart&vaatziekten zorgt
roken voor 10-14% van de sterfte.
De meeste rokers zitten in de groep tussen de 20 en 30 jaar. Wat doet roken? Nicotine is verslavend,
het verhoogt de hartfrequentie, LDL, bloeddruk en zorgt voor toegenomen atherosclerose.
Koolmonoxide verdringt zuurstof van hemoglobine en zorgt daardoor voor een slechtere conditie.
Teer en andere kankerverwekkende stoffen zorgen voor een rokerslong en verergering van COPD.
ZSO Hypertensie
Leerdoel: Oorzaken voor het ontstaan van hypertensie kennen. Voor welke aandoeningen is
hypertensie een risicofactor. Op welke manier draagt hypertensie bij aan deze aandoeningen?
Belangrijkste aangrijpingspunten voor preventie/behandeling van hypertensie beschrijven en een
concreet behandelplan opstellen. Beschrijven op welke manier hypertensie bijdraagt aan de
cardiovasculaire schade.
Ongeveer 5-10% van de hypertensie patienten heeft een secundaire vorm van hypertensien en 90-
95% een primaire vorm. In de eerste lijn heb je meer primair en minder secundair en in de tweede en
derde lijn meer secundair en minder primair.
Bij jonge vrouwen is de pil vaak een oorzaak voor hypertensie. Bij oudere vrouwen kunnen de
hormoonveranderingen in de overgang tot gewichtstoename en zo tot hypertensie leiden.
Meest voorkomende oorzaken van hypertensie met aanwijsbare oorzaak (secundair):
Primair hyperaldosteronisme
Nieraandoeningen
Hyper- en hypothyreoidie
Obstructieveslaapapnoesyndroom
Medicatie en drugs
Hypercortisolisme
Feochromocytoom
Syndroom van Liddle: genetisch gain of function van EnaC, toegenomen reabsorbtie,
hypertensie en hypokaliemie
, Je zou de ziekte van Graves bij een jong iemand kunnen uitsluiten door de schilklier te palperen de
aan de pols te voelen. Als de schilklier onopvallend is en de pols regulair en equaal is, is de oorzaak
niet de ziekte van Graves.
Essentiele hypertensie kent geen aanwijsbare oorzaak, maar vaak erfelijke factoren. De vraag is dan
of je deze behandelt. Dit doe je aan de hand van risicofactoren voor hart&vaatziekten
(cardiovasculair risicomanagement). Risicofactoren die hierbij een rol spelen zijn:
BMI
Roken
Weinig beweging
Alcohol gebruik
Hypercholesterolemie
Grote zoutinname
Eten van veel drop
Orale anticonceptiva, alcohol en naproxen werkt bloeddrukverhogend. Het effect van cannabis op de
bloeddruk is afhankelijk van de manier van toediening: vaak wordt cannabis samen met tabak
gebruikt, en is op die manier bloeddrukverhogend. Zelf veroorzaakt cannabis geen
bloeddrukverhoging.
In drop zit de zoetstof glycyrrhizine, dit werkt bij overmatige consumptie bloeddrukverhogend. Het
wordt door hydrolyse omgezet in glycyrrhetinezuur dat het enzym 11-hydroxysteroidhydrogenase
type II remt. Dit enzym is verantwoordelijk voor de omzetting van cortisol in cortison. Cortisol
accumuleert en heeft een affiniteit voor zowel mineralocorticoid receptoren als ook
glucocorticoidrecepttoren. De affiniteit voor de mineralocorticoid receptoren zorgt voor een
toegenomen transcriptie van Na+ kanalen in de verzamelbuis en daarmee voor natriumretentie. Dit
veroorzaakt via osmose een verhoogd bloedvolume en hogere bloeddruk.
Bij het syndroom van Cushing heb je een verzameling van klinische verschijnselen als gevolg van een
overmaat cortisol. Dit is vaak het gevolg van a) glucocorticoid gebruik b) een hypofysetumor of c)
bijniertumor. Cortisol heeft een hele reeks effecten, onder andere bevorderen van gluconeogenese,
lipolyse en katabolisme. Het remt ontstekingsreacties en leidt tot een toename van bloedglucose.
Cortisol remt ook ADH, waardoor minder water wordt teruggehaald uit de voorurine. Typische
symptomen zijn gewichtstoename, centrale adipositas, moonface, bisonnek, dunnere huid,
slaapproblemen en hypertensie. Cortisol heeft een affiniteit voor zowel mineralocorticoid receptoren
als ook glucocorticoidrecepttoren. De affiniteit voor de mineralocorticoid receptoren zorgt voor een
toegenomen transcriptie van Na+ kanalen in de verzamelbuis en daarmee voor natriumretentie. Dit
veroorzaakt via osmose een verhoogd bloedvolume en hogere bloeddruk.
4 complicaties van hypertensie:
1. Glomerulopathie
2. Retinopathie
3. Erectiestoornis
4. Verhoogd risico op hart&vaatziekten door inductie van endotheeldysfunctie en daarmee
initiatie van het proces van atherosclerose.
Je spreekt van een hypertensieve crisis bij een systolische bloeddruk hoger dan 180 mmHg en een
diastolische bloeddruk van 110 mmHg, De kans op acute complicaties is bij zulke bloeddrukken zeer
groot. Meestal hebben mensen last van hoofdpijn en moeheid. Je kunt ook veranderingen in het zien
Chronische nierschade geeft het meeste risico op een hart&vaatziekte in de toekomst bij een
individuele patient:
Doordat chronische nierschade een teken is voor asymptomatische vaatschade is, bij
voorbeeld door langdurig hypertensie
Doordat het zelf een risicofactor op hart&vaatziekten is
Hypertensie: vroeger RR > 140/90 in spreekkamer. Nu vaak 24 uur meting, dan is de ondergrens RR
130/90. 1/3 volwassenen heeft hypertensie. > 60 jaar zelfs 2/3. Wereldwijd verantwoordelijk voor de
helft van het aantal ischemische hartziekten, beroertes en hartfalen.
Vanaf systolische bloeddruk rond de 200 mmHg echt lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en uitval
van zien. Leefstijladviezen zijn ongeveer het zo effectief als medicatie: daarom eerst leefstijl
interventies en als dat niet lukt/helpt antihypertensiva.
Roken veroorzaakt rond de 80% van sterfte door longkanker en COPD. Binnen hart&vaatziekten zorgt
roken voor 10-14% van de sterfte.
De meeste rokers zitten in de groep tussen de 20 en 30 jaar. Wat doet roken? Nicotine is verslavend,
het verhoogt de hartfrequentie, LDL, bloeddruk en zorgt voor toegenomen atherosclerose.
Koolmonoxide verdringt zuurstof van hemoglobine en zorgt daardoor voor een slechtere conditie.
Teer en andere kankerverwekkende stoffen zorgen voor een rokerslong en verergering van COPD.
ZSO Hypertensie
Leerdoel: Oorzaken voor het ontstaan van hypertensie kennen. Voor welke aandoeningen is
hypertensie een risicofactor. Op welke manier draagt hypertensie bij aan deze aandoeningen?
Belangrijkste aangrijpingspunten voor preventie/behandeling van hypertensie beschrijven en een
concreet behandelplan opstellen. Beschrijven op welke manier hypertensie bijdraagt aan de
cardiovasculaire schade.
Ongeveer 5-10% van de hypertensie patienten heeft een secundaire vorm van hypertensien en 90-
95% een primaire vorm. In de eerste lijn heb je meer primair en minder secundair en in de tweede en
derde lijn meer secundair en minder primair.
Bij jonge vrouwen is de pil vaak een oorzaak voor hypertensie. Bij oudere vrouwen kunnen de
hormoonveranderingen in de overgang tot gewichtstoename en zo tot hypertensie leiden.
Meest voorkomende oorzaken van hypertensie met aanwijsbare oorzaak (secundair):
Primair hyperaldosteronisme
Nieraandoeningen
Hyper- en hypothyreoidie
Obstructieveslaapapnoesyndroom
Medicatie en drugs
Hypercortisolisme
Feochromocytoom
Syndroom van Liddle: genetisch gain of function van EnaC, toegenomen reabsorbtie,
hypertensie en hypokaliemie
, Je zou de ziekte van Graves bij een jong iemand kunnen uitsluiten door de schilklier te palperen de
aan de pols te voelen. Als de schilklier onopvallend is en de pols regulair en equaal is, is de oorzaak
niet de ziekte van Graves.
Essentiele hypertensie kent geen aanwijsbare oorzaak, maar vaak erfelijke factoren. De vraag is dan
of je deze behandelt. Dit doe je aan de hand van risicofactoren voor hart&vaatziekten
(cardiovasculair risicomanagement). Risicofactoren die hierbij een rol spelen zijn:
BMI
Roken
Weinig beweging
Alcohol gebruik
Hypercholesterolemie
Grote zoutinname
Eten van veel drop
Orale anticonceptiva, alcohol en naproxen werkt bloeddrukverhogend. Het effect van cannabis op de
bloeddruk is afhankelijk van de manier van toediening: vaak wordt cannabis samen met tabak
gebruikt, en is op die manier bloeddrukverhogend. Zelf veroorzaakt cannabis geen
bloeddrukverhoging.
In drop zit de zoetstof glycyrrhizine, dit werkt bij overmatige consumptie bloeddrukverhogend. Het
wordt door hydrolyse omgezet in glycyrrhetinezuur dat het enzym 11-hydroxysteroidhydrogenase
type II remt. Dit enzym is verantwoordelijk voor de omzetting van cortisol in cortison. Cortisol
accumuleert en heeft een affiniteit voor zowel mineralocorticoid receptoren als ook
glucocorticoidrecepttoren. De affiniteit voor de mineralocorticoid receptoren zorgt voor een
toegenomen transcriptie van Na+ kanalen in de verzamelbuis en daarmee voor natriumretentie. Dit
veroorzaakt via osmose een verhoogd bloedvolume en hogere bloeddruk.
Bij het syndroom van Cushing heb je een verzameling van klinische verschijnselen als gevolg van een
overmaat cortisol. Dit is vaak het gevolg van a) glucocorticoid gebruik b) een hypofysetumor of c)
bijniertumor. Cortisol heeft een hele reeks effecten, onder andere bevorderen van gluconeogenese,
lipolyse en katabolisme. Het remt ontstekingsreacties en leidt tot een toename van bloedglucose.
Cortisol remt ook ADH, waardoor minder water wordt teruggehaald uit de voorurine. Typische
symptomen zijn gewichtstoename, centrale adipositas, moonface, bisonnek, dunnere huid,
slaapproblemen en hypertensie. Cortisol heeft een affiniteit voor zowel mineralocorticoid receptoren
als ook glucocorticoidrecepttoren. De affiniteit voor de mineralocorticoid receptoren zorgt voor een
toegenomen transcriptie van Na+ kanalen in de verzamelbuis en daarmee voor natriumretentie. Dit
veroorzaakt via osmose een verhoogd bloedvolume en hogere bloeddruk.
4 complicaties van hypertensie:
1. Glomerulopathie
2. Retinopathie
3. Erectiestoornis
4. Verhoogd risico op hart&vaatziekten door inductie van endotheeldysfunctie en daarmee
initiatie van het proces van atherosclerose.
Je spreekt van een hypertensieve crisis bij een systolische bloeddruk hoger dan 180 mmHg en een
diastolische bloeddruk van 110 mmHg, De kans op acute complicaties is bij zulke bloeddrukken zeer
groot. Meestal hebben mensen last van hoofdpijn en moeheid. Je kunt ook veranderingen in het zien
