Vragen Rententierecht Werkcollege Week 6
Retetentie en zekerheid?
- Pand en hypotheek: eigenlijke zekerheid (‘ontworpen’ voor terugbetalingen van de vordering)
- Eigendomsvoorbehoud 3:92 BW, oneigenlijke zekerheid via eigendom (voorrang en parate
executie ‘plus’ (revindicatie)), garandeert niet de terugbetaling maar teruggave van
overgedragen goed). Van den Heuvel: in beginsel is EV een opschortingsrecht.
Retentierecht (pressiemiddel + voorrang) Lewinsohn- Zamir: ‘Indirect remedies are unique in that
their immediate product is not the end result that the law aims to achieve’.
Retetntierecht 3:290-295 bW (uitoefening)
Geen zakelijk zekerheidsrecht/ geen nevenrecht/ ‘deels’ afhankelijk.
Voorwaarden:
1. Opschortingsrecht
- Algemeen 6:52 (let op samenhang!)
- Bijzonder, bijv. 3:120 BW, 3:205 BW.
2. Macht (evt via derde)
Let op: wanneer derde (niet de eigenaar/rechthebbende) het goed in handen krijgt, heeft retentor
‘bezitsactie’ 3:295 BW.
De ‘specialis’ 6:262 BW gebruik je niet!
6:52 BW gebruiken bij opschortingsrecht!
Waarom dan nog 3:290 e.v. nodig? Je geeft het goederenrechtelijk handen en voeten in 3:290 e.v.
Maar met die artikelen ben je er nog niet, je moet altijd nog 6:52 BW noemen, dat is de basis. Dus
Eerst 6:52 en dan 3:290 e.v. BW Die artikelen kleden de basis in, dus de bevoegdheden, posities
etc.
3:120 BW bezitter te goeder trouw.
3:295 BW uit de macht raken van de schuldeiser = opeisen onder dezelfde voorwaarde als een
eigenaar.
De macht moet duidelijk worden uitgeoefend.
Het retentierecht van Weber
Weber verstrekt aan Aafting een persoonlijk krediet ter waarde van 100.000 Euro. Aafting spreekt met
Weber af dat laatstgenoemde tot zekerheid van de terugbetaling van het krediet, een retentierecht mag
uitoefenen ten aanzien van Aaftings Mercedes. Deze auto staat reeds in Webers garage geparkeerd.
1. Waarin verschilt een contractueel retentierecht - zoals het bovenstaande - van een wettelijk
retentierecht? Noem 2 verschillen.
Verschillen
Een overeengekomen retentierecht biedt uitkomst indien: 1) de vordering niet opeisbaar is en 2) er
onvoldoende verband is tussen de ordering en de verplichting tot afgifte.
De contractuele retentor heeft echter niet dezelfde bevoegdheden als de wettelijk retentor, zo kan hij
zijn recht niet inroepen tegen schuldeisers van de schuldenaar, niet tegen derden met een jonger of
ouder recht op het goed (3:291 BW) en gelden niet de bijzondere regels van voorrang en verhaal.
Contractueel retentierecht?
- Contractsvrijheid ten opzichte van elkaar;
- Geen contractsvrijheid ten opzichte van derden.
StockFish
1
, MNM BV verkoopt en levert op 12 augustus 2017 een productiemachine aan StockFish BV, een
bedrijf dat zich toelegt op het verpakken van gerookte vis. MNM behoudt zich het eigendomsrecht
van de machine voor totdat zowel de koopprijs voldaan is, alsmede de rekening voor vier door MNM
verzorgde workshops ter instructie van het personeel dat de nieuwe machine bedient. Op 14 augustus
2017 vestigt StockFish bij voorbaat een stil pandrecht op de machine ten behoeve van de A-Bank, tot
zekerheid van een door deze bank verstrekt kortlopend krediet.
Als de machine vast is gelopen vanwege verkeerd gebruik wordt deze op 10 oktober 2018 naar
reparateur Conserf getransporteerd en aldaar gerepareerd. Betaling door het inmiddels in financiële
moeilijkheden verkerende StockFish blijft echter uit. Op 15 november verklaart Conserf jegens
StockFish dat zij de machine pas terug zal geven na betaling van de reparatienota.
Op 2 december 2018 wordt het faillissement van Stockfish B.V. uitgesproken. Op dat moment is de
machine bijna afbetaald, en staat de rekening voor de door MNM verzorgde workshops nog open. Ook
de A-Bank heeft een vordering: het in 2017 verleende krediet is slechts gedeeltelijk afbetaald.
Daarnaast bleef de reparatienota van Conserf onbetaald. De machine staat bij Conserf.
Positie retentor tegenover derden
Retentierecht werkt tegen:
- Jonger recht, 3:291 lid 1
- Ouder recht, 3:921 lid 2, onder voorwaarde dat:
o De schuldenaar bevoegd was de overeenkomst met de retentor aan te gaan of de
retentor geen reden had om aan die bevoegdheid te twijfelen.
Let Op: buiten faillissement nooit het recht op parate executie, wel de mogelijkheid
van executie op grond van – via rechter verkregen executoriale titel (met behoud van
voorrang op de opbrengst!)
2. Staat Conserf op 15 november met de weigering tot afgifte in haar recht en zo ja, jegens wie
mag Conserf zich (op 15 november) op dit recht beroepen?
Partijen: eigenaar, schuldenaar & retentor.
Eigenaar = MNM eigendomsvoorbehoud machine
Schuldenaar machine
A-bank stil pandrecht bij voorbaat op machine
Conserf (retentor) reparatie machine
Conserf kan opschorten 6:52 jo 3:290 BW, tegenover schuldenaar & eigenaar (3:291 BW).
Eigenaar kan goed revindiceren, 5:2 BW.
Conserf kan zich dan beroepen op 3:291 lid 2 BW, mits de schuldenaar bevoegd was de overeenkomst
met de retentor aan te gaan of de retentor geen reden had om aan die bevoegdheid te twijfelen. A-
Bank: voorwaardelijk eigendomsrecht. Bank is nog geen rechthebbende, hij is dus ook nog geen
jonger of ouder recht.
Antwoord vraag 2:
Op basis van 6:52 BW jo 3:290 beschikt Conserf over een retentierecht jegens StockFish; het goed is
in haar macht en er bestaat voldoende verband tussen de verplichting van StockFish om te betalen en
de verplichting van Conserf om het goed terug te geven. Het retentierecht kan ook worden ingeroepen
tegen ouder gerechtigde MNM. Waarschijnlijk was StockFish bevoegd om het goed te laten
repareren en als dat niet zo was, dan hoefde Conserf wwarschijnlijk niet te twijfelen aan de
bevoegdheid van de fabrikant (het ligt in de rede dat deze zijn machine ter reparatie aanbiedt), 3: 291
lid 2.
De curator zou de productiemachine die bij Conserf staat graag te gelde maken ten behoeve van de
boedel.
2
Retetentie en zekerheid?
- Pand en hypotheek: eigenlijke zekerheid (‘ontworpen’ voor terugbetalingen van de vordering)
- Eigendomsvoorbehoud 3:92 BW, oneigenlijke zekerheid via eigendom (voorrang en parate
executie ‘plus’ (revindicatie)), garandeert niet de terugbetaling maar teruggave van
overgedragen goed). Van den Heuvel: in beginsel is EV een opschortingsrecht.
Retentierecht (pressiemiddel + voorrang) Lewinsohn- Zamir: ‘Indirect remedies are unique in that
their immediate product is not the end result that the law aims to achieve’.
Retetntierecht 3:290-295 bW (uitoefening)
Geen zakelijk zekerheidsrecht/ geen nevenrecht/ ‘deels’ afhankelijk.
Voorwaarden:
1. Opschortingsrecht
- Algemeen 6:52 (let op samenhang!)
- Bijzonder, bijv. 3:120 BW, 3:205 BW.
2. Macht (evt via derde)
Let op: wanneer derde (niet de eigenaar/rechthebbende) het goed in handen krijgt, heeft retentor
‘bezitsactie’ 3:295 BW.
De ‘specialis’ 6:262 BW gebruik je niet!
6:52 BW gebruiken bij opschortingsrecht!
Waarom dan nog 3:290 e.v. nodig? Je geeft het goederenrechtelijk handen en voeten in 3:290 e.v.
Maar met die artikelen ben je er nog niet, je moet altijd nog 6:52 BW noemen, dat is de basis. Dus
Eerst 6:52 en dan 3:290 e.v. BW Die artikelen kleden de basis in, dus de bevoegdheden, posities
etc.
3:120 BW bezitter te goeder trouw.
3:295 BW uit de macht raken van de schuldeiser = opeisen onder dezelfde voorwaarde als een
eigenaar.
De macht moet duidelijk worden uitgeoefend.
Het retentierecht van Weber
Weber verstrekt aan Aafting een persoonlijk krediet ter waarde van 100.000 Euro. Aafting spreekt met
Weber af dat laatstgenoemde tot zekerheid van de terugbetaling van het krediet, een retentierecht mag
uitoefenen ten aanzien van Aaftings Mercedes. Deze auto staat reeds in Webers garage geparkeerd.
1. Waarin verschilt een contractueel retentierecht - zoals het bovenstaande - van een wettelijk
retentierecht? Noem 2 verschillen.
Verschillen
Een overeengekomen retentierecht biedt uitkomst indien: 1) de vordering niet opeisbaar is en 2) er
onvoldoende verband is tussen de ordering en de verplichting tot afgifte.
De contractuele retentor heeft echter niet dezelfde bevoegdheden als de wettelijk retentor, zo kan hij
zijn recht niet inroepen tegen schuldeisers van de schuldenaar, niet tegen derden met een jonger of
ouder recht op het goed (3:291 BW) en gelden niet de bijzondere regels van voorrang en verhaal.
Contractueel retentierecht?
- Contractsvrijheid ten opzichte van elkaar;
- Geen contractsvrijheid ten opzichte van derden.
StockFish
1
, MNM BV verkoopt en levert op 12 augustus 2017 een productiemachine aan StockFish BV, een
bedrijf dat zich toelegt op het verpakken van gerookte vis. MNM behoudt zich het eigendomsrecht
van de machine voor totdat zowel de koopprijs voldaan is, alsmede de rekening voor vier door MNM
verzorgde workshops ter instructie van het personeel dat de nieuwe machine bedient. Op 14 augustus
2017 vestigt StockFish bij voorbaat een stil pandrecht op de machine ten behoeve van de A-Bank, tot
zekerheid van een door deze bank verstrekt kortlopend krediet.
Als de machine vast is gelopen vanwege verkeerd gebruik wordt deze op 10 oktober 2018 naar
reparateur Conserf getransporteerd en aldaar gerepareerd. Betaling door het inmiddels in financiële
moeilijkheden verkerende StockFish blijft echter uit. Op 15 november verklaart Conserf jegens
StockFish dat zij de machine pas terug zal geven na betaling van de reparatienota.
Op 2 december 2018 wordt het faillissement van Stockfish B.V. uitgesproken. Op dat moment is de
machine bijna afbetaald, en staat de rekening voor de door MNM verzorgde workshops nog open. Ook
de A-Bank heeft een vordering: het in 2017 verleende krediet is slechts gedeeltelijk afbetaald.
Daarnaast bleef de reparatienota van Conserf onbetaald. De machine staat bij Conserf.
Positie retentor tegenover derden
Retentierecht werkt tegen:
- Jonger recht, 3:291 lid 1
- Ouder recht, 3:921 lid 2, onder voorwaarde dat:
o De schuldenaar bevoegd was de overeenkomst met de retentor aan te gaan of de
retentor geen reden had om aan die bevoegdheid te twijfelen.
Let Op: buiten faillissement nooit het recht op parate executie, wel de mogelijkheid
van executie op grond van – via rechter verkregen executoriale titel (met behoud van
voorrang op de opbrengst!)
2. Staat Conserf op 15 november met de weigering tot afgifte in haar recht en zo ja, jegens wie
mag Conserf zich (op 15 november) op dit recht beroepen?
Partijen: eigenaar, schuldenaar & retentor.
Eigenaar = MNM eigendomsvoorbehoud machine
Schuldenaar machine
A-bank stil pandrecht bij voorbaat op machine
Conserf (retentor) reparatie machine
Conserf kan opschorten 6:52 jo 3:290 BW, tegenover schuldenaar & eigenaar (3:291 BW).
Eigenaar kan goed revindiceren, 5:2 BW.
Conserf kan zich dan beroepen op 3:291 lid 2 BW, mits de schuldenaar bevoegd was de overeenkomst
met de retentor aan te gaan of de retentor geen reden had om aan die bevoegdheid te twijfelen. A-
Bank: voorwaardelijk eigendomsrecht. Bank is nog geen rechthebbende, hij is dus ook nog geen
jonger of ouder recht.
Antwoord vraag 2:
Op basis van 6:52 BW jo 3:290 beschikt Conserf over een retentierecht jegens StockFish; het goed is
in haar macht en er bestaat voldoende verband tussen de verplichting van StockFish om te betalen en
de verplichting van Conserf om het goed terug te geven. Het retentierecht kan ook worden ingeroepen
tegen ouder gerechtigde MNM. Waarschijnlijk was StockFish bevoegd om het goed te laten
repareren en als dat niet zo was, dan hoefde Conserf wwarschijnlijk niet te twijfelen aan de
bevoegdheid van de fabrikant (het ligt in de rede dat deze zijn machine ter reparatie aanbiedt), 3: 291
lid 2.
De curator zou de productiemachine die bij Conserf staat graag te gelde maken ten behoeve van de
boedel.
2
