Burgerschap
ABCD-vragen
• 5 colleges
• 1. Beleidsparadigma’s
• 2. Decentralisaties
• 3. Politieke stromingen
• 4. Recht en financiering
• 5. Filosofie en ethiek
• MC toets
• Leeruitkomsten
• Hoorcolleges en werkgroepen
• Concept map
Het ontstaan van de huidige beleidsparadigma’s (bepaalde
zienswijze).
- Invloed van de overheid op de maatschappelijke opinie
bijv. veel aandacht hechten op onveiligheid door aanslagen en het veel in beeld brengen.
- Veranderende burgerschapsidealen
- Huidige burgerschapsideaal
Hoe verandert de samenleving van mening?
,Veranderende context
• Technologische ontwikkelingen
• Mondialisering -> diversiteit
Grote ontwikkelingen in de samenleving;
• Emancipatie
het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde
positie. Dit kan via gelijkgerechtigdheid, zelfstandigheid of de formele toekenning van
gelijke rechten, gelijkstelling voor de wet.
• Meritocratie
vrij vertaald: geregeerd door degenen die het verdienen) is een maatschappijmodel
waarin de sociaal-economische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar
verdiensten (merites). ... Naast deze veelgebruikte sociale
betekenis heeft meritocratie ook een politieke inslag.
• Individualisering
• Identiteit en maatschappelijke positie als eigen project en verdienste
Veranderende burgerschapsidealen
Deze ontwikkelingen leiden tot draagvlak voor een ‘eigen verantwoordelijkheid’ paradigma
Liberal and managerial paradigms
Burgerschapsideaal als framingsinstrument
Hoe?
3 Sturingsinstrumenten overheid:
- Wet- en regelgeving (Wmo)
- Geld
- Communicatie (Rutte 1.18)
Stroom van verschillende emoties en
wederzijdse verwachtingen
,Wanneer ben je een goede burger?
Huidige burgerschapsideaal
Nieuw burgerschapsideaal: de affectieve burger
• Van juridische status naar identificatieproces
• Moreel begrip
Moreel betekent `zedelijk kracht`, `zedelijke moed`, `zelfvertrouwen` of
`de wil om door te zetten`.
• Van afhankelijkheden tussen burgers en overheid naar afhankelijkheden
tussen individuen (hoe strookt dit met individualisering?)
- Twee kernelementen: eigen verantwoordelijkheid en actieve solidariteit
Solidariteit: het bewustzijn dat alhoewel individuen verschillende taken, interesses en
waarden hebben, de orde en samenhang van de maatschappij afhangt van het elkaar
kunnen vertrouwen voor het uitvoeren van die specifieke taken.
Voor elkaar zorgen – voorwaarden
Op welke aannames stoelt het beleid?
• Sociale cohesie
Sociale cohesie duidt op de samenhang in een maatschappij. Naast onderzoek
naar socialeongelijkheid en identiteit is de vraag hoe samenlevingen bij elkaar blijven
een van de kernvragen in de sociologie. Er zijn vele antwoorden gegeven op de
vraag wat de samenleving bij elkaar houdt.
• Sociaal kapitaal
Verwijst naar de sociale netwerken van individuen en al de hulpbronnen die ze via deze
netwerken kunnen mobiliseren. Sociaal kapitaal is niet alleen belangrijk voor de sociale
cohesie van de samenleving maar is ook economisch waardevol voor de economie en het
individu. Zie ook menselijk kapitaal .
• Civil society
Samenleving waarin mondige burgers vooral zelf (zonder tussenkomst van politieke
partijen) voor hun belangen en idealen opkomen, al of niet door zich te organiseren. Voor
Nederland is deze benaming van toepassing op de periode na de ontzuiling en de roerige
jaren zestig en zeventig.
• Wederkerigheid/ reciprociteit
• Coproductie / cocreatie
samen iets uitvoeren/ samen niets nieuws bedenken
, Cocreatie: is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op het
proces en het resultaat van dit proces, zoals een plan, advies of product. Kenmerken van
cocreatie zijn dialoog, 'common ground', enthousiasme, daadkracht en focus op resultaat.
Gevolgen
- Emotionalisering van het burgerschap
- Toename schuldgevoelens
- Feminisering van het burgerschap
Toenemende sociale ongelijkheid (burgerinitiatieven)
Wat heeft dit voor effect op sociaal werkers?
Geef mensen tijd en wees geduldig. Zelf ondernemen en niet afwachten op de overheid.
MC
ABCD-vragen
• 5 colleges
• 1. Beleidsparadigma’s
• 2. Decentralisaties
• 3. Politieke stromingen
• 4. Recht en financiering
• 5. Filosofie en ethiek
• MC toets
• Leeruitkomsten
• Hoorcolleges en werkgroepen
• Concept map
Het ontstaan van de huidige beleidsparadigma’s (bepaalde
zienswijze).
- Invloed van de overheid op de maatschappelijke opinie
bijv. veel aandacht hechten op onveiligheid door aanslagen en het veel in beeld brengen.
- Veranderende burgerschapsidealen
- Huidige burgerschapsideaal
Hoe verandert de samenleving van mening?
,Veranderende context
• Technologische ontwikkelingen
• Mondialisering -> diversiteit
Grote ontwikkelingen in de samenleving;
• Emancipatie
het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde
positie. Dit kan via gelijkgerechtigdheid, zelfstandigheid of de formele toekenning van
gelijke rechten, gelijkstelling voor de wet.
• Meritocratie
vrij vertaald: geregeerd door degenen die het verdienen) is een maatschappijmodel
waarin de sociaal-economische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar
verdiensten (merites). ... Naast deze veelgebruikte sociale
betekenis heeft meritocratie ook een politieke inslag.
• Individualisering
• Identiteit en maatschappelijke positie als eigen project en verdienste
Veranderende burgerschapsidealen
Deze ontwikkelingen leiden tot draagvlak voor een ‘eigen verantwoordelijkheid’ paradigma
Liberal and managerial paradigms
Burgerschapsideaal als framingsinstrument
Hoe?
3 Sturingsinstrumenten overheid:
- Wet- en regelgeving (Wmo)
- Geld
- Communicatie (Rutte 1.18)
Stroom van verschillende emoties en
wederzijdse verwachtingen
,Wanneer ben je een goede burger?
Huidige burgerschapsideaal
Nieuw burgerschapsideaal: de affectieve burger
• Van juridische status naar identificatieproces
• Moreel begrip
Moreel betekent `zedelijk kracht`, `zedelijke moed`, `zelfvertrouwen` of
`de wil om door te zetten`.
• Van afhankelijkheden tussen burgers en overheid naar afhankelijkheden
tussen individuen (hoe strookt dit met individualisering?)
- Twee kernelementen: eigen verantwoordelijkheid en actieve solidariteit
Solidariteit: het bewustzijn dat alhoewel individuen verschillende taken, interesses en
waarden hebben, de orde en samenhang van de maatschappij afhangt van het elkaar
kunnen vertrouwen voor het uitvoeren van die specifieke taken.
Voor elkaar zorgen – voorwaarden
Op welke aannames stoelt het beleid?
• Sociale cohesie
Sociale cohesie duidt op de samenhang in een maatschappij. Naast onderzoek
naar socialeongelijkheid en identiteit is de vraag hoe samenlevingen bij elkaar blijven
een van de kernvragen in de sociologie. Er zijn vele antwoorden gegeven op de
vraag wat de samenleving bij elkaar houdt.
• Sociaal kapitaal
Verwijst naar de sociale netwerken van individuen en al de hulpbronnen die ze via deze
netwerken kunnen mobiliseren. Sociaal kapitaal is niet alleen belangrijk voor de sociale
cohesie van de samenleving maar is ook economisch waardevol voor de economie en het
individu. Zie ook menselijk kapitaal .
• Civil society
Samenleving waarin mondige burgers vooral zelf (zonder tussenkomst van politieke
partijen) voor hun belangen en idealen opkomen, al of niet door zich te organiseren. Voor
Nederland is deze benaming van toepassing op de periode na de ontzuiling en de roerige
jaren zestig en zeventig.
• Wederkerigheid/ reciprociteit
• Coproductie / cocreatie
samen iets uitvoeren/ samen niets nieuws bedenken
, Cocreatie: is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op het
proces en het resultaat van dit proces, zoals een plan, advies of product. Kenmerken van
cocreatie zijn dialoog, 'common ground', enthousiasme, daadkracht en focus op resultaat.
Gevolgen
- Emotionalisering van het burgerschap
- Toename schuldgevoelens
- Feminisering van het burgerschap
Toenemende sociale ongelijkheid (burgerinitiatieven)
Wat heeft dit voor effect op sociaal werkers?
Geef mensen tijd en wees geduldig. Zelf ondernemen en niet afwachten op de overheid.
MC
