Samenvatting Sociologie periode 4

Sociologie
Hoofdstuk 6 Stratificatie
Op macro niveau:
‘gestructureerde’ vorm van ongelijkheid
Wat is sociale stratificatie?
Het indelen van groepen mensen in maatschappelijke lagen, waartussen een
ongelijkheidsverhouding bestaat. Hierbij wordt sociale ongelijkheid vereenvoudigd door de
maatschappij in slechts enkele sociale klassen te verdelen.

Als je op macroniveau naar een samenleving in geheel kijkt dan zie je dat
mensen in een bepaalde situatie leven.


Dia 4
Sociale ongelijkheid = wat wij van elkaar verschillen als groepen. Die verschillen
duiden we van hoger en lager.
Metafoor van ‘hoog’ en ‘laag’
“Hogere groepen” willen ongelijkheid handhaven. Zij willen hun plek
behouden.
“Lagere groepen” groepen willen ongelijkheid verminderen




Sociale privileges = doordat je meer macht en status hebt je meer voorrechten
hebt op materiële aard.

,Sociale ongelijkheid = verschillen in macht en daarmee verbonden sociale
privileges.
 Universele ongelijkheid (arm, rijk, biologische eigenschappen)
 Verschillen in positie
 Hiërarchische verschillen
 Maatschappelijke ladder
 Privileges = machtsbronnen
 Macht
Factoren zijn: inkomen, werk, huisvesting, culturele smaak, politieke voorkeur,
gezondheid, hobby’s, etc.


Arbeidsdeling = werkjes worden verdeeld door mensen.
Macht en afhankelijkheid = afhankelijkheid impliceert macht: iemand die van
een ander afhankelijk is, ondergaat de min of meer dwingende invloed van die
ander. Macht is een dwingende invloed of, preciezer uitgedrukt, het vermogen
om het gedrag van anderen met behulp van sancties (beloningen en straffen)
te beïnvloeden).
Meer of minder eenzijdige afhankelijkheid = A heeft B meer nodig dan
omgekeerd, of A is minder in staat gedragingen van B negatief te bestraffen
dan omgekeerd. Naarmate de afhankelijkheid eenzijdiger is, is het
machtsverschil groter en is het te verwachten dat ook de verschillen in
privileges of beloningen groter zijn.

,De verschillen in macht en daarmee verbonden sociale privileges. Macht is het
vermogen om het gedrag van anderen met behulp van sancties te beïnvloeden.


Organisatie als machtsbron: doelgerichte coördinatie van activiteiten met
behulp van regelgeving. Organisatie als machtsbron is steeds met een of meer
van deze vier typen machtsbronnen gecombineerd.
Standenmaatschappij: levenswijze en status.
1. Geestelijke
2. Adel
3. Horige boeren (die hard werkte om eten te hebben)
(jagers verzamelaars samenleving doet er nu niet toe).
Klassen: Bezit, beroep


Indiase Kastensysteem: dit bestaat uit een religieus gelegitimeerde, in
symbolen en rituele omgangsvormen uitgedrukte hiërarchie van verschillende
groepen, kasten, waarvan het lidmaatschap met de geboorte gegeven is.

, Industriële evolutie
Arbeiders tegenover fabriekseigenaren.
Vier dimensies van sociale ongelijkheid
Privileges als machtsbron = rijkdom voor statusverhoging of het verwerven van
politieke invloed. Politieke macht de status en materiële welstand van de
betrokkenen dient, of hoe prestige bijdraagt tot politieke macht.
Status incongruentie = dit wordt door betrokkenen vaak als problematisch
ervaren en leidt dan tot pogingen de situatie te veranderen.
Macht als overkoepelend begrip = er kunnen veel dingen onder macht vallen.
Emotioneel binden/ beïnvloeden
Mensen kunnen in verschillende sociale situaties verschillende posities
innemen.
Sociale privileges zijn slechts in beperkte mate prestatie afhankelijk, mocht het
wel prestatie afhankelijk zijn bepaald de samenleving wel welke prestaties dan
beloond en gewaardeerd worden. De prestaties en de bekwaamheden zijn niet
van nature gegeven: deze worden bepaald door de kansen die je krijgt.


Algemene verklaringen voor sociale ongelijkheid = sociale ongelijkheid is zo
divers, veelvormig en veranderlijk dat het lastig is of zelfs onmogelijk is om
het in één algemene theorie te verklaren. Het is belangrijker om te bedenken:
hoe en waardoor worden vormen van sociale ongelijkheid gevormd/
verandert. De afhankelijkheidsverhoudingen, bindingen tussen mensen, die
machtsverschillen en daaruit voorvloeiende verschillen in sociale privileges met
zich meebrengen.
Ook economische factoren spelen een rol, arbeidsdeling, groei van
productiesurplus, veranderingen in bezitsverhoudingen en concurrentie. Ook
sociale ongelijkheid door verschillende waarden en normen.
Ongelijkheid naar leeftijd = kinderen zijn afhankelijk van hun ouders
Ongelijkheid naar sekse = ongelijkheidsverhouding tussen mannen en
vrouwen.
Sociale stratificatie = een specifieke vorm van sociale ongelijkheid. Daarbij kun
je de samenleving indelen in lagen. Vb. kastenstelsel.