Voor de verandering Hoorcollege 1 – 28-08-2018
Hoofdstuk 1 Verandering & agogiek
De leer van de algemene principes van deze werkvelden wordt agogiek genoemd. Agogiek is dus de
leer van het dóen veranderen van mensen, van het veranderen in overgankelijke zin. De agogiek
biedt aanwijzingen voor de wijze waarop je mensen kunt helpen, begeleiden of beïnvloeden bij
veranderingsprocessen. Ook bestudeert agogiek hoe menselijke verandering plaatsvindt in niet-
overgankelijke zin.
Psychosociale verandering = er gebeurt vanbinnen iets waardoor dat ook weer invloed heeft in de
omgeving.
Veranderen = anders maken
De wijze waarop
Professionele beïnvloeding
Kwaliteit van leven moet beter
Proces hoe je van a naar b komt
Verandering bij individu heeft ook invloed op de omgeving
Bewust of een onbewust proces.
Kenmerken agogie
Agogie is de verzamelnaam voor dienst-hulpverleners in bijvoorbeeld maatschappelijk werk,
verpleging, werkbegeleiding, psychotherapie etc.
Agein = leiden/ voeren
Agogiek = de leer van het doen veranderen van mensen.
Directe voorwaarden van agogie
Psychosociale verandering gevoelens, houdingen, gedragingen, gedachten, beelden,
fantasieën, communicatie in een groep en waarden en normen van de samenleving.
Psychosociaal functioneren betrekking op individueel als groepsverband.
Beïnvloeding bevindt beroepsmatig plaats. als het beroep er om draait om anderen te
helpen veranderen.
Doelgericht, systematisch, bewust, vrijwillig. Agogisch werk betreft altijd verandering naar
een situatie die van tevoren nadrukkelijk bedacht en gepland is. cliënt
veranderingsproces.
Systematisch werken de agoog schept systematisch omstandigheden waarvan hij denkt
dat ze de beoogde verandering kunnen vergemakkelijken.
Bewuste beïnvloeding het is typerend voor agogisch werk dat de beïnvloeding open en
eerlijk plaatsvindt
De verandering wordt door de betrokkenen gewenst dit kenmerk onderscheidt bijv.
beïnvloeding door reclame, waarbij het belang van de producent vooropstaat.
De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan.
Beïnvloeding is niet wederzijds een depressief persoon kan zijn psychotherapeut aan het
twijfelen brengen, en kan een leerling zijn praktijkbegeleider soms nog heel wat leren. Die
beïnvloeding is toevallig. De relatie die de partijen aangaan, is niet voor deze beïnvloeding
bedoeld.
Agogie jongvolwassene
, Je wil dat iemand het veranderproces zich eigen maakt. Zelfregulerend noemen we dat.
Agoog helpt mensen om zich heen kennis, waarden, normen, gedragingen eigen te maken
d.w.z. internaliseren.
Dwang en disciplinering zijn tegenstrijdig
Speciale verhouding aangaan voor beperkte tijd
Dialoog staat centraal gesprek aangaan met de cliënt
Oplossen van problemen op sociaal gebied
Cliënt niet altijd onderwerp van bemoeienis. Het kan ook gaan om de omstandigheden
(partner, financieel of de hulpverlener zelf.)
Definitie agogiek
Leer van eenzijdige, systematische, doel-gerichte beroepsmatige beïnvloeding.
Verbetering individueel of in groepsverband. Zij willen/ bewust dat ze veranderen.
Het gaat om :
Cliënt, pupil etc.
Patiënt medische traditie
Cliënt om de gelijkwaardigheid en de zelfstandigheid van de betrokkene te benaderen.
Cliëntsysteem als het om de verandering van verschillende personen tegelijk gaat (bijv.
sportteam)
MET OF ZONDER K?
Pedagogie = dat is het begeleiden, het opvoeden, van kinderen.
Pedagogiek = de leer van het begeleiden en opvoeden van kinderen.
Pedagologie = de wetenschap die zich bezighoudt met bestudering van en onderzoek naar
pedagogie en pedagogiek
Andragogie = volwassen mensen
Andragogiek = de leer van het veranderen van volwassenen.
Andragologie = de wetenschap
Agogie = het woord zonder voorvoegsel, verzamelnaam voor alle ‘agogen’.
Agogiek = de leer van het begeleiden en helpen veranderen van mensen in het algemeen.
Agologie = de wetenschap
,4. Niveaus van psychosociaal functioneren
Individueel/ groep/ organisatie/ grotere samenlevingsgroepen
Micro: cliënt/ kleine groep
Meso: organisatie/ kleine samenlevingsverbanden (buurt)
Macro: bijv. maatschappij/ grote samenlevingsverbanden
Beroepen agogisch werk centraal:
Sociaal werker, maatschappelijk werker, opbouwwerker, psychotherapeut etc.
Beroepen met agogisch aspect:
Verpleegkundige, docent, arts.
6. Verandering nadere bekeken
Verschil tussen oude/ nieuwe situatie.
Twee manieren:
- Vervangen andere manier van omgaan
- Toevoegen sociale vaardigheidstraining. Iets nieuws aanleren
Agogisch werk is eerder procesgericht dan productgericht.
- Manier waarop cliënt omgaat met de verandering
- Acceptatie is belangrijk
Negatieve uitgangssituatie = dan is er een probleem en bestaat de verandering uit de oplossing van
dat probleem. De uitgangspositie is goed, maar streeft men naar een nog betere toestand, en wil
men nog méér kunnen.
Tot inzicht komen is ook een verandering. Een bewustwording
, 7. Soorten verandering
* Incidentele verandering
- voedselpakketten verlenen. De honger komt terug en zal opnieuw opgelost moeten worden.
* Structurele verandering
- granen opsturen. De granen kunnen steeds opnieuw gebruikt worden om honger te voorkomen.
Het probleem zal zo dus opgelost kunnen worden. Definitieve oplossing.
Gradueel begrip = de overgang van een incidentele verandering naar een structurele verandering.
8. Vijanden voor verandering
- verantwoordelijkheid je moet dit zelf in zien. Niets afschuiven op een ander.
- Vanzelfsprekendheid “het is normaal dat ik zo reageer”.het is normaal dat ik zo reageer”.
Fixed mindset = geloof je niet of minder in veranderbaarheid, met als wonderlijk gevolg dat hij ook
minder gauw kan of zal veranderen.
Growth mindset = wel geloof in veranderbaarheid
Orenmaffia = iets wat tussen de oren zit
Het is belangrijk dat de agoog de verantwoordelijkheid ook bij de cliënt legt. Als er keuzevrijheid is.
Handelrepertoire = dat is je voorraad mogelijke handelingen waaruit je datgene kunt kiezen wat op
een bepaald moment het meest geschikt is.
Een agoog is iemand die handelt, niet iemand die gestandaardiseerd gedrag vertoont. Men spreekt
dan ook graag van agogisch handelen.
Hoofdstuk 1 Verandering & agogiek
De leer van de algemene principes van deze werkvelden wordt agogiek genoemd. Agogiek is dus de
leer van het dóen veranderen van mensen, van het veranderen in overgankelijke zin. De agogiek
biedt aanwijzingen voor de wijze waarop je mensen kunt helpen, begeleiden of beïnvloeden bij
veranderingsprocessen. Ook bestudeert agogiek hoe menselijke verandering plaatsvindt in niet-
overgankelijke zin.
Psychosociale verandering = er gebeurt vanbinnen iets waardoor dat ook weer invloed heeft in de
omgeving.
Veranderen = anders maken
De wijze waarop
Professionele beïnvloeding
Kwaliteit van leven moet beter
Proces hoe je van a naar b komt
Verandering bij individu heeft ook invloed op de omgeving
Bewust of een onbewust proces.
Kenmerken agogie
Agogie is de verzamelnaam voor dienst-hulpverleners in bijvoorbeeld maatschappelijk werk,
verpleging, werkbegeleiding, psychotherapie etc.
Agein = leiden/ voeren
Agogiek = de leer van het doen veranderen van mensen.
Directe voorwaarden van agogie
Psychosociale verandering gevoelens, houdingen, gedragingen, gedachten, beelden,
fantasieën, communicatie in een groep en waarden en normen van de samenleving.
Psychosociaal functioneren betrekking op individueel als groepsverband.
Beïnvloeding bevindt beroepsmatig plaats. als het beroep er om draait om anderen te
helpen veranderen.
Doelgericht, systematisch, bewust, vrijwillig. Agogisch werk betreft altijd verandering naar
een situatie die van tevoren nadrukkelijk bedacht en gepland is. cliënt
veranderingsproces.
Systematisch werken de agoog schept systematisch omstandigheden waarvan hij denkt
dat ze de beoogde verandering kunnen vergemakkelijken.
Bewuste beïnvloeding het is typerend voor agogisch werk dat de beïnvloeding open en
eerlijk plaatsvindt
De verandering wordt door de betrokkenen gewenst dit kenmerk onderscheidt bijv.
beïnvloeding door reclame, waarbij het belang van de producent vooropstaat.
De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan.
Beïnvloeding is niet wederzijds een depressief persoon kan zijn psychotherapeut aan het
twijfelen brengen, en kan een leerling zijn praktijkbegeleider soms nog heel wat leren. Die
beïnvloeding is toevallig. De relatie die de partijen aangaan, is niet voor deze beïnvloeding
bedoeld.
Agogie jongvolwassene
, Je wil dat iemand het veranderproces zich eigen maakt. Zelfregulerend noemen we dat.
Agoog helpt mensen om zich heen kennis, waarden, normen, gedragingen eigen te maken
d.w.z. internaliseren.
Dwang en disciplinering zijn tegenstrijdig
Speciale verhouding aangaan voor beperkte tijd
Dialoog staat centraal gesprek aangaan met de cliënt
Oplossen van problemen op sociaal gebied
Cliënt niet altijd onderwerp van bemoeienis. Het kan ook gaan om de omstandigheden
(partner, financieel of de hulpverlener zelf.)
Definitie agogiek
Leer van eenzijdige, systematische, doel-gerichte beroepsmatige beïnvloeding.
Verbetering individueel of in groepsverband. Zij willen/ bewust dat ze veranderen.
Het gaat om :
Cliënt, pupil etc.
Patiënt medische traditie
Cliënt om de gelijkwaardigheid en de zelfstandigheid van de betrokkene te benaderen.
Cliëntsysteem als het om de verandering van verschillende personen tegelijk gaat (bijv.
sportteam)
MET OF ZONDER K?
Pedagogie = dat is het begeleiden, het opvoeden, van kinderen.
Pedagogiek = de leer van het begeleiden en opvoeden van kinderen.
Pedagologie = de wetenschap die zich bezighoudt met bestudering van en onderzoek naar
pedagogie en pedagogiek
Andragogie = volwassen mensen
Andragogiek = de leer van het veranderen van volwassenen.
Andragologie = de wetenschap
Agogie = het woord zonder voorvoegsel, verzamelnaam voor alle ‘agogen’.
Agogiek = de leer van het begeleiden en helpen veranderen van mensen in het algemeen.
Agologie = de wetenschap
,4. Niveaus van psychosociaal functioneren
Individueel/ groep/ organisatie/ grotere samenlevingsgroepen
Micro: cliënt/ kleine groep
Meso: organisatie/ kleine samenlevingsverbanden (buurt)
Macro: bijv. maatschappij/ grote samenlevingsverbanden
Beroepen agogisch werk centraal:
Sociaal werker, maatschappelijk werker, opbouwwerker, psychotherapeut etc.
Beroepen met agogisch aspect:
Verpleegkundige, docent, arts.
6. Verandering nadere bekeken
Verschil tussen oude/ nieuwe situatie.
Twee manieren:
- Vervangen andere manier van omgaan
- Toevoegen sociale vaardigheidstraining. Iets nieuws aanleren
Agogisch werk is eerder procesgericht dan productgericht.
- Manier waarop cliënt omgaat met de verandering
- Acceptatie is belangrijk
Negatieve uitgangssituatie = dan is er een probleem en bestaat de verandering uit de oplossing van
dat probleem. De uitgangspositie is goed, maar streeft men naar een nog betere toestand, en wil
men nog méér kunnen.
Tot inzicht komen is ook een verandering. Een bewustwording
, 7. Soorten verandering
* Incidentele verandering
- voedselpakketten verlenen. De honger komt terug en zal opnieuw opgelost moeten worden.
* Structurele verandering
- granen opsturen. De granen kunnen steeds opnieuw gebruikt worden om honger te voorkomen.
Het probleem zal zo dus opgelost kunnen worden. Definitieve oplossing.
Gradueel begrip = de overgang van een incidentele verandering naar een structurele verandering.
8. Vijanden voor verandering
- verantwoordelijkheid je moet dit zelf in zien. Niets afschuiven op een ander.
- Vanzelfsprekendheid “het is normaal dat ik zo reageer”.het is normaal dat ik zo reageer”.
Fixed mindset = geloof je niet of minder in veranderbaarheid, met als wonderlijk gevolg dat hij ook
minder gauw kan of zal veranderen.
Growth mindset = wel geloof in veranderbaarheid
Orenmaffia = iets wat tussen de oren zit
Het is belangrijk dat de agoog de verantwoordelijkheid ook bij de cliënt legt. Als er keuzevrijheid is.
Handelrepertoire = dat is je voorraad mogelijke handelingen waaruit je datgene kunt kiezen wat op
een bepaald moment het meest geschikt is.
Een agoog is iemand die handelt, niet iemand die gestandaardiseerd gedrag vertoont. Men spreekt
dan ook graag van agogisch handelen.
