fundamenteel mensenrecht.
Iedere werknemer heeft het recht om te werken in een gezonde en veilige werkomgeving. Mede
door de codificatie van dit recht als fundamenteel mensenrecht worden werkgevers verplicht zich in
te spannen voor een werkomgeving waarin geweld, intimidatie, agressie en andere ongewenste
omgangsvormen wordt voorkomen of in ieder geval zo veel mogelijk wordt beperkt. Ik ben het dan
ook niet eens met de stelling om de volgende redenen.
Subjectieve invulling
Allereerst heeft de codificatie van een veilige werkomgeving als fundamenteel mensenrecht tot doel
een uniforme toepassing daarvan te bewerkstelligen. Zonder deze juridische binding hebben
lidstaten immers de vrijheid een eigen invulling te geven aan de reikwijdte van het begrip ‘veilig’.
Wanneer is de werkomgeving dan veilig, en op basis van welke maatstaven kan een rechter dat
beoordelen?
Het ontbreken van die maatstaven zal logischerwijs leiden tot uiteenlopende interpretaties van het
veiligheidsbegrip in de rechtspraak en leiden tot op maat gemaakte veiligheidsmaatregelen per
werknemer of branche.
Internationale samenwerking en standaardisatie
Dit brengt mij bij mijn tweede argument. De codificatie van het fundamenteel mensenrecht
bevordert internationale samenwerkingen tussen bedrijven en leidt tot een wereldwijd standaard
van de veiligheidsnormen. Dit kan voordelen hebben in termen van de economie, maar ook
voorkomen dat bedrijven de normen proberen te ontwijken door zich te vestigen in een land met
minder strenge voorschriften. Of dat werknemers die zich tijdelijk naar het buitenland verplaatsen
worden geconfronteerd met andere standaarden ten aanzien van een veilige werkomgeving.
Rechtszekerheid en gelijkheid
Daarom draagt de codificatie ook bij aan de rechtszekerheid van en gelijkheid tussen werknemers,
vooral in landen waarin de lokale wetgeving mogelijk onvoldoende is om de werknemer te
beschermen tegen gevaarlijke werkomstandigheden. De vastlegging zorgt er dus voor dat
werknemers op internationaal niveau dezelfde basisbescherming genieten, ongeacht hun
sociaaleconomische status. Het biedt hen rechtszekerheid en een juridische basis om actie te
ondernemen wanneer hun veiligheid wordt geschonden of dreigt te worden geschonden en waakt
tegen uiteenlopende uitspraken van rechters.
Dit punt wordt ook bevestigd door een uitspraak van het Hof eerder dit jaar. Hierin werd overwogen
dat een veilige werkomgeving verdergaat dan alleen de feitelijke vaststelling daarvan, maar ook
gaat over de wijze waarop met een klacht wordt omgegaan. Wanneer een wettelijke basis of
richtlijnen ten aanzien van het fundamenteel mensenrecht ontbreekt kan dit zorgen voor een
willekeurige behandeling van klachten. Werkgevers en bedrijfsartsen genieten in die gevallen een
te grote beoordelingsvrijheid en bepalen naar eigen inzicht wat een veilige werkomgeving in zou
moeten houden, waardoor zij mijns inziens te veel op de stoel van de rechter gaan zitten.
Deze argumenten benadrukken de bredere impact van een veilige werkomgeving en de noodzaak
van de vastlegging daarvan als fundamenteel mensenrecht, niet alleen op individueel niveau, maar
ook binnen de rechtspraak en vanuit internationaal oogpunt.
Bedankt voor de aandacht.