Filosofie
Artikel: “Wat beweegt ons van Gordijn”
Lichamelijke opvoeding is een verzamelnaam waaronder alle professionele beïnvloeding van het
bewegen en gedragen ten behoeve van het individuele en sociale welzijn begrepen wordt. Dit komt
voor in 3 maatschappelijke handelingsvelden:
1. In scholen als bewegingsonderwijs
2. In scholen voor speciaal onderwijs en in inrichtingen als bewegingstherapie
3. In de geleide bewegingsrecreatie en de sport als vorming en training.
Het bewegen is de eerste schakel in het contact tussen mens en wereld.
‘De zin (het doel) van het bewegen is dat het voorwaarde is voor het ‘zijn’.’ Door te bewegen maak je
contact met andere mensen of voorwerpen (de wereld). Dit betekend dus dat je iemand ‘bent’.
We kunnen het lichaam op 3 manieren beschouwen:
1. Als zijnswijze, dat is het intentionele lichaam. (het lichaam in totaal, waardoor wij in en bij de
wereld zijn. Dus het denken/doen)
2. Als het waargenomen lichaam, dat is het lichaam door de ander of door mijzelf in het
bewegend gedragen waargenomen (het lichaam dat je ervaart tijdens communicatie)
3. Als object-lichaam, dat is het lichaam als ding dat in zijn objectiviteit verzorgd en gereinigd
kan worden. (het lichaam dat je ervaart wanneer de tandarts je kies trekt)
“Het bewegend gedragen is persoonlijk van aard. Het is mijn persoonlijke bemiddeling tussen mijzelf
en mijn eigen gestructureerde wereld. Ik stel mij daarbij tegenover, ik ga op de buitenwereld in, ik
selecteer en creëer nieuwe vormen. Bewegen is tegenwoordig zijn, het is een wijze waarop ik ben.
Deze zijnswijze is voor mijzelf en voor de medemens waarneembaar. Bewegen is daarmee het beeld
van ‘zijn’.”
Motorische sociale sensitiviteit = de manier waarop de mens zich presenteert en adequaat beweeg
ten opzichte van de medemens.
Motorische instrumentele sensitiviteit = de manier waarop de mens zich presenteert en adequaat
beweegt ten opzichte van de wereld en de dingen.
Artikel: Geef mensen de beperking waarbinnen ze kunnen.
Gordijn (voor wie Gordijn was, zie; aantekeningen van de lessen)
… vond dat iedereen die zijn werk doet een keer klaar moest zijn. (hij noemt hierbij het
voorbeeld over een schizofreen die bollen wol uit elkaar moest halen en nooit klaar was.)
… vond dat het bewegen ‘het door je lijf ‘er zijn’’ is. Hij begon daarom niet direct met
sporten, maar begon eerst bij een schoolbord met kleurtjes. Degene die niet met zwart
gingen tekenen hoorde volgens hem niet op de depressie afdeling.
… vond dat je mensen een beperking moet geven waarbinnen kunnen functioneren; in het
onbeperkte verzuip je. Dus als je met mensen met een beperking gaat sporten moet je een
beperkte opdracht geven.
… vond dat je altijd moet beginnen met dingen waarmee mensen zelf komen.
… vond het belangrijk dat mensen wegen vinden mensen ‘er weer kunnen zijn’. “Je moet
kijken naar het lijf-er-zijn van mensen. Kijken waar betekenissen liggen en vooral waar ze niet
liggen. Het werk is dan hoe je die mensen met een voorzichtige methode er toe kunt brengen
dat zo’n betekenis er toe gaat doen voor hen.
… vond dat een psychomotorisch therapeut geen gymnastieker is (die zijn alleen maar bezig
met ‘meer, verder, sneller, hoger). Een therapeut moet weet hebben van
ontwikkelingsstoornissen en alle mogelijke frustratie- en conflictsituaties. Hij moet niet
, denken dat hij alles alleen kan oplossen. Teamwerk is het behandelingspatroon voorbereiden
en op basis daarvan je eigen gang gaan.
Artikel: de meervoudige betekenis van lichaam en ziekte
Descartes heeft bedacht dat de ziel in één klein plekje in het lichaam zit, namelijk de glandula
pinealis (pijnappelklier). Dit is een plekje in de hersenen. Hij dacht dat de ziel daar zat omdat
naar die plek alle zenuwen gevoerd zouden worden.
Professor van de Berg zegt in dit artikel dat dit toch de redenering is geworden die de hele
medische wetenschap heeft beïnvloed “wij zitten ergens in het lichaam”. Het blijft een vage
zaak, maar waar men behalve de structuur, ook de functie van een orgaan heeft kunnen
vastleggen, zijn wij als persoon (de ziel) niet te vinden. Misschien op andere plekken wel.
Paradigma = een schema waarin een manier van denken over het lichaam is weergeven.
Van de Berg zegt; “de noodverdeling die wij kennen van Descartes, is goed voor de fysiologie,
maar niet voor het dagelijkse leven. In het dagelijkse leven worden de functies van de
zintuigen door elkaar geschoven, liggen zelfs alle functies van ons lichaam door elkaar
geschoven, zodat het oog kan geven wat de benen aangaat en andersom (hij begreep dus dat
er iets bestond wat wij nu kennen als zenuwen).
Dit bekend dat het lichamelijke bestaan dus de hele tijd bezig is met wat er buiten het
lichaam gebeurd, en het lichaam dus in verbinding staat met de wereld. “Wij slaan ons zelf
en onze organen voortdurend over om ons te realiseren in de buitenwereld”.
Van de Berg gelooft dat dat contact met de buitenwereld ook ziek kan maken. Iedereen kijkt
naar iedereen, hij noemt dit het overmatig aanwezig zijn van het oog van de vreemde op een
lichaam. Er zijn 3 vormen van ziekte volgens hem:
1. Ziek zijn aan het exterieur (de ziel)
2. Ziek zijn aan het lichaam (anatomie en fysiologie)
3. Ziek zijn door en aan het oog van de ander. (iemand zegt negatieve dingen over je, daar
kun je moe van worden, slapeloos, of rugklachten van krijgen bijvoorbeeld)
“Waar het in de kamer van de psychiater of psychotherapeut in het algemeen om gaat, is de
dualiteit of de pluriformiteit van het leven vast te stellen, en te ontdekken of vanuit de
pluriformiteit bijvoorbeeld lichamelijk lijden (ziekte) te begrijpen is. De psychotherapeut
probeert de patiënt te begrijpen uit het paradigma van de interactie van mens tot mens.”
“Het kenmerkende van ons bestaan is dat het verandert, dat het steeds nieuwe
bestaansmogelijkheden opent en in die nieuwe bestaansmogelijkheden op steeds nieuwe
wijze ziek kan zijn. Het kenmerkende van onze tijd is, dat wij dit voor het eerst beseffen.
Het stukje over ‘de 3 kamers uit dit artikel wordt uitgelegd in aantekeningen van de lessen
les 4.
Artikel: “Wat beweegt ons van Gordijn”
Lichamelijke opvoeding is een verzamelnaam waaronder alle professionele beïnvloeding van het
bewegen en gedragen ten behoeve van het individuele en sociale welzijn begrepen wordt. Dit komt
voor in 3 maatschappelijke handelingsvelden:
1. In scholen als bewegingsonderwijs
2. In scholen voor speciaal onderwijs en in inrichtingen als bewegingstherapie
3. In de geleide bewegingsrecreatie en de sport als vorming en training.
Het bewegen is de eerste schakel in het contact tussen mens en wereld.
‘De zin (het doel) van het bewegen is dat het voorwaarde is voor het ‘zijn’.’ Door te bewegen maak je
contact met andere mensen of voorwerpen (de wereld). Dit betekend dus dat je iemand ‘bent’.
We kunnen het lichaam op 3 manieren beschouwen:
1. Als zijnswijze, dat is het intentionele lichaam. (het lichaam in totaal, waardoor wij in en bij de
wereld zijn. Dus het denken/doen)
2. Als het waargenomen lichaam, dat is het lichaam door de ander of door mijzelf in het
bewegend gedragen waargenomen (het lichaam dat je ervaart tijdens communicatie)
3. Als object-lichaam, dat is het lichaam als ding dat in zijn objectiviteit verzorgd en gereinigd
kan worden. (het lichaam dat je ervaart wanneer de tandarts je kies trekt)
“Het bewegend gedragen is persoonlijk van aard. Het is mijn persoonlijke bemiddeling tussen mijzelf
en mijn eigen gestructureerde wereld. Ik stel mij daarbij tegenover, ik ga op de buitenwereld in, ik
selecteer en creëer nieuwe vormen. Bewegen is tegenwoordig zijn, het is een wijze waarop ik ben.
Deze zijnswijze is voor mijzelf en voor de medemens waarneembaar. Bewegen is daarmee het beeld
van ‘zijn’.”
Motorische sociale sensitiviteit = de manier waarop de mens zich presenteert en adequaat beweeg
ten opzichte van de medemens.
Motorische instrumentele sensitiviteit = de manier waarop de mens zich presenteert en adequaat
beweegt ten opzichte van de wereld en de dingen.
Artikel: Geef mensen de beperking waarbinnen ze kunnen.
Gordijn (voor wie Gordijn was, zie; aantekeningen van de lessen)
… vond dat iedereen die zijn werk doet een keer klaar moest zijn. (hij noemt hierbij het
voorbeeld over een schizofreen die bollen wol uit elkaar moest halen en nooit klaar was.)
… vond dat het bewegen ‘het door je lijf ‘er zijn’’ is. Hij begon daarom niet direct met
sporten, maar begon eerst bij een schoolbord met kleurtjes. Degene die niet met zwart
gingen tekenen hoorde volgens hem niet op de depressie afdeling.
… vond dat je mensen een beperking moet geven waarbinnen kunnen functioneren; in het
onbeperkte verzuip je. Dus als je met mensen met een beperking gaat sporten moet je een
beperkte opdracht geven.
… vond dat je altijd moet beginnen met dingen waarmee mensen zelf komen.
… vond het belangrijk dat mensen wegen vinden mensen ‘er weer kunnen zijn’. “Je moet
kijken naar het lijf-er-zijn van mensen. Kijken waar betekenissen liggen en vooral waar ze niet
liggen. Het werk is dan hoe je die mensen met een voorzichtige methode er toe kunt brengen
dat zo’n betekenis er toe gaat doen voor hen.
… vond dat een psychomotorisch therapeut geen gymnastieker is (die zijn alleen maar bezig
met ‘meer, verder, sneller, hoger). Een therapeut moet weet hebben van
ontwikkelingsstoornissen en alle mogelijke frustratie- en conflictsituaties. Hij moet niet
, denken dat hij alles alleen kan oplossen. Teamwerk is het behandelingspatroon voorbereiden
en op basis daarvan je eigen gang gaan.
Artikel: de meervoudige betekenis van lichaam en ziekte
Descartes heeft bedacht dat de ziel in één klein plekje in het lichaam zit, namelijk de glandula
pinealis (pijnappelklier). Dit is een plekje in de hersenen. Hij dacht dat de ziel daar zat omdat
naar die plek alle zenuwen gevoerd zouden worden.
Professor van de Berg zegt in dit artikel dat dit toch de redenering is geworden die de hele
medische wetenschap heeft beïnvloed “wij zitten ergens in het lichaam”. Het blijft een vage
zaak, maar waar men behalve de structuur, ook de functie van een orgaan heeft kunnen
vastleggen, zijn wij als persoon (de ziel) niet te vinden. Misschien op andere plekken wel.
Paradigma = een schema waarin een manier van denken over het lichaam is weergeven.
Van de Berg zegt; “de noodverdeling die wij kennen van Descartes, is goed voor de fysiologie,
maar niet voor het dagelijkse leven. In het dagelijkse leven worden de functies van de
zintuigen door elkaar geschoven, liggen zelfs alle functies van ons lichaam door elkaar
geschoven, zodat het oog kan geven wat de benen aangaat en andersom (hij begreep dus dat
er iets bestond wat wij nu kennen als zenuwen).
Dit bekend dat het lichamelijke bestaan dus de hele tijd bezig is met wat er buiten het
lichaam gebeurd, en het lichaam dus in verbinding staat met de wereld. “Wij slaan ons zelf
en onze organen voortdurend over om ons te realiseren in de buitenwereld”.
Van de Berg gelooft dat dat contact met de buitenwereld ook ziek kan maken. Iedereen kijkt
naar iedereen, hij noemt dit het overmatig aanwezig zijn van het oog van de vreemde op een
lichaam. Er zijn 3 vormen van ziekte volgens hem:
1. Ziek zijn aan het exterieur (de ziel)
2. Ziek zijn aan het lichaam (anatomie en fysiologie)
3. Ziek zijn door en aan het oog van de ander. (iemand zegt negatieve dingen over je, daar
kun je moe van worden, slapeloos, of rugklachten van krijgen bijvoorbeeld)
“Waar het in de kamer van de psychiater of psychotherapeut in het algemeen om gaat, is de
dualiteit of de pluriformiteit van het leven vast te stellen, en te ontdekken of vanuit de
pluriformiteit bijvoorbeeld lichamelijk lijden (ziekte) te begrijpen is. De psychotherapeut
probeert de patiënt te begrijpen uit het paradigma van de interactie van mens tot mens.”
“Het kenmerkende van ons bestaan is dat het verandert, dat het steeds nieuwe
bestaansmogelijkheden opent en in die nieuwe bestaansmogelijkheden op steeds nieuwe
wijze ziek kan zijn. Het kenmerkende van onze tijd is, dat wij dit voor het eerst beseffen.
Het stukje over ‘de 3 kamers uit dit artikel wordt uitgelegd in aantekeningen van de lessen
les 4.
