Een kleine geschiedenis: van zenuwstoornis naar stress
Biologische psychiaters denken dat gekte voortkomt uit het brein
Ontstaan van de psychiatrie in de 18e eeuw. Een nieuw therapeutisch optimisme (de Verlichting)
In 18e eeuwse handboeken stond dat waanzin het gevolg was van overmatige prikkels van de
zenuwen.
Geloof is een hele belangrijke factor in het genezen van de cliënt
- William Battie (1703-1776) de gekkendokter
Hij pleitte als eerste voor de therapeutische voordelen van behandeling van patiënten in
gestichten.
- Philippe Pinel (1745-1826)
Grondlegger van de moderne psychiatrie, hij staat symbool voor het behandelen van “de
gekken” van hun keten (morele behandeling).
Johann Christian Reil (1759-1813)
Kwam met het woord psychiatrie
- Psychiater moet beschikken over scherpzinnigheid,, opmerkingsgave, intelligentie, goede wil,
volharding, geduld, ervaring, een indrukwekkende gestalte en een gelaat dat respect
afdwingt.
- Onderscheid tussen geestenziekten (gaat om voorstellingen, gevoelens en begeerten) en
zenuwziekte (organische stoornis of dynamische aandoening = vooral biologisch)
- Met zijn ideeën liep hij vooruit op de biologische psychiatrie (hersenbiologie als oorzaak van
waanzin)
Wihelm griessinger (1817-1868)
Grondlegger van de biologische psychiatrie
- Geestenziekten: ziekten van zenuwen en hersenen
- Combineren van lesgeven (ook in het ziekenhuis zelf) en laboratoruimonderzoek
(hersencoupes)
Bénédict-augustin Morel (1809-1873)
- Degeneratie: geestenziekte is erfelijk en wordt van generatie op generatie steeds erger (later
overgenomen in de ideeën van de eugenetica= rassenveredeling)
Emil Kraepelin (1856-1926)
- Interesse voor de psychologie als dimensie van psychiatrische ziekte
- Classificatie met een onderverdeling in 13 groepen, het begin van de DSM
- Onderscheid tussen neurologie (alles wat je onder de microscoop kon vinden) en psychiatrie
Krankzinnigen worden zenuwziekten
In de 19e eeuw komt de term zenuwziekte (neurasthenie: zwakte van de zenuwen; denk aan
zenuwachtig en nerveus) steeds meer in gebruik
- Drie ontwikkelingen die daaraan hebben bijgedragen:
o Kuuroorden: o.a. voor hysterie, overspannen, neurose, hypochondrie.
Behandelingen door onder meer rust, hydrotherapie, massage, dieet.
o Hypnotherapie van Jean-Martin Charcot (1825-1893; directeur van La Salpetrière):
voor de behandeling van hysterie
o De psychoanalyse van Sigmund Freud (1856-1939; leerling van Charcot): neurosen
ontwikkelen zich uit verdrongen – vaak seksuele – trauma’s
- Zenuwziekten worden niet langer alleen biologisch maar ook psychologisch geduid.