Fysiologie thema 3 lesweek 1.
Leerdoelen/Leerdoelen:
1. De student kan de functie benoemen van de cellen in het bindweefsel
(REP):
Een weefsel is een complex van cellen met dezelfde structuur en functie. Ook de ruimte tussen
de cellen, tussenstof of interstitium, behoort tot het weefsel. Deze tussenstof bestaat uit water
met opgeloste stoffen en uit vaste bestanddelen die door de cellen zijn geproduceerd.
In de weefselleer onderscheidt met vier hoofdtypen van weefsel:
1. Epitheel (opperhuid en binnenbekleding van luchtwegen).
Epitheel kan stoffen en organismen buitensluiten. Bij beschadiging, zoals bij een wond,
verdwijnt deze barrière en neemt het risico van infecties, vergiftiging en vochtverlies toe.
Ook is het actief bij de opname van voedsel in de darm en uitscheiding van afbraakproducten
in de nier.
2. Bindweefsel.
Er zijn verschillende soorten bindweefsel, zoals losmazig bindweefsel en vezelrijk
bindweefsel. Tot bindweefsel in bredere zin behoren ook bot, kraakbeen en bloed.
Bindweefsel bestaat grotendeels uit tussenstof. De belangrijkste functie van
bindweefselcellen is het produceren van materialen voor de tussenstof. Zo bestaat deze
tussenstof vooral uit het eiwit collageen. Wordt gemaakt door fibroblasten.
3. Spierweefsel.
4. Zenuwweefsel.
De cel die verantwoordelijk is voor de aanmaak van bindweefsel is de fibroblast. De naam duidt
op de vezelvormende taak (fiber=vezel), maar hij doet veel meer. De fibroblast maakt zeer
diverse moleculen, die samen het bindweefsel vormen. De extracellulaire matrix is, zoals
hiervoor gezegd, een combinatie van eiwitvezels, gelachtige materie en water.
De bouwstenen die fibroblasten produceren, zijn globaal in te delen in macromoleculen die
voorstadia zijn voor:
1. Bindweefselvezels, zoals collageen en elastine.
2. Complexe proteoglycanen.
3. Koppelmoleculen, zoals fibronectine, die cellen en matrix verbinden.
Zonder collagene vezels is er geen mechanische sterkte van bindweefsel te verwachten, zonder
proteoglycanen worden de vezels niet goed gestabiliseerd en zonder koppelingsmoleculen
hechten ze niet aan de matrix.
De belangrijkste bouwstenen voor collagene vezels zijn procollageenmoleculen, ook wel
tropocollageen genoemd. Door aaneenkoppeling van vele duizenden procollageenmoleculen tot
lange strengen ontstaan collagene bindweefselvezels. Een andere bouwsteen is tropo-elastine,
die vormt rekbare elastinevezels in bindweefsel.
Leerdoelen/Leerdoelen:
1. De student kan de functie benoemen van de cellen in het bindweefsel
(REP):
Een weefsel is een complex van cellen met dezelfde structuur en functie. Ook de ruimte tussen
de cellen, tussenstof of interstitium, behoort tot het weefsel. Deze tussenstof bestaat uit water
met opgeloste stoffen en uit vaste bestanddelen die door de cellen zijn geproduceerd.
In de weefselleer onderscheidt met vier hoofdtypen van weefsel:
1. Epitheel (opperhuid en binnenbekleding van luchtwegen).
Epitheel kan stoffen en organismen buitensluiten. Bij beschadiging, zoals bij een wond,
verdwijnt deze barrière en neemt het risico van infecties, vergiftiging en vochtverlies toe.
Ook is het actief bij de opname van voedsel in de darm en uitscheiding van afbraakproducten
in de nier.
2. Bindweefsel.
Er zijn verschillende soorten bindweefsel, zoals losmazig bindweefsel en vezelrijk
bindweefsel. Tot bindweefsel in bredere zin behoren ook bot, kraakbeen en bloed.
Bindweefsel bestaat grotendeels uit tussenstof. De belangrijkste functie van
bindweefselcellen is het produceren van materialen voor de tussenstof. Zo bestaat deze
tussenstof vooral uit het eiwit collageen. Wordt gemaakt door fibroblasten.
3. Spierweefsel.
4. Zenuwweefsel.
De cel die verantwoordelijk is voor de aanmaak van bindweefsel is de fibroblast. De naam duidt
op de vezelvormende taak (fiber=vezel), maar hij doet veel meer. De fibroblast maakt zeer
diverse moleculen, die samen het bindweefsel vormen. De extracellulaire matrix is, zoals
hiervoor gezegd, een combinatie van eiwitvezels, gelachtige materie en water.
De bouwstenen die fibroblasten produceren, zijn globaal in te delen in macromoleculen die
voorstadia zijn voor:
1. Bindweefselvezels, zoals collageen en elastine.
2. Complexe proteoglycanen.
3. Koppelmoleculen, zoals fibronectine, die cellen en matrix verbinden.
Zonder collagene vezels is er geen mechanische sterkte van bindweefsel te verwachten, zonder
proteoglycanen worden de vezels niet goed gestabiliseerd en zonder koppelingsmoleculen
hechten ze niet aan de matrix.
De belangrijkste bouwstenen voor collagene vezels zijn procollageenmoleculen, ook wel
tropocollageen genoemd. Door aaneenkoppeling van vele duizenden procollageenmoleculen tot
lange strengen ontstaan collagene bindweefselvezels. Een andere bouwsteen is tropo-elastine,
die vormt rekbare elastinevezels in bindweefsel.
