GZW1242 Filosofie in Actie bijeenkomst 1 en 2
uitwerking vragen bij teksten
Bijeenkomst 1:
Debat participatie en maatschappij
Rotmans, J. (2014). Nederland kantelt ondanks of dankzij de scepsis
1. Door wie is de tekst geschreven? Wanneer?
Door Jan Rotmans op 16 december 2014
2. Wat beoogt de auteur? Welke kwesties wil hij/zij aansnijden en
waarom?
De auteur zegt dat burgers steeds vaker het heft in eigen handen nemen en
daardoor de samenleving zullen veranderen maar dat ze de consequenties niet
goed in zien.
3. Hoe probeert de auteur zijn/haar doel te bereiken? Welke concepten
worden gebruikt en wat betekenen die? Welke voorbeelden worden
gebruikt?
Nederland verandert van een: verticaal geordende, centraal aangestuurde top-
down samenleving naar een horizontale, decentrale bottom-up samenleving. Dit
wil zeggen dat:
● De oude ordening van bestaande instituties en organisaties worden
vervangen door gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke
netwerken. Dit is een beweging van onderop en bepalen dus ook de nieuwe
maatschappelijke ordening
○ Vooral zichtbaar in burgerinitiatieven(bv. In de bouw en zorg). Vroeger
waren dit de wereldverbeteraars en geitenwollensokkendragers maar nu zijn
het vooral ook gedreven burgers, zzp’ers en sociale en economische
entrepreneurs. Het is dus steeds zakelijker geworden en is lastig te
controleren(ook wel: burgers die het publieke domein betreden of burgers
die zijn toegerust om met anderen maatschappelijke veranderingen te
realiseren opgestuwd door sociale, culturele, ecologische en institutionele
ontwikkelingen.
○ Wanneer deze burgers deze initiatieven nemen is voornamelijk na een
versnelde ontwikkeling is van de vrije markt en privatisering→ maar dit is
niet zo in de afgelopen 15 jaar. Hier komen de initiatieven voornamelijk
voort uit de frustratie van de burgers over de overheid, die de in haar
gestelde verwachtingen niet kan waarmaken maar ook uit angst voor
bedreigingen(bv. Klimaatverandering, wantrouwen tegen
grote/afstandelijke/anonieme bedrijven en het hyperindividualisme.
4. Hoe is de opbouw van het betoog?
Eerst: wat is de verandering: dat de oude ordening wordt vervangen door
gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke netwerken. Hierna wordt
verteld dat het vooral zichtbaar is bij burgerinitiatieven en dan wat voor
twijfelingen dit met zich meebrengt.
5. Welke lessen geeft de auteur mee? Wat wil de auteur
teweegbrengen bij de lezer?
Er is veel twijfeling over deze beweging van onderop: de overheid noemt het
participatiesamenleving, maar het zijn vooral bezuinigingen en
doelmatigheidsoverwegingen→ een nauwelijks verhulde strategie van de
overheid om burgers zelf meer te laten doen:
● het kan ook zorgen voor een tweedeling tussen actieve, hoogopgeleide
mensen en passieve, minder hoog opgeleide en kwetsbare mensen.
uitwerking vragen bij teksten
Bijeenkomst 1:
Debat participatie en maatschappij
Rotmans, J. (2014). Nederland kantelt ondanks of dankzij de scepsis
1. Door wie is de tekst geschreven? Wanneer?
Door Jan Rotmans op 16 december 2014
2. Wat beoogt de auteur? Welke kwesties wil hij/zij aansnijden en
waarom?
De auteur zegt dat burgers steeds vaker het heft in eigen handen nemen en
daardoor de samenleving zullen veranderen maar dat ze de consequenties niet
goed in zien.
3. Hoe probeert de auteur zijn/haar doel te bereiken? Welke concepten
worden gebruikt en wat betekenen die? Welke voorbeelden worden
gebruikt?
Nederland verandert van een: verticaal geordende, centraal aangestuurde top-
down samenleving naar een horizontale, decentrale bottom-up samenleving. Dit
wil zeggen dat:
● De oude ordening van bestaande instituties en organisaties worden
vervangen door gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke
netwerken. Dit is een beweging van onderop en bepalen dus ook de nieuwe
maatschappelijke ordening
○ Vooral zichtbaar in burgerinitiatieven(bv. In de bouw en zorg). Vroeger
waren dit de wereldverbeteraars en geitenwollensokkendragers maar nu zijn
het vooral ook gedreven burgers, zzp’ers en sociale en economische
entrepreneurs. Het is dus steeds zakelijker geworden en is lastig te
controleren(ook wel: burgers die het publieke domein betreden of burgers
die zijn toegerust om met anderen maatschappelijke veranderingen te
realiseren opgestuwd door sociale, culturele, ecologische en institutionele
ontwikkelingen.
○ Wanneer deze burgers deze initiatieven nemen is voornamelijk na een
versnelde ontwikkeling is van de vrije markt en privatisering→ maar dit is
niet zo in de afgelopen 15 jaar. Hier komen de initiatieven voornamelijk
voort uit de frustratie van de burgers over de overheid, die de in haar
gestelde verwachtingen niet kan waarmaken maar ook uit angst voor
bedreigingen(bv. Klimaatverandering, wantrouwen tegen
grote/afstandelijke/anonieme bedrijven en het hyperindividualisme.
4. Hoe is de opbouw van het betoog?
Eerst: wat is de verandering: dat de oude ordening wordt vervangen door
gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke netwerken. Hierna wordt
verteld dat het vooral zichtbaar is bij burgerinitiatieven en dan wat voor
twijfelingen dit met zich meebrengt.
5. Welke lessen geeft de auteur mee? Wat wil de auteur
teweegbrengen bij de lezer?
Er is veel twijfeling over deze beweging van onderop: de overheid noemt het
participatiesamenleving, maar het zijn vooral bezuinigingen en
doelmatigheidsoverwegingen→ een nauwelijks verhulde strategie van de
overheid om burgers zelf meer te laten doen:
● het kan ook zorgen voor een tweedeling tussen actieve, hoogopgeleide
mensen en passieve, minder hoog opgeleide en kwetsbare mensen.
