Dit document bevat de volgende hoofdstukken uit het boek ‘Logopedie voor mensen met
een verstandelijke beperking’ geschreven door Sophia Helmhout (2012) samengevat:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2.1
Hoofdstuk 4
1
, Logopedie voor mensen met een verstandelijke beperking
Hoofdstuk 1
Een verstandelijke handicap verwijst naar functioneringsproblemen die worden gekenmerkt
door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als in het adaptieve
gedrag zoals dat tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. De
functioneringsproblemen ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar.
De diagnose ofwel het vaststellen van een verstandelijke beperking gebeurt in de regel door
een GZ-psycholoog, aan de hand van objectiverende en subjectieve diagnostiek. De
subjectieve diagnostiek is meer gericht op het sociale functioneren van mensen.
Oorzaken van een verstandelijke beperking:
Een verstandelijke beperking kan voor, tijdens of na de geboorte ontstaan. Voor de geboorte
kunnen zich al problemen voordoen in de ontwikkeling van de foetus. In de eerste 3
maanden van de zwangerschap kunnen infectieziekten of parasieten ernstige gevolgen
hebben voor het ongeboren kind. Een gevolg kan zijn dat er een verstandelijke beperking
optreedt. Ook zaken als schadelijk medicijngebruik/radioactieve straling kunnen dergelijke
gevolgen hebben. In een aantal gevallen is een defect in de chromosomen de oorzaak van de
verstandelijke beperking.
Ieder mens heeft in zijn erfelijkheidsmateriaal wel enkele kleine foutjes, maar dit leidt zelden
tot een erfelijke aandoening. In de regel worden dergelijke foutjes namelijk gecompenseerd
door een sterke, goede eigenschap van de chromosomen van de andere ouder. Dan is
sprake van een recessief erfelijke afwijking genoemd. In enkele gevallen is de fout zo groot
dat deze niet gecompenseerd kan worden door de goede eigenschap van de andere ouder.
Dan is er sprake van een dominante erfelijke afwijking en zal het kind een erfelijke
aandoening krijgen.
Ook tijdens de geboorte kunnen problemen ontstaan die leiden tot een verstandelijke
beperking. Er kan sprake zijn van zuurstofgebrek, verkeerde ligging van het kind, of een
langdurige bevalling. Ook een hersenbloeding of hartstilstand kunnen tot beschadigingen
leiden. Na de geboorte kunnen problemen als geelzucht, kinderziektes,
hersenvliesontsteking, vergiftiging, of een ongeluk tot een verstandelijke beperking leiden. In
deze gevallen spreekt men van niet aangeboren hersenletsel (NAH)
Professionele zorg en ondersteuning:
In hun dagelijks leven zijn mensen met een verstandelijke beperking aangewezen op zorg en
ondersteuning. Om gebruik te kunnen maken van professionele zorg en ondersteuning is
2
een verstandelijke beperking’ geschreven door Sophia Helmhout (2012) samengevat:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2.1
Hoofdstuk 4
1
, Logopedie voor mensen met een verstandelijke beperking
Hoofdstuk 1
Een verstandelijke handicap verwijst naar functioneringsproblemen die worden gekenmerkt
door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als in het adaptieve
gedrag zoals dat tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. De
functioneringsproblemen ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar.
De diagnose ofwel het vaststellen van een verstandelijke beperking gebeurt in de regel door
een GZ-psycholoog, aan de hand van objectiverende en subjectieve diagnostiek. De
subjectieve diagnostiek is meer gericht op het sociale functioneren van mensen.
Oorzaken van een verstandelijke beperking:
Een verstandelijke beperking kan voor, tijdens of na de geboorte ontstaan. Voor de geboorte
kunnen zich al problemen voordoen in de ontwikkeling van de foetus. In de eerste 3
maanden van de zwangerschap kunnen infectieziekten of parasieten ernstige gevolgen
hebben voor het ongeboren kind. Een gevolg kan zijn dat er een verstandelijke beperking
optreedt. Ook zaken als schadelijk medicijngebruik/radioactieve straling kunnen dergelijke
gevolgen hebben. In een aantal gevallen is een defect in de chromosomen de oorzaak van de
verstandelijke beperking.
Ieder mens heeft in zijn erfelijkheidsmateriaal wel enkele kleine foutjes, maar dit leidt zelden
tot een erfelijke aandoening. In de regel worden dergelijke foutjes namelijk gecompenseerd
door een sterke, goede eigenschap van de chromosomen van de andere ouder. Dan is
sprake van een recessief erfelijke afwijking genoemd. In enkele gevallen is de fout zo groot
dat deze niet gecompenseerd kan worden door de goede eigenschap van de andere ouder.
Dan is er sprake van een dominante erfelijke afwijking en zal het kind een erfelijke
aandoening krijgen.
Ook tijdens de geboorte kunnen problemen ontstaan die leiden tot een verstandelijke
beperking. Er kan sprake zijn van zuurstofgebrek, verkeerde ligging van het kind, of een
langdurige bevalling. Ook een hersenbloeding of hartstilstand kunnen tot beschadigingen
leiden. Na de geboorte kunnen problemen als geelzucht, kinderziektes,
hersenvliesontsteking, vergiftiging, of een ongeluk tot een verstandelijke beperking leiden. In
deze gevallen spreekt men van niet aangeboren hersenletsel (NAH)
Professionele zorg en ondersteuning:
In hun dagelijks leven zijn mensen met een verstandelijke beperking aangewezen op zorg en
ondersteuning. Om gebruik te kunnen maken van professionele zorg en ondersteuning is
2
